تئاترآنلاین – علی کیهانی: در ماه‌های اخیر، هنر نمایش در کشور ما دوران بسیار دشوار و پرآسیبی را پشت سر گذاشت. وقایع تلخ و مخرب ناشی از «جنگ تحمیلی رمضان»، ضربه‌ای به پیکره فرهنگ و هنر این مرز و بوم وارد کرد. زیر سایه سنگین این درگیری‌ها، چراغ بسیاری از تماشاخانه‌ها به ناچار خاموش شد و بسیاری از هنرمندان، بازیگران توانمند و دست‌اندرکاران تئاتر، در پی تعطیلی بی‌سابقه مراکز فرهنگی، به اجبار به خانه‌نشینی و بیکاری تن دادند. این رخداد، نه تنها خلاء بزرگی در جریان هنری جامعه ایجاد کرد، بلکه معیشت و انگیزه بسیاری از ستاره‌ها و جوانانِ جویای نام این عرصه را نیز با چالش‌های جدی روبرو ساخت.

اکنون تئاتر ایران با اقدامات موثر مدیریت هنری در راستای حمایت از تولید، وارد فاز جدیدی از احیا شده و روزهای بهتری را سپری می‌کند، روزنه‌هایی از امید برای بازگشت به زندگی هنری پدیدار شده است؛ و چهره‌های برجسته تئاتر و سینما، دوباره به صحنه‌های نمایش بازگشته‌اند تا با حضور خود، چراغ سالن‌ها را روشن کنند.

در متن پیش‌رو به معرفی تعدادی از آثار پرداختیم که با بهره بردن از چهره‌های باسابقه تئاتر به عنوان تهیه‌کننده، بازیگر، کارگردان، تولید و اجرای اثر هنری را از سر گرفته‌اند تا در شرایط حساس کنونی تئاتر ایران و مخاطبان آن را تنها نگذارند.

تلاش برای تمرکززدایی تئاتر از پایتخت

یکی از ویژگی‌های بارز اجراهای این ماه، تمرکز چهره‌های شناخته‌شده بر حمایت از آثار در شهرستان‌ها و مجموعه‌های خصوصی است. پرویز پرستویی با تهیه‌کنندگی نمایش «اول شخص مفرد» به نویسندگی و کارگردانی امید نیاز در اصفهان، مخاطبان را به مجتمع فرشچیان دعوت می‌کند. در شمال کشور نیز، نام بهروز غریب‌پور به عنوان نویسنده در کنار مهدی رضایی کارگردان نمایش «شش جوجه کلاغ و یک روباه»، زمینه‌ساز اجرای این اثر کودک و نوجوان در رشت شده است.

همچنین، جواد مولانیا با نمایش «بتهوون» در شیراز و رشت روی صحنه خواهد رفت و داریوش علیزاده نمایش «قلب نارنگی» را برای اجرا در شهر یزد آماده می‌کند.

چهره‌هایی که نسل جوان را همراه تئاتر می‌کنند

در تهران، نوید محمدزاده با کارگردانی نمایش «پرنده‌ی سیاه» در کُر باکس پردیس دکُر باغ کتاب، مخاطبان بسیاری را در طیف‌های مختلف همراه خود کرده است. محمد قدس به عنوان تهیه‌کننده در این اثر و همچنین نمایش «بی‌هوده» به کارگردانی یاسین رضوانی در سالن قشقایی، در عرصه تهیه‌کنندگی به ایفای نقش پرداخته است. سجاد افشاریان نیز با تهیه‌کنندگی نمایش «خروس خون» به کارگردانی میلاد اردوبادی در تئاتر لبخند، به استمرار فعالیت‌های بخش خصوصی کمک کرده است. علیرضا کوشک جلالی پیشکسوت تئاتر ایران نیز با نمایش «پابرهنه، لخت، قلبی در مشت» و علی شمس با نویسندگی نمایش «اگر شبی از شب‌های طهران مسافری» به کارگردانی محسن سروری، در بوتیک هنر ایران به اجرای آثار خود می‌پردازند. بامداد افشار نیز با نمایش «بودن پس از حذف»، مخاطبان را با نوآوری‌های خود در عرصه موسیقی و تئاتر در پردیس دکُر همراه خود می‌کند.

یاد و نام بهرام بیضایی در تئاتر شهر

مجموعه تئاترشهر نیز میزبان طیف متنوعی از آثار است. ابراهیم پشت‌کوهی با نمایش «ذرات آشوب» در سالن اصلی، سیدعلی هاشمی و شکوفه هاشمیان با نمایش «ابری با احتمال ریزش باران» در سالن چهارسو و محمد نژاد با نمایش «گاو‌داری» به نویسندگی باقر سروش در سالن سایه، این مجموعه را فعال کرده‌اند. همچنین اجرای «اژدهاک» نوشته هنرمند فقید بهرام بیضایی به کارگردانی آرش اشاداد در کارگاه نمایش، پاسداشتی برای ادبیات نمایشی کلاسیک محسوب می‌شود.

در تماشاخانه ایرانشهر، مهرداد ضیایی و کهبد تاراج با نمایش «چند سال پیش» و علیرضا معروفی با نمایش «دیکته طور»، دو رویکرد متفاوت را به نمایش گذاشته‌اند. عمارت نوفل‌لوشاتو نیز با سه نمایش «طوروپِ طرب» به نویسندگی خیرالله تقیانی‌پور و کارگردانی حمیدرضا خلیلی، «باخ» به کارگردانی بهزاد عبدی و «سلول» به کارگردانی محسن زرآبادی‌پور، میزبان مخاطبان است. همچنین در مجموعه لبخند، نمایش «هیپوکامپوس» به نویسندگی امید طاهری و کارگردانی میثم عبدی نیز روی صحنه است.

از تداوم نگاه کلاسیک تا ادای دین به عاشقان سینما در یک نمایش

میکاییل شهرستانی با طراحی و کارگردانی نمایش «ارباب پونتیلا و نوکرش ماتی» در خانه هنرمندان، تداوم نگاه کلاسیک در تئاتر را دنبال می‌کند.

در سالن کوچک تالار مولوی، تلاقی نگاه خلاق و آوانگارد سیدمحمد مساوات در مقام نویسنده با کارگردانی مارال قادری در نمایش «اتاق کثیف»، از اجراهای این ماه برای مخاطبان تئاتر دانشگاهی و تجربه‌گراست. همچنین تماشاخانه هیلاج با نمایش «شبیه خون» میزبان بازگشت محمد حاتمی به صحنه است که به نویسندگی سهراب حسینی که با تکیه بر فرمی متفاوت، به بازخوانی مفاهیمی عمیق می‌پردازد.

محمدرضا مالکی با نمایش «لانگ شات»، ادای دینی به سینما و عشقِ بازیگری را روی صحنه تئاتر هامون برده است که با استقبال مخاطبان روبه‌روست. همزمان، نمایش «نامقصد» به نویسندگی و کارگردانی رضا بهکام در تالار استاد انتظامی، با نگاهی انتزاعی به مقوله سفر و درجا زدن، تجربه‌ای متفاوت را رقم می‌زند.

در عمارت هما نیز، نمایش «دشمن خدا» به نویسندگی عمادالدین رجبلو و کارگردانی مشترک او و مجید عراقی، پس از موفقیت در دوره‌های پیشین، به عنوان یکی از آثار پرمخاطب و موفق به اجراهای خود بر صحنه ادامه می‌دهد. بوتیک هنر ایران با نمایش «ژوژمان» به کارگردانی رضا جاویدی، که از عکاسان تئاتر ایران بوده، میزبان مخاطبان است.

در کنار چهره‌های شاخص در عرصه کارگردانی، نویسندگی و تهیه‌کنندگی، بخش عمده‌ای از بارِ بازگشت تئاتر به صحنه، بر دوش بازیگرانی است که در این شرایط، مسئولیت مواجهه مستقیم با مخاطب را دارند.

نام برخی از بازیگران روی صحنه در این گزارش آمده است:

نوید محمدزاده، گلاره عباسی، سیاوش چراغی‌پور، گیلدا ویشکی، سیدجواد یحیوی، علیرضا ناصحی، وحید نفر، محسن بهرامی، محمدهادی عطایی، امیر عدل‌پرور، الهه شه‌پرست، بهار کاتوزی، فرنوش نیک‌اندیش، مجید رحمتی، شهاب عباسیان، جواد پورزند، آتیه جاوید، مهرداد ضیایی، محمد حاتمی، آیه کیان‌پور، سامان خلیلیان، مهسا مهجور، مرجان آقانوری، شکوفه هاشمیان، بهناز نادری، الهه زحمتی، محمدرضا مالکی.

منبع: ایران تئاتر

لینک کوتاه :