نویسنده: رضا اسماعیلی

 گالری‌ها و فرهنگسراهای تهران، در آخرین روزهای تابستان با برپایی نمایشگاه‌های متعدد هنری به استقبال فصل پاییز می‌روند.

به گزارش MrArt.ir، بیست‌ویکمین نمایشگاه «صد اثر صد هنرمند»، در گالری گلستان تا 14 مهر ماه با حضور 177 اثر از 163 هنرمند میزبان علاقه‌مندان است.

این رویداد که از سال 71 هر تابستان در گالری گلستان برپا می‌شود، آثاری از هنرمندان پیشکسوت و جوان را در معرض دید عموم قرار می‌دهد. در این دوره، آثاری از هنرمندان نامی هم‌چون محمد احصایی، حسین زنده‌رودی، پروانه اعتمادی، غلامحسین نامی و اردشیر محصص به نمایش گذاشته شده است. گالری گلستان در خیابان دروس، خیابان کماسایی، پلاک 34 واقع است.

موزه هنرهای معاصر

نمایشگاه گروهی مکتب سقاخانه عصر روز سه‌شنبه – 29 مردادماه – با حضور مقامات فرهنگی هنری، مسؤولان، استادان و هنرمندان در محل موزه هنرهای معاصر تهران افتتاح شد.

برای اولین‌بار، آثار مکتب سقاخانه در هر هشت گالری این مجموعه به نمایش درآمده است. در این نمایشگاه بیش از 95 اثر از هنرمندان مکتب سقاخانه از جمله منصور قندریز،‌ حسین زنده‌رودی، فرامرز پیلارام، مسعود عربشاهی، پرویز تناولی، ناصر اویسی، ژازه طباطبایی و صادق تبریزی روی دیوار رفته است. نمایشگاه مروری بر آثار جنبش سقاخانه در موزه هنرهای معاصر تهران تا 21 آبان‌ماه ادامه خواهد داشت.

فرهنگسرای ابن‌سینا

گالری ابن‌سینا نمایشگاهی از نقاشی‌های سولماز صرافان صیرفی را با موضوع نقوش سنتی و قاب آینه به نمایش گذاشته است. در این نمایشگاه 19 اثر با موضوع نقوش سنتی و با تکنیک گواش و اکولین روی چوب حضور دارد.

همچنین این گالری نمایشگاهی از 40 اثر نقاشی، خوشنویسی و صنایع دستی را برای عرضه و فروش ویژه‌ی فصل تابستان خود برگزار کرده است که تا 28 شهریور ماه ادامه دارد. فرهنگسرای ابن‌سینا به نشانی شهرک قدس، فاز یک، خیابان ایران زمین شمالی میزبان علاقه‌مندان به هنر است.

گالری آتبین

اولین نمایشگاه عکس انفرادی مجتبی سرانجام‌پور با عنوان «مولوی پلاک 831»، در گالری آتبین برپا شده است. این نمایشگاه شامل 17 عکس در ابعاد 60 در 90 با موضوع تلفیق رقص سماع و زندگی مردم برخی از شهرهای ترکیه از جمله قونیه، آنکارا و استانبول است.

این نمایشگاه که با همکاری مرکز فرهنگی سفارت ترکیه در تهران برگزار می‌شود تا سوم مهر ادامه دارد و علاقه‌مندان می‌توانند به نشانی خیابان ولیعصر، جنواب چهارراه پارک وی، کوچه خاکزاد، پلاک ۴۲ مراجعه کنند.

موزه عکسخانه شهر

موزه‌ی عکسخانه‌ی شهر از 24 شهریور ماه میزبان نمایشگاه عکس غلامرضا نصراصفهانی با عنوان «قاب‌ها و خاطره‌ها» است. این نمایشگاه مجموع 23 قطعه عکس از پرتره‌ی کودکان، از زمان قاجار به بعد است که روی آن‌ها با استفاده از بافت فلزات تکنیک جدیدی اجرا شده و به نمایش گذاشته شده است. این نمایشگاه تا 27 مهر ماه در موزه‌ی عکسخانه شهر به نشانی میدان هفت تیر، خیابان بهار شیراز، میدان بهار شیراز ادامه دارد.

گالری نی

گالری بین‌المللی نی میزبان نمایشگاه عکس‌های مهدی منعم است. منعم در این نمایشگاه عکس‌های دیده نشده‌ای از قربانیان جنگ را همزمان با روز جهانی صلح به نمایش می‌گذارد. مهدی منعم عکاس مستقل است؛ آهسته، پیوسته و پی‌گیر کار می‌کند؛ او از نخستین عکاسانی است که به شکلی متفاوت عواقب ناشی از جنگ هشت ساله عراق را علیه ایران را با مجموعه‌ عکس‌های قربانیان جنگ منتشر کرد.

گالری ساربان

نمایشگاه گروهی نقاشی‌خط با عنوان «به استقبال پاییز» از روز جمعه، 29 شهریور ماه در گالری ساربان افتتاح می‌شود. در این نمایشگاه 25 اثر از هشت هنرمند نقاشی‌خط به نمایش گذاشته خواهد شد. این آثار از نسل میانه‌ی هنرمندان نقاشی‌خط انتخاب شده‌اند. گالری ساربان به نشانی خیابان شهید بهشتی، خیابان صابونچی(مهناز)، کوچه مهماندوست، پلاک 8 تا 15 مهر ماه از ساعت 16 تا 20 میزبان علاقه‌مندان است.

گالری آن

نمایشگاه نقاشی‌های درویش فخر با عنوان «شوخی» در گالری آن گشایش یافته است. این نمایشگاه پس از نمایشگاه «سفر» که سال 90 برپا شده بود، دومین نمایشگاه این هنرمند است که در گالری «آن» به نمایش گذاشته می‌شود. در این نمایشگاه 18 اثر با تکنیک رنگ روغن روی بوم و چوب و ابعاد مختلف در معرض دید علاقه‌مندان قرار گرفته است. گالری «آن» به نشانی ونک، خیابان سئول، شماره 40 میزبان مخاطبان است.

نگارخانه آشیانه مهر

نگارخانه آشیانه مهر از 27 شهریور ماه میزبان نمایشگاه نقاشی کودکان با عنوان «من کی هستم» است. در این نمایشگاه آثاری از شاگردان مریم شفیعی، استاد نقاشی حوزه کودک به نمایش گذاشته خواهد شد. نمایشگاه از ساعت 11 الی 18 قابل بازدید برای عموم است و علاقه‌مندان می‌توانند به نشانی میدان انقلاب، خیابان کارگر شمالی، بین فرصت و نصرت، کوچه شهید جعفرزادگان، پلاک 2 مراجعه کنند.

گالری ایست

سومین فستیوال «30 هنرمند‌، 30 پرفومنس‌، 30 روز» از روز 4 مهرماه آغاز به کار می‌کند.

سومین دوره‌ی این فستیوال با اهداف آموزشی و وجوه مختلف آموزشی برای مخاطبین عام و بخشی از آموزش‌ها برای مخاطبین خاص آماده شده است. این اجراها از چهارم مهرماه تا 14 آبان غیر از روزهای شنبه و چهارشنبه و در مجموع 30 روز برگزار می‌شوند. این فستیوال علاوه بر گالری ایست واقع در ونک خیابان شهید خدامی پلاک 40 در مجموعه هتل آپارتمان «طوبی» واقع در خیابان ولیعصر‌، بالاتر از خیابان ظفر‌، خیابان ناصری‌، شماره 17 هم برگزار می‌شود.

مهدی کوشکی قصد دارد نمایش “ریچارد دوم” نوشته ویلیام شکسپیر را آبانماه در تماشاخانه “آو” روی صحنه ببرد.

 به گزارش MrArt.ir، نمایش “ریچارد دوم” به کارگردانی مهدی کوشکی بعد از یک سال و نیم آموزش و پژوهش، اجرای خود را از آبان‌ماه در تماشاخانه‌ “آو” آغاز می‌کند.

اجرای نمایش “ریچارد دوم” که از آثار تاریخی – تراژدی شکسپیر است توسط گروه تئاتر “اولیس” به صحنه می رود. گروه تئاتر” اولیس” یک گروه خصوصی است که با هدف اجرای تئاتر بر پایه پژوهش بنا شده است. این گروه نوپا سعی دارد با توجه به آموزه‌های روز بازیگری، تئاترهایی با ایده‌های جهان‌شمول را در قالب طراحی صحنه مینی‌مال به اجرا درآورد و تلاش می‌کند در کنار توسعه روابط با جهان هنرهای نمایشی، با گروه‌های تراز اول ایران نیز در تعامل باشد.

نمایشنامه “ریچارد دوم” داستان سقوط ریچارد دوم، پادشاه جوان انگلستان است که در سال 1400 میلادی در زندان “پمفرت” به قتل می‌رسد.

این نمایش که سال گذشته با نگاهی به فوتبال و سرودهای استادیومی دراماتورژی شده بود و اجازه‌ نمایش پیدا نکرد، این‌بار با دراماتورژی و طراحی متفاوتی اجرا می‌شود.

نمایشنامه «قاتل بی‌مزد» نوشته اوژن یونسکو برای نخستین بار به کارگردانی محمد فاتحی آذر ماه در تماشاخانه سه نقطه اجرا می‌شود.

 به گزارش MrArt.ir، محمد فاتحی کارگردان این نمایش در رابطه با این نمایش عنوان کرد: در این نمایش برانژه ( شخصیتی که در دیگر اثار یونسکونیز  با ان مواجه بودیم) به جستجوی حقیقت می‌پردازد.

وی در رابطه با این متن گفت: نمایش «قاتل بی‌مزد» نوشته اوژن  یونسکو برای اولین بار در ایران است که به روی صحنه می‌رود این متن پیشتر توسط سحر داوری با نام «آدمکش» از نسخه انگلیسی به فارسی ترجمه شده بود  ولی دکتر یحیی آذرنوش این نمایشنامه  را از نسخه اصلی آن به زبان فرانسه به فارسی برگرداند.

این نمایش  آذرماه 92 در تماشاخانه 3 نقطه سالن استاد رکن‌الدین خسروی به روی صحنه می‌رود.

همچنین نقش آفرینی در این نمایش برعهده سعید اسفندیاریٰ، امیر حسین یارمحمدی، مجتبی قربانی، پرنده علایی و الهه حاجی‌زاده است.

مریم نعیم زاده طراح لباس و الهه حاجی زاده روابط عمومی این نمایش هستند.

حسن وارسته از قطعی شدن حضور جواد عزتی و سیما تیرانداز برای حضور در نمایش «همسر چینی» خبر داد.

به گزارش MrArt.ir، حسن وارسته نویسنده و کارگردان تئاتر اظهار داشت: پس از رایزنی‌های متعدد با بازیگران مختلف در نهایت گزینه‌های جواد عزتی و سیما تیرانداز برای حضور در نمایش «همسر چینی» قطعی شدند.

وی با اشاره به آغاز اجرای نمایش «همسر چینی» از آبان ماه در تالار حافظ،‌ گفت: به این ترتیب با قطعی شدن بازیگران از چند روز آینده تمرینات را شروع می‌کنیم.

نویسنده سریال «پایتخت» تصریح کرد: اجرای این اثر نسبت به اجرای 14 سال پیش متفاوت خواهد بود، به رحمت امینی پیشنهاد داده‌ام که این متن را بازنویسی کند.

نمایش «همسر چینی» نوشته رحمت امینی است که حسن وارسته آن را 14 سال پیش با با حضور محسن تنابنده و آرزو خسروی تالار مولوی به صحنه برد که مورد استقبال مخاطبان نیز قرار گرفت.

نمایش «شایعات» نوشته نیل سایمون و به کارگردانی رحمان سیفی‌آزاد از روز یکم مهر ماه اجرای خود را در سالن استاد سمندریان تماشاخانه ایرانشهر آغاز می‌کند.

به گزارش MrArt.ir، اجرای نمایش «شایعات» نوشته نیل سایمون و به کارگردانی رحمان سیفی‌آزاد از دوشنبه یکم مهر ماه ساعت 20  در سالن استاد سمندریان تماشاخانه ایرانشهر آغاز می شود.

در این نمایش احمد ساعتچیان، مجید صالحی، جواد عزتی، سعید چنگیزیان، نگار عابدی، رویا میرعلمی، فهیمه امن‌زاده و بهرام افشاری از بازیگرانی هستند که در آن به ایفای نقش می‌پردازند. البته پیش از این هومن برق‌نورد و بهاره رهنما نیز در این اثر حضور داشتند اما به دلیل مشغله کاری نتوانستند این گروه را همراهی کنند.

در این اثر رضا گوران به عنوان مشاور کارگردان، منوچهر شجاع طراحی صحنه، گلناز گلشن طراحی لباس و نیما دهقان به عنوان تهیه‌کننده سیفی آزاد را همراهی می‌کنند. سیفی‌آزاد پس از 12 سال نمایش «شایعات» نوشته نیل سایمون را از اوایل مهرماه در سالن استاد سمندریان تماشاخانه ایرانشهر به روی صحنه می‌برد.

کنسرت گروه تنبورنوازان “لاوچ” با اجرای آثاری از علی اکبر مرادی روزهای 28 و 29 شهریور در فرهنگسرای نیاوران برگزار می شود.

 به گزارش MrArt.ir، قطعات فارسی این کنسرت از ساخته‌های حیدر کاکی روی اشعار باباطاهر و مولوی و قطعات کردی از ساخته‌های علی‌اکبر مرادی روی اشعار برخی از شاعران کرد انتخاب شده است.

گروه تنبور “لاوچ” به سرپرستی علی‌اکبر مرادی در اوایل دهه 70 شکل گرفت و تا اوایل دهه 80 در جشنواره‌ها و کنسرت‌های متعدد حضور فعال داشت. این گروه بعد از گذشت ده سال و از تابستان سال 90 با اعضای جدید فعالیت خود را آغاز کرده است.

مریم شهبازی همخوان، شعله اخوان، فرزاد بازگیر، صیاد محمدی تنبور، ارسلان عباسی تارباس، آرش خورشیدی کمانچه، افشین صائب نژاد دف و دمام و همایون کاکی تنبک گروه نوازندگان این کنسرت را تشکیل می دهند.

علاقه‌مندان برای تهیه بلیت این کنسرت که ساعت 18 تاریخ یاد شده در فرهنگسرای نیاوران برگزار می شود، می‌توانند به فرهنگسرای نیاوران، آموزشگاه موسیقی یارسان و همچنین انتشارات ققنوس و دارینوش مراجعه کنند.

ایلیا منفرد که بیشتر با بازخوانی آهنگ معروف “گل ارکیده” شناخته‌شده است تازه‌ترین آلبوم خود با نام “برای همه سالهایی که گذشت” را آبان ماه منتشر می‌کند.

ایلیا منفرد در گفتگو با خبرنگار مهر درباره فعالیت‌های جدیدش در عرصه موسیقی اینگونه گفت: آلبوم موسیقی که “برای همه سالهایی که گذشت” نام دارد دارای 16 آهنگ و ملودی است که شاعر، آهنگساز، تنظیم‌کننده و خواننده همه قطعه‌های آن خودم هستم و دلیل این موضوع هم وحدت نظر و رویه‌ای است که دوست داشتم در همه قطعات وجود داشته باشد.

این خواننده پیشگام موسیقی پاپ خاطرنشان کرد: تمام تلاش خود را انجام دادم که از سبک همیشگی خودم برای ارائه آثار موسیقایی دور نباشم همچنین جوری کار کنم تا مخاطب با سبک جدید و بهتری از کارهای من مواجه شود. ضمن اینکه تفاوتی که این آلبوم با آلبوم دیگرم دارد این است که هر مخاطبی به فراخور سن خود می تواند با کار ارتباط برقرار کند و این نکته ای بود که در تولید آلبوم به شدت به آن توجه داشتم.

این آهنگساز با اشاره به برپایی کنسرت‌های برای اجرای قطعات این آلبوم جدید گفت: طبق برنامه‌ریزی هایی که انجام دادیم بعد از انتشار آلبوم تورهای تهران و شهرستان و سپس چند کشور آسیایی و اروپایی را آغاز خواهیم کرد که به محض ثبت قرارداد، اسامی کشورها اعلام می شود.

خواننده قطعه “گل ارکیده” در بخش دیگری از صحبت‌های خود با انتقاد از شرایط اعطای مجوز به خوانندگان پاپ از سوی دفتر موسیقی وزارت ارشاد تصریح کرد: متاسفانه دوستان در دفتر موسیقی وزارت ارشاد آنطوری که قول می دهند عمل نمی کنند. این دوستان باعث می شوند که پروسه های اداری برای کسب مجوز بسیار طولانی تر از آن چیزی باشد که ما تصور می کنیم.

وی در پایان خاطرنشان کرد: من به هیچ عنوان خواهان ایجاد رابطه و پارتی بازی نیستم اما دوست دارم دوستان دفتر موسیقی ارشاد زیر چتر قانون بستری را فراهم کنند که در روند صدور مجوز کندی ایجاد نشود.

این خواننده موسیقی پاپ کشورمان که 25 مرداد ماه در یک کنسرت مشترک در پنجمین جشنواره موسیقی مقاومت میزبان علاقه مندان بود، تاکنون آلبوم “ایلیا” را روانه بازار موسیقی کرده است. ضمن اینکه اهنگسازی چندین پروژه نمایشی و سینمایی از جمله فعالیت‌های این هنرمند در عرصه موسیقی است.

 مدیر اداره کل هنرهای نمایشی گفت: بخشی از اعتبار بازسازی مجموعه تئاتر شهر تامین شده است.

به گزارش MrArt.ir، قادر آشنا درباره تامین اعتبار برای تکمیل بازسازی مجموعه تئاتر شهر گفت: بخشی از اعتبارات لازم تامین شده و بخشی نیز در حال تامین است. خوشبختانه آقای مرادخانی، معاون امور هنری که خود از صنف هنرمندان است، به شدت دنبال تامین اعتبار برای بازسازی تئاتر شهر است و بر همین اساس جلساتی با وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و شهرداری تهران برگزار می‌کند.

وی در پاسخ به این پرسش که آیا ممکن است ادامه روند بازسازی از مهر ماه آغاز شود؟ توضیح داد: آقای مرادخانی به تازگی از ما خواسته‌اند تا اولویت‌های تئاتر شهر را اعلام کنیم و ما نیز این کار را انجام دادیم تا در مرحله بعد ایشان با وزیر وارد صحبت شوند.

آشنا با تاکید بر اینکه همه مدیران هنری اهتمام جدی دارند تا مجموعه تئاتر شهر شرایط درخور و شایسته‌ای داشته باشد، افزود: به هر حال ما جشنواره‌های متفاوتی پیش‌رو داریم و باید همه کمک کنیم تا مجموعه تئاتر شهر شرایط آبرومندی داشته باشد؛ ضمن اینکه بنده معتقدم نه تنها در زمان جشنواره‌ها که هر روز معمولی دیگری برای تئاترشهر مانند یک جشنواره است و این مجموعه باید در شأن هنرمندان و تماشاگران باشد.

او درباره تامین اعتبار برای ادامه‌ی بازسازی مجموعه تئاتر شهر در نیمه دوم امسال گفت: به این موضوع بسیار امیدوارم و با توجه به فصل جدیدی که در همکاری‌های دولت و شهرداری تعریف شده است، مشکلات ما حل خواهد شد.

آشنا در ادامه‌ی این گفت‌وگو، درباره وضعیت مبهم اداره تئاتر که قرار بود عملیات مقاوم‌سازی آن آغاز شود، توضیح داد: باید صادقانه بگویم که معاون هنری پیشین، برای این موضوع تلاش بسیاری کرد اما چون از ابتدا سند اداره تئاتر مشکل داشت، این موضوع به تاخیر افتاد.

مدیر اداره کل هنرهای نمایشی تصریح کرد: اول گفتند سند غیردولتی است و وقتی که سند دولتی شد، ساخت و ساز ممنوع اعلام شد؛ البته خوشبختانه مجوز بازسازی و مقاوم‌سازی گرفته شده و امیدوارم در فصل جدید این اتفاق بیفتد.

او خاطرنشان کرد: تنها مشکل اداره تئاتر سند این بنا بود؛ چرا که اعتبارش تامین شده بود.

آشنا در پاسخ به این پرسش که آیا این اعتبار هنوز هم به جای خود باقی است، توضیح داد: این اعتبار در اختیار اداره کل هنرهای نمایشی است و چون جایی هزینه نشده است، قاعدتا باید وجود داشته باشد.

وی در بخش دیگری از این گفت‌وگو درباره مشکلاتی که اخیرا برای اعضای انجمن تئاتر آزاد پیش آمده و تعدادی از آنها به دادگاه فراخوانده شده‌اند، گفت: خوشبختانه در کشور ما قوانین به طور مشخص معلوم شده‌اند و بر اساس همین قوانین هرگونه اجرای نمایش در ایران با مجوز وزارت ارشاد انجام می‌شود. مگر در مواردی مانند دانشگاه‌ها که ضوابط خاص خود را دارند.

این مدیر هنری ادامه داد: بر اساس قوانین، طبیعتا همان مجرایی که مجوز اجرا می‌دهد، وظیفه نظارت را هم برعهده دارد؛ البته دوستان در پلیس امنیت، نکاتی را درباره برخی از نمایش‌ها مطرح کردند اما با مذاکراتی که انجام دادیم به نتایج خوبی رسیده‌ایم.

آشنا گفت: از ما خواستند تا کارشناسی معرفی کنیم و ما نیز آقای دریابیگی، یکی از اعضای شورای نظارت و ارزشیابی را به عنوان کارشناس تئاتر معرفی کردیم تا درباره برخی از نکات گفت‌وگو کنند و خوشبختانه روند خوبی وجود دارد.

او با اشاره به تعداد زیاد گروه‌های تئاتر آزاد افزود: بیش از 30 گروه تئاتر آزاد در تهران داریم که برنامه‌های شبانه دارند و اتفاقا خیلی هم مورد استقبال تماشاگران قرار می‌گیرند به طوری که در برخی از موارد آمار فروش این نمایش‌ها از سینماها بیشتر است. البته دوستان هم باید به این نکته توجه داشته باشند و نمایش‌شان را دقیقا به همان شکلی که مجوز اجرا گرفته، به صحنه ببرند.

مدیر اداره کل هنرهای نمایشی اضافه کرد: ما در طول اجراها نیز نظارت می‌کنیم اما به هر حال اجرا زنده و بداهه است. با این حال از دوستان می‌خواهیم تا حد امکان نکات لازم را رعایت کنند.

این مدیر هنری در پایان صحبتش به ایسنا گفت: دوستان تئاتر آزاد هم نیازمند حمایت هستند، به هر حال در فضای دوستانه و همدلانه هیچ مشکلی پیش نمی‌آید.

 اینجا کبابی است اما نه از کباب خبری هست، نه از جوجه کباب چون اینجا رستوران حمید سمندریان است و بهترین چیزی که در آن سرو می‌شود، تئاتر است!

 به گزارش MrArt.ir، گروهی جوان در کافه تریای «تئاترشهر» این روزها مشغول تمرین، نمایشی هستند با نام «مخاطب خاص»، نمایشی درباره مقطعی از زندگی استاد حمید سمندریان، همان مقطعی که او از فعالیت تئاتری بازماند و ناچار شد، رستوران بزند.علی شمس هنرمند جوان تئاتر، این متن را نوشته و کارگردانی می‌کند.

علی شمس هنگام درگذشت سمندریان ایران نبود اما در سفری که سال گذشته به ایران داشت، در گذرش از خیابان «کاخ»، به ایده اجرای «مخاطب خاص» رسید. ماجرا از آنجا شروع شد که او برای لحظه‌ای در خیالش «احمد آقالو» را دید که کباب به دست برای یکی از مشتریان رستوران «سمندریان» سفارش می‌برد …

به این ایده فکر کرد و آن را به شورای تئاتر محیطی تئاترشهر پیشنهاد داد و حالا این ایده در آستانه اجراست.

در ادامه، گزارش یک روز تمرین این نمایش می‌خوانید:

کافه تریای «تئاترشهر» تاریک، تاریک است و بازیگران نمایش یعنی رضا مولایی، وحید آقاپور و جواد نمکی در این تاریکی نقش حمید سمندریان، احمد آقالو و حمید لبخنده را بازسازی ‌می‌کنند و ما را می‌برند به سال‌های دور به دهه شصت به رستوران حمید سمندریان….

رستوران است اینجا اما با طعم تئاتر، همه غذاهای این رستوران عطر و بو و طعم تئاتر دارند، چون صاحب رستوران یکی از بزرگان تئاتر ماست.

علی شمس درباره ایده اجرای این نمایش می‌گوید: «سمندریان برای من مانند بسیاری دیگر از بزرگان تئاتر، فرد خیلی موثری بود. این تأثیر الزاما مستقیم نیست چون ما بر جاده‌ای قدم می‌زنیم که امثال حمید سمندریان، اسکویی‌ها، عباس جوانمرد و… آن را هموار کرده‌اند. آنچه می‌گویم بیش از آنکه یک حس حرفه‌ای تئاتریکال باشد، یک حس انسانی است. کاری که سمندریان برای تئاتر ما کرد، کار کمی نبود.»

رستوران است اینجا اما حواس صاحب رستوران پیش گوشت و کباب و برنج نیست، دل او با «لئوکادیا» ژان آنوی است.

شمس هم مانند بسیاری دیگر از بچه‌های تئاتری پیش از درگذشت سمندریان ماجرای رستوران را می‌دانست اما بعد از درگذشت استاد، حضور پرنگ حمید سمندریان در جای خالی‌ایی که داشت، خیلی به چشم می‌آمد و او مدام به از دست دادن این مرد بزرگ فکر می‌کرد:« از دست دادن یک انسان بزرگ شوک بزرگی بود؛ همان قدر شوک‌آور که اکبر رادی را از دست دادیم و امروز محمود استادمحمد عزیز و نازنین را از دست داده‌ایم تا اینکه روزی خیلی اتفاقی از خیابان کاخ می‌گذشتم و یاد رستوران افتادم. فکر کردم اگر از این جا رد می‌شدم و ناگهان احمد آقالو را می‌دیدم که کباب به دست، برای کسی سفارش می‌برد یا حمید سمندریان را که پایش را انداخته روی میز و با پاشنه ضرب گرفته، چه اتفاقی می‌افتد،دیدم چه فضای قشنگی و آنچه نمایشی‌ترش می‌کند، این است که بسیاری از این آدم‌ها امروز نیستند.»

و ادامه می‌دهد:«فکر کردم اگر بخواهیم در نبود و جای خالی این آدم‌ها رفتاری را تکرار و بازسازی کنیم، چه اتفاقی می‌افتد و این چنین بود که ایده اجرای نمایش را به شورای محیطی تئاتر شهر پیشنهاد کردم. وقتی بحث اجرا پیش آمد، نخواستم صرفا به رستوران حمید سمندریان بپردازم. بلکه فکر کردم در مدخل و چرخه معیوب تئاتر کافه‌ای، وارد فضای رستوران سمندریان می‌شویم، یعنی از محیط واقعی اجرای این نمایش کافه تئاترشهر به عنوان یک متریال و زمینه نمایشی برای ساخت و نوشتار متن استفاده کردم اما اصلا نمی‌خواستم چیزی را شبیه کنم.»

رستوران است اینجا اما گارسن‌اش بازیگر است، بازیگری که باید در اندیشه مرغ و گوشت باشد، به ظرف‌های نامناسب رستوران فکر کند.آخر در کاسه که نمی‌شود، دست مردم کباب داد!

حمید سمندریان طرفداران زیادی دارد و مدعیانی. پرداختن به این شخصیت، سختی‌های خاص خود را دارد. از شمس می‌پرسیم از پرداختن به شخصیتی که طرفداران و مدعیان بسیاری دارد، نمی‌ترسیدی؟ و او پاسخ می‌دهد: «اصلا. حتی لحظه‌ای به آن‌ها فکر نکردم. البته تلاش می‌کنم تمام جوانب احتیاط را رعایت کنم و بی‌گدار به آب نزنم اما در این مملکت کم نیستند آدم‌های بزرگ، از فردوسی تا دیگران. اگر کسی قرار است ناراحت شود، باید از یک سیر تاریخی و آدم‌هایی ناراحت شود که سمندریان را وادار کردند، رستوران بزند. من فقط مقطعی از تاریخی تئاتر ایران را بازنمایی می‌کنم که اتفاقا جنبه نمایشی دارد و می‌توان با نمایش درباره‌اش سخن گفت. بنابراین سعی می‌کنم به این حساسیت‌ها توجه نکنم. نظر یک سری آدم معدود برایم مهم است که نظر آنان را شنیده‌ام. در مورد موضع‌گیری‌های شدید، مطلقا هیچ واکنشی نخواهم داشت. از آن دوره خوانشی را می‌پسندم و با یک رفتار نمایشی خاص- شبیه خوانی- به آن می‌پردازم.»

او در توضیح رویکردش به شبیه‌خوانی ادامه می‌دهد:« منظورم از شبیه خوانی یک فرآیند کلی و فله‌ای از آنچه در ذهن ماست، نیست بلکه به مثابه استفاده‌ی تکنیکال و قراردادهای نمایشی است که در این شیوه وجود دارد. تأکیدم در این نمایش به روایت و بازروایی است نه اجرای صرف و دیالوگی کردن فضا. قرار است به سیاق رفتارهای نمایشی ایرانی یعنی مفهوم انتهایی و غایی که ما از روایت کردن چیزی در ذهن داریم، عمل کنیم. یعنی مونتاژ یک فرآیند در ذهن تماشاگر به واسطه چینش و هم‌پوشانی یک سری متریال‌ها و موجوداتی که نویسنده، کارگردان و بازیگر به عنوان گروه اجرایی در اختیار دارند.»

رستوران است اینجا اما صحبت از غذاهای رنگارنگ نیست که گفتگو بر سر عباس جوانمرد است و بیضایی، داریوش فرهنگ و محمد کوثر، عباس نعلبندیان و شمیم بهار، محمد حفاظی و شکوه نجم‌آبادی، محمد علی کشاورز و علی شریفیان و …

آیا جوانک پر شر و شور ما می‌خواهد نمایش‌اش بزرگداشتی برای تئاتر ایران باشد یا فقط، فقط تصمیم داشته کاری اجرا کند، خودش می‌گوید:« تصمیم گرفتم کاری اجرا کنم و بعدا درباره‌اش فکر کردم. ابدا ایده بزرگداشت نداشتم. رستوران «سمندریان» پیش از‌آنکه برایم فضای احترام‌آمیز نسبت به این شخصیت باشد، یک فضای نمایشی بود و چه خوب که سمندریان بانی این قضیه بود. در تاریخ تئاتر این مملکت، بزرگتر از این آدم، کم بتوانیم پیدا کنیم. موضوع رستورانی است که حمید سمندریان در آن وجود دارد؛ حضور سمندریان، لبخنده، آقالو، هما روستا و حسین عاطفی است که این رستوران را جذاب می‌کند. بعد ایده زایش کرد و حضور آدم‌هایی مطرح شد که ما کمتر نامشان را می‌شناسیم یا اگر می‌شناسیم چهره‌ای از آن‌ها در ذهن نداریم. حضور آدم‌های فراموش‌شده‌ای که بر تئاتر ما تأثیر داشتند و الان نیستند و ما به آن‌ها فکر نمی‌کنیم. تمام این‌ها در کنار هم به عنوان فضای محتوایی کار شکل گرفت.»

اما در شکل اجرایی هم این نمایش وام‌دار شیوه‌های اجرایی نمایش‌های ایرانی است و شمس در این باره نیز می‌گوید:« فضای اجرایی منتهی شد بر رفتاری که ما با زمان می‌کنیم. اساس تکنیکی این اجرا مبتنی است بر اینکه پیش‌گویی آینده امکان‌پذیر نیست و تنها از یک راه می‌توان آینده را پیش‌بینی کرد، اینکه برگردی به گذشته و از گذشته، حال را که آینده دیروز است، ببینی. به همین دلیل ما نسبت به حال امروزمان به گذشته برگشتیم و توانستیم به راحتی تمام اتفاقات افتاده را پیش‌بینی کنیم. بازی‌ایی که ما با زمان می‌کنیم به لحاظ تکنیکی در تلفیق با قراردادهای نمایشی ایرانی اعم از رفتاری که در شبیه‌خوانی یا نقالی داریم، آمیزش می‌کند و ماحصلش شکل کلی نمایش را می‌سازد.»

رستوران است اینجا اما آنچه خوانده می‌شود تذکره‌ای است که احمد آقالو برای استادش نوشته برای «آقا»یش که او همیشه به سمندریان می‌گفت:«آقا» و حال دیگر نه آقا هست و نه آقالو. فقط تذکره‌ای است که به شیوه تذکرةالاولیای عطار نوشته شده، تذکره‌ای که آقالو برای سمندریان نوشته و حمید لبخنده اما حوصله شنیدنش را ندارد.

سمندریان شاگردان زیادی داشت اما چرا فقط این دو نفر برای این نمایش انتخاب شدند؟ علی شمس توضیح می‌دهد: «چون این دو نفر جزء اکابر و یاران غارش بودند. حمید لبخنده مدیریت داخلی را بر عهده داشته و احمد آقالو رسما گارسن رستوران بود و چون روایت می‌کنم، اگر می‌خواستم تک راوی بگذارم، به شدت به مشکل برخورد می‌کردم. می‌خواستم هم روایت باشد و هم رفتار نمایشی. به همین دلیل ترجیح دادم سه عنصر اصلی، سه عنصر در دید در صحنه رستوران باشند. هم روایت کنند و هم بازی، تا بتوانم مرزهای بازی و روایت‌شان را مخدوش کنم تا جایی که نفهمیم اینها در زمان گذشته هستند یا حال. بازی می‌کنند یا خودشان هستند که البته این‌ها در بخش تکنیکال قضیه وجود دارد.»

رستوران است اینجا اما خبرنگار آمده درباره تئاتر با مدیر رستوران گفتگو کند! گفتگویی که هرگز منتشر نمی‌شود. خبرنگار می‌گوید اینجا انتلکتوئلی‌ترین کبابی دنیاست!

نام نمایش «مخاطب خاص» است؛ این نام چند وجه دارد که علی شمس این گونه توضیحش می‌دهد: «یکی مخاطب تئاتری که این آدم‌ها را می‌شناسد و الزاما برای درک همه هیبت و هیکل اجرا نیازمند است، پیش زمینه‌ای داشته باشد یعنی با شناخت ذهنی نسبتا مبسوط نسبت به آدم‌های متن وارد سالن شود. از سوی دیگر، در فرآیند اجرایی، بازیگران ما صرفا برای عامه تماشاگران بازی نمی‌کنند یعنی بازی هر یک در فرازهایی از اجرا به تعداد معدودی از تماشاگران محدود می‌شود.به جز این، یک سری شوخی‌ها و گفته‌های نمایشی هست که فقط افراد معدودی از تماشاگران به آن آگاهند. چون سرشار از گفته شدن زندگی خصوصی آدم‌های معروف است نه به این منظور که ما رفتار مجله زردی داشته باشیم اما فضای خصوصی همیشه جذاب است.این خاص بودن در خاص بودن البته به معنای این نیست که مخاطب باید خیلی پیچیده باشد بلکه باید جهان بینی او نسبت به اتفاقات نمایش گسترده باشد.»

نمایش«مخاطب خاص» از روز 7 مهر ماه در کافه تریای تالار اصلی تئاترشهر اجرا می‌شود.

سام قریبیان بازیگر “بوی قهوه و بلال و کباب” که به دلیل اتفاقی پیش‌بینی نشده پایش قبل از آغاز اجرای نمایش شکست و این روزها با پای آتل بسته در این نمایش بازی می‌کند، این حضور را تجربه‌ای جالب و متفاوت در حرفه‌اش می‌داند.

به گزارش MrArt.ir، سام قریبیان که این روزها در نمایش “بوی قهوه و بلال و کباب” به کارگردانی احسان کرمی بازی می‌کند درباره حضورش در این تئاتر گفت: چند روز مانده به آغاز اجرای نمایش دچار شکستگی پا شدم و با توجه به نزدیکی اجرا هیچ بازیگری نتوانست جایگزین من شود و در نهایت با پای گچ گرفته و عصا روی صحنه رفتم که حضور این‌چنینی تجربه تازه ای برایم بود.

وی افزود: اتفاقا نقشی که در این نمایش بازی می‌کنم حرکت زیادی روی صحنه دارد و در برخی از صحنه ها از نردبان نیز بالا می‌روم که در ابتدای اجرای نمایش تا اندازه ای متحمل فشار می‌شدم و تنها ناراحتی‌ام این بود که مجبور بودم کند و با احتیاط حرکت کنم. به هر حال تا پایان شهریور همچنان باید در این نمایش بازی کنم.

این بازیگر درباره واکنش احسان کرمی کارگردان نمایش به اتفاق پیش آمده و رضایت یا نارضایتی وی از بازی یکی از بازیگرانش با پای شکسته توضیح داد: احسان کرمی چاره‌ای نداشت چون چند روز مانده به اجرا دچار شکستگی پا شدم و با توجه به نزدیکی به اجرا هیچ بازیگری نتوانست جایگزین شود بنابراین هم من و هم احسان کرمی مجبور به این انتخاب شدیم.

بازیگر فیلم “لاله” ادامه داد: در نهایت با پای گچ گرفته و عصا روی صحنه رفتم و حضور این‌چنینی روی صحنه تجربه تازه‌ای بود. البته بعد از چند اجرا بازخوردهای خوبی از حضور با پای شکسته در صحنه داشتم و بسیاری از دوستان معتقد بودند که پای شکسته و عصا جزئی از کاراکتر نمایش شده است و خود من هم فکر می کنم به نقش کمک کرده است چون کاراکتری که بازی می کنم طنز است و این نوع راه رفتن دوپهلو بودن کاراکتر را بیشتر نشان می‌دهد.

قریبیان با اشاره به وضعیت جسمانی خود گفت: در حال حاضر گچ را باز کردم و آتل سبکی دارم و تا پایان اجرا به همین شکل بازی خواهم کرد. ضمن اینکه زمان زیادی تا پایان اجرا باقی نمانده است و نمایش “قهوه و بلال و کباب” فقط تا آخر شهریور در فرهنگسرای نیاوران سالن گوشه به پایان خواهد رسید.

این بازیگر جوان درباره بازی در فیلم سینمایی “لاله” به کارگردانی اسدالله نیک‌نژاد توضیح داد: همچنان منتظر پاسخ پیست رالی آزادی و فدراسیون اتومبیلرانی هستیم و متاسفانه هیچ خبری نمی‌شود و مجبورم به عنوان بازیگر لاله همواره آماده باشم. به همین دلیل نمی توانم هیچ کاری را آغاز کنم. ضمن اینکه فصل پاییز در راه است و می خواهم کارگردانی فیلم “360 درجه” را آغاز کنم.

وی که نخستین تجربه کارگردانی خود را با “360 درجه” پشت سر می‌گذارد، متذکر شد: با عوامل ساخت فیلم “360 درجه” صحبت کردم و قرار است 15 یا 25 آبان ماه کار را کلید بزنم و برنامه ریزی شده طی 45 روز فیلمبرداری این فیلم به پایان برسد. داستان فیلم سر راست است و به روابط بین زوج های جوان می پردازد. گرچه داستان ساده ای دارد اما سعی دارم در فرم و کارگردانی تجربه تازه‌ای کسب کنم. در انتخاب بازیگران هم سعی کردم از افرادی که در سینما کمتر دیده شده‌اند استفاده کنم به همین دلیل از بازیگران تئاتر دعوت به همکاری کرده ام.

نویسنده فیلم سینمایی “گناهکاران” درباره اکران این فیلم که پدرش فرامرز قریبیان آن را کارگردانی کرده است، گفت: فیلم “گناهکاران” سوم مهرماه در گروه سینمایی آفریقا اکران می‌شود.

 «دو چشم بی سو»، «کیمیا»، «به آهستگی»، «در انتظار معجزه»، «شب»، «هر شب تنهایی»، «آسمان هشتم» و «قیصر» از جمله آثار سینمای ایران هستند که داستانشان در مشهد روایت شده و بخش‌هایی از موضوع به زیارت و زائران حرم حضرت امام رضا (ع) مربوط می‌شود.

 به گزارش MrArt.ir، « دو چشم بی‌سو» در سال 1362 از اولین آثار سینمای پس از انقلاب است که به این موضوع می‌پردازد.

«مشهدی ایمان عشق رفتن به جبهه را در سر دارد، برای همین بدهکاری‌هایش را تسویه می کند، دخترش را به خانه بخت می‌فرستد و فرزند نابینایش را از روستا به بیمارستانی در تهران می برد، ولیکن دامادش و پسرش زودتر از او به جبهه می‌روند و با شهادت داماد و مجروح شدن پسرش و همینطور برای کمک به خانواده‌های بی سرپرست روستا، مشهدی ایمان در روستا ماندگار می‌شود، ولی برای اینکه مشکلات رفتن به جبهه از سر راهش برداشته شود به امام رضا(ع) پناه می‌برد و همان جاست که شفای فرزندش را می گیرد».

محمد کاسبی و مجید مجیدی بازیگران اصلی این فیلم به کارگردانی محسن مخملباف هستند.

«کیمیا» به کارگردانی احمدرضا درویش که در سال 1373 ساخته شد، بخش‌هایی از داستانش در مشهد روایت می‌شود.

در آغاز جنگ تحمیلی، همسر رضا باردار است و باید مورد عمل جراحی قرار گیرد. رضا او را به بیمارستان می‌رساند و خود به اسارت قوای دشمن درمی‌آید. همسر رضا حین عمل جراحی می‌میرد و شکوه جراح، فرزند رضا را نجات می‌دهد. پس از گذشت 9 سال وقتی رضا از اسارت آزاد می‌شود پی‌می‌برد که همه اعضای خانواده‌اش را از دست داده است. حال او در جستجوی تنها بازمانده خود، فرزندش است. کیمیا فرزند رضا نزد «شکوه» در مشهد زندگی می‌کند. مشکل اینجاست که «شکوه» به طور کامل به کیمیا وابسته است.

در این فیلم که خسرو شکیبایی، بیتا فرهی و رضا کیانیان نقش‌های اصلی این فیلم را بازی می‌کنند.

«به آهستگی» ساخته مازیار میری در سال 1384 که با تصویر حرم مطهر امام رضا(ع) هم به پایان می‌رسد با بازی محمد رضا فروتن، نیلوفر خوش خلق، مریم بوبانی و حسن پورشیرازی درباره محمود کارگر جوشکار ساده راه آهن است که دور از خانواده در جنوب کار می‌کند. به او خبر می‌رسد که زنش پری که دچار بیماری عصبی است، مدتی است از خانه رفته و فرزندش را پیش مادر و پدر محمود گذاشته. محمود با وجود سخت‌گیری‌های کارفرمایش، به خانه‌اش در کرج برمی‌گردد و سعی می کند زنش را پیدا کند. از زن صاحب خانه و نجار همسایه و اقوام پری و پدر و مادر خودش سراغ زن را می‌گیرد، اما هیچ کس از او خبری ندارد. همسایه نجارش، او را راهنمایی می‌کند تا به پزشکی قانونی سر بزند. محمود پس از چند روز، جنازه زنی با مشخصات پری را می‌یابد و او را در مراسمی به خاک می سپارد. پس از مدتی، قصاب محل خبر می آورد که پری را در مشهد دیده و رد او را یافته است. در این فاصله محمود کارش را از دست می‌دهد و از سوی همه نزدیکانش طرد می‌شود. بازرسی که مأمور پیگیری ماجرا شده، به تدریج کنار می‌کشد و شبی که محمود در حال نماز خواندن است، پری سر می‌رسد. محمود او را با سئوال‌های زیادی رو به رو می‌کند و پری درباره چند روز از سفرش به مشهد توضیحاتی می‌دهد (که در آنجا با یک استاد دانشگاه آشنا شده و او پری را پناه داده). پری اعتراف می‌کند که در مشهد حالش خوب بوده و دیگر احساس بیماری نمی کرده. به همین دلیل آنها را پس از گذشت زمان، هنگامی که محمود پی به پاکی همسرش، رفع سوءتفاهم‌ها و دروغ های اطرافیان می‌شود، به مشهد نقل مکان می‌کنند.

در فیلم «شب» به کارگردانی رسول صدرعاملی که در سال 1386 ساخته شد، داستان فیلم در مشهد می‌گذرد و در بخش‌هایی نیز شاهد حضور شخصیت‌های فیلم در حرم مطهر امام رضا (ع) و تحول شخصیتی آن‌ها هستیم.

گروهبان جوان که در آستانه ازدواج با دختر مورد علاقه‌اش است باید خلافکار باسابقه و فراری‌ای را به زندان بازگرداند، اما بارش شدید برف، نقل و انتقال را با اشکال مواجه و یا متوقف کرده است. گروهبان چاره‌ای ندارد تا صبح روز بعد را با زندانی‌اش در مشهد بگذارند، او به سختی جایی را برای اقامت در یک میهمان‌پذیر پیدا می‌کند. در ادامه شب اما گروهبان مسموم و توسط مالک میهمانخانه به بیمارستان منتقل می‌شود، مهمانخانه‌چی که مرد میانسال پاکدلی است به خلافکار پیر اعتماد می‌کند تا او بتواند پیرزنی را که مشتاق سلامتی همسر بستری‌اش در بیمارستان است، به زیارت امام رضا (ع) ببرد. پیرمرد باز می‌گردد اما از زندانی خبری نمی‌شود. گروهبان و میهمان‌خانه‌چی در اوج پریشانی و ناامیدی به بارگاه امام پناه می‌برند تا آرامش بگیرند. اما زندانی نیز تحت تأثیر زیارت خود از فرار منصرف و بازمی‌گردد. عزت‌الله انتظامی، خسروشکیبایی و امین حیایی بازیگران سه نسل سینمای ایران در این فیلم نقش‌های اصلی را ایفا می‌کنند.

رسول صدرعاملی در «هر شب تنهایی» هم بستر اصلی داستانش را در مشهد قرار می دهد.

عطیه (لیلا حاتمی) نویسنده و مجری یک برنامه خانوادگی رادیوست. او هر روز به سؤالات شنوندگان این برنامه پاسخ می دهد و به آنها توصیه می‌کند با همسرشان چگونه باشند تا زندگی زناشویی بهتری داشته باشند. عطیه به شهر مقدس مشهد آمده است، اما او درگیر مناسبات خود و همسرش(حامد بهداد) است و مشکلی دارد که حل نشدنی است.

در پایان این فیلم شاهد تحول شخصیتی و عقیدتی عطیه هستیم.

«در انتظار معجزه» قسمت سوم این سه گانه است. درباره امیر و مهرانه زن و شوهری که چشم دیدن یکدیگر را ندارند. ازدواج سه سال پیش آنها اشتباه بوده و زندگی جهنمی آنها امان شان را بریده اما ناگزیرند یک شبانه روز یکدیگر را تحمل کنند. این زن و شوهر همراه دخترشان به مشهد می‌روند.

حمید فرخ نژاد، پریوش نظریه و بیتا فرهی در این فیلم به کارگردانی رسول صدرعاملی ایفای نقش می کنند.

«آسمان هشتم» به کارگردانی حسن نجفی که در سال 89 ساخته شد از آخرین فیلم‌های ساخته شده با این موضوع است.

«یک خانواده باکویی برای زیارت به مشهد مقدس می‌آیند اما در بدو ورود با مشکل مواجه می‌شوند. رحمت دانشجوی سال آخر پزشکی با این خانواده آشنا شده و این آشنایی زمینه اتفاقات و حوادث جدیدی را رقم می‌زند. »

در این فیلم محمد کاسبی را در لباس خدام امام رضا(ع) می بینیم.

رحیم نوروزی، خالده قلی‌اوا، زلفیه حسین اوا، قربان مسیم اوف و مهدی فقیه دیگر بازیگران این فیلم هستند.

از آثار سینمایی قبل از انقلاب هم می توان به فیلم «قیصر» ساخته مسعود کیمیایی اشاره کرد. «بردن ننه مشهدی به مشهد» قولی بود که قیصر به ننه مشهدی داده بود و از آن به عنوان تنها کارش در دنیا یاد می‌کرد.

در این فیلم شاهد حضور «قیصر» با بازی بهروز وثوقی در حرم امام رضا(ع) و راز و نیازش با خدا هستیم.