«بیهوده»؛ بازخوانی تردیدها و انتخابهای انسان در موقعیتهای پیچیده
یاسین رضوانی، نویسنده، بازیگر و کارگردان نمایش «بیهوده» که این روزها در سالن قشقایی تئاترشهر اجرا میشود، با تشریح روند تبدیل ایده اولیه این اثر از یک فیلمنامه کوتاه به نمایشنامهای صحنهای، گفت این نمایش بر چگونگی تصمیمگیری انسانها در شرایط مبهم و مرزهای نامشخص میان درست و نادرست تمرکز دارد.
به گزارش تئاترآنلاین، یاسین رضوانی، نویسنده، بازیگر و کارگردان نمایش «بیهوده» که این شبها در سالن قشقایی تئاترشهر روی صحنه است، درباره روند شکلگیری و اجرای این نمایش توضیح داد.
رضوانی با اشاره به داستان و روند شکلگیری این اثر در گفتوگو با خبرنگار ایرانتئاتر مطرح کرد: «بیهوده» روایت انسانهایی است که ممکن است در زندگی، دروغ، پنهانکاری و بیحاصلی را تجربه کنند و در موقعیتهایی قرار بگیرند که نتیجه تصمیمهایشان چندان روشن و قطعی نباشد. ایده اولیه این نمایش با توجه به ظرفیت و پتانسیلی که داشت، ابتدا در قالب یک فیلمنامه کوتاه با عنوان «ظهر جمعه» نوشته و در سال ۱۳۹۹ ساخته شد، اما به دلیل شرایط ناشی از کرونا، این اثر در همان فضای محدود باقی ماند و امکان ادامه مسیر آن فراهم نشد. تا اینکه در سال ۱۴۰۲ تصمیم گرفتم دوباره این کار را با بازنگری و تغییراتی در شخصیتها آغاز کنم که در نهایت به نمایشنامه «بیهوده» منتهی شد. این اثر در سیوچهارمین جشنواره تئاتر استان گلستان شرکت کرد و سپس به جشنواره منطقهای راه یافت و بعد از آن نیز در جشنواره تئاتر فجر حضور پیدا کرد.
او درباره انگیزه خود از پرداختن به این سوژه ادامه داد: رویکرد اصلی من در این اثر، توجه به تفکر و تعقل انسان در شرایط مختلف است. اینکه آدمها وقتی در موقعیتهای خاص قرار میگیرند، چگونه تصمیم میگیرند و این تصمیمها تا چه اندازه میتواند درست یا نادرست باشد. تلاشم این بود که مخاطب پس از تماشای نمایش نیز همچنان درگیر پرسشها و موقعیتهای آن باقی بماند. «بیهوده» در این اثر ناظر به وضعیتی است که در آن مرز میان درستی و نادرستی، خوبی و بدی، چندان روشن نیست و آدمها در موقعیتهایی قرار میگیرند که تصمیمهایشان میتواند از زوایای مختلف تعبیر شود.
نویسنده و کارگردان «بیهوده» در ادامه با اشاره به دشواریهای تولید تئاتر در شهرستانها گفت: یکی از مهمترین چالشهای تولید تئاتر در شهرستانها، کمبود بازیگر حرفهای است. منظور بازیگری است که شغل اصلیاش بازیگری باشد و بتواند با تمرکز کامل در کار حضور پیدا کند. قطعا در نمایشی همچون «بیهوده» کیفیت بازیگری بسیار تعیینکننده است و اگر بازیگر مناسب در نقش قرار نگیرد، اثر در جذب مخاطب دچار مشکل میشود. در اجرای فعلی، حضور بازیگران حرفهایتر باعث شده برخی شخصیتها بهتر دیده شوند و اثرگذاری بیشتری داشته باشند.
به گفته رضوانی، در آثار واقعگرایانه که جزییات نقش باید به درستی ایفا شود، نمیتوان از نابازیگر یا بازیگر مبتدی استفاده کرد و انتخاب درست بازیگر از مهمترین مراحل تولید است.
این نویسنده و کارگردان تئاتر همچنین درباره حضور خود به عنوان بازیگر در این نمایش توضیح داد: از آنجا که هم تجربه بازیگری دارم و هم نمایشنامه را خودم نوشتهام، احساس کردم یکی از نقشهای اثر را خودم ایفا کنم. ضمن اینکه در روند نوشتن نیز معمولاً خودم را جای همه شخصیتها میگذارم و همین مسئله درک اجرایی نقشها را برایم آسانتر میکند.
رضوانی با اشاره به حضور تماشاگران در سالن و نقش تبلیغات ادامه داد: تبلیغ و اطلاعرسانی برای آثار نمایشی به دلیل شرایط موجود، محدودیتهای فضای مجازی و دشواری دسترسی مخاطب بسیار سخت شده است. با این حال گروه تلاش کرده از مسیرهای مختلف، مخاطبان را در جریان اجرا قرار دهد و از نظرها و بازخوردهای آنان نیز استفاده کند. قطعا انرژیای که بازیگر از حضور مخاطب در سالن میگیرد، قابل مقایسه با هیچ چیز دیگری نیست. خوشبختانه «بیهوده» در اجراهای مختلف، از جشنوارهها تا اجرای فعلی با استقبال خوبی مواجه شده و این همراهی مخاطبان برای گروه بسیار ارزشمند است.
نویسنده، بازیگر و کارگردان نمایش «بیهوده» در پایان سخنانش گفت: امیدوارم چراغ تئاتر روشن بماند و مخاطبان بیش از گذشته به سالنهای نمایش بازگردند. / ایران تئاتر
