پشتکوهی: فراموشی تاریخ، تکرار بحرانها را بهدنبال دارد
ابراهیم پشتکوهی همزمان با آغاز دور جدید اجرای نمایش ذرات آشوب در تئاتر شهر، با تأکید بر اهمیت حافظه تاریخی و فرهنگی گفت مردمی که گذشته خود را فراموش کنند، ناچار به تکرار آن خواهند شد؛ نمایشی که اینبار در فضایی متفاوت و همزمان با حساسیتهای اجتماعی و ملی دوباره روی صحنه رفته است.
به گزارش تئاترآنلاین، دور جدید اجرای «ذرات آشوب» به نویسندگی و کارگردانی ابراهیم پشتکوهی، از شب گذشته (پنجشنبه ۳۱ اردیبهشت) در سالن اصلی مجموعه تئاتر شهر آغاز شد.
پشتکوهی درباره تغییرات این اثر نسبت به اجراهای قبلی آن و ضرورت اجرای مجدد در حال حاضر گفت: «در کلیت کار تغییرات چندانی رخ نداده است اما در جزئیاتِ محتوایی، تغییراتی اعمال کردهایم. موضوع هرمز که محور اصلی این نمایش است، امروز به یکی از دغدغههای روز جامعه تبدیل شده و به همین دلیل صحبت درباره مسائل ملی و جغرافیای فرهنگی کشور اهمیت دوچندان دارد.»
او ادامه داد: «نمایش «ذرات آشوب» یک اثر پسااستعماری است که بخشی از تاریخ ایران را بازخوانی میکند. وقتی نمایش «ذرات آشوب» تولید و اجرا شد در صلح کامل بودیم و شرایط منطقه و کشورمان اینچنین ملتهب نبود. من براین باورم، مردم نباید فرهنگ و تاریخ گذشته خود را فراموش کنند؛ همانطور که ویل دورانت میگوید: آدمهایی که تاریخ را فراموش میکنند، محکوم به تکرار آن هستند.»

عکس – تیوال – دور اول اجراها
این هنرمند درباره چگونگی فراهم شدن شرایط برای اجرای دوباره این نمایش توضیح داد: «اجرای دوباره این کار با لطف و حمایت آقای اتابک نادری، مدیرکل هنرهای نمایشی و همچنین آقای امیرحسین شفیعی، مدیر مرکز هنرهای نمایشی سوره میسر شد که به این اثر به چشم یک کار ملی و حماسی نگاه کردند. ما از قبل برنامهریزیهایی برای تور اجرای این نمایش در سراسر ایران داشتیم، اما متأسفانه شرایط ایجاد شده به واسطه جنگ تحمیلی اجازه ادامه آن را نداد؛ با این وجود امیدواریم اگر شرایط مهیا باشد، اجراهای خود را در سایر شهرهای ایران ادامه دهیم.»
پشتکوهی درباره به آنچه مخاطب در رویارویی با این نمایش تجربه خواهد کرد، پاسخ داد: «به نظرم این اثر برای همه دورانها -چه صلح و چه جنگ- حرف برای گفتن دارد؛ زیرا شکوه حماسه آزادی هرمز را به تصویر میکشد. به تمام کسانی که عاشق ایران هستند و به هنر به مثابه یک رویداد اجتماعی نگاه میکنند، توصیه میکنم به تماشای این کار بنشینند. بخش زیباشناسی و تاریخ در این نمایش چنان در هم تنیده شده است که میتواند برای مخاطب جذاب و حاوی نکات تازه و بهیادماندنی باشد.»
او همچنین در پاسخ به این پرسش که آیا میتوان انتظار داشت آثار بعدی او مستقیماً به موضوعات روز و وقایع جاری بپردازد، گفت: «هیچ اثری روی صحنه نمیآید مگر اینکه خودش را به جهانِ بیرونی از ذهن هنرمند تحمیل کند. باید دید کدامیک از ایدهها برای اجرا روی صحنه به بلوغ میرسد. در میان طرحهای من آثاری وجود دارند که بسیار معاصرتر هستند و به رویدادهای اخیر میپردازند، اما باید منتظر ماند و دید چه زمانی شرایط برای روی صحنه رفتن آنها مهیا میشود.»
نمایش «ذرات آشوب» از آثار بخش ویژه چهلوسومین جشنواره بینالمللی تئاتر فجر است که پس از آن در بهار ۱۴۰۴ با اجراهای عمومی خود در سالن اصلی تئاتر شهر و همچنین استان هرمزگان، میزبان علاقهمندان شد.
این اثر در جشنواره بینالمللی تئاتر بغداد نیز روی صحنه رفت و بالاترین امتیاز منتقدان را از آن خود کرد.
منبع: ایران تئاتر – عکس: معصومه احمدی