برچسب: کهبد تاراج

  • درباره نمایش «چند سال پیش»

    درباره نمایش «چند سال پیش»

    تئاتر آنلاین: این نمایش با نویسندگی کهبد تاراج و کارگردانی مهرداد ضیایی، با بهره‌گیری از ساختار اپیزودیک و درامی پازل‌گونه، رویدادهای کلیدی این چهار دهه را به عنوان محرک‌های دراماتیک انتخاب می‌کند تا به واسطه ترتیب تاریخی این رویدادها، پدیدارشناسی رنج، فقدان و فروپاشی شهری را به اجرا بگذارد. در این مسیر موفق هم بوده است. خوب توانسته است برداشتش از روح اجتماعی شهر را به اجرا بگذارد و تماشاگر را هم می‌تواند دقیقا پشت همان دریچه‌ای قرار بدهد که همراه با او از آن به شهرش نگاه کند.

    کهبد تاراج، درام‌نویس پرکار و موفقی است. مهرداد ضیایی هم همین‌طور. کهبد خوب می‌نویسد و معمولا هم در نوشتن آدم‌هایی از یک طبقه اجتماعی خاص مهارت بیشتری دارد و اتفاقا به واسطه فرهنگ اجتماعی کارکترهای نمایشنامه‌هایش، تهرانی‌نویس هم هست. اما «چند سال پیش»، بهترین نوشته‌اش نیست؛ اول از همه به خاطر اینکه خوب شروعش نمی‌کند. روایت «چند سال پیش» در اپیزودهای آغازین، بیشتر تمایل به عملکردهای ادبیات داستانی دارد تا دراماتیک. شخصیت‌ها می‌آیند و رو به تماشاگر قصه‌ای را تعریف می‌کنند.

    عکس تئاتر | نمایش چند سال پیش

    راویان اول شخص درام کهبد تاراج و اجرای مهرداد ضیایی، قصه خوان این اجرا هستند تا بازیگران آن. نمی‌دانم چرا این نوع روایت را برای ابتدای کارش انتخاب کرده است، در حالی که به مرور و در اپیزودهای بعدی عملکرد روایت درست می‌شود؛ دراماتیک می‌شود. یعنی به مرور کارکترها در ارتباط با هم قصه را روایت می‌کنند. به مرور، داستان‌گویی تبدیل می‌شود به روایت درام. درست می‌شود. اما طول می‌کشد تا اجرا دست از راوی اول شخص و نقل مستقیم رویدادهای داستان بردارد. اتفاقا از همین‌جا به بعد هم اجرا جان می‌گیرد و جذابیت پیدا می‌کند.

    پوستر نمایش چند سال پیش

    نمایش چند سال پیش

    اما پیش از این از منظر ساختاری، نمایش با یک چالش مهم روبه‌رو است؛ گذار از «روایت‌گری خطی/داستانی» به «درام مبتنی بر تعامل و ارتباط»؛ در اپیزودهای نخستین، اثر بیشتر به ادبیات داستانی (Narrative) متمایل است؛ جایی که شخصیت‌ها بیشتر نقش راویان اول‌شخص را ایفا می‌کنند تا کنش‌گران دراماتیک. این شیوه که در آن «گویندگی» بر «کنش» غلبه دارد، باعث می‌شود لایه دراماتیک اثر در ابتدا ضعیف بماند. با این حال، در روند تکامل روایت، نمایش از حالت نقل مستقیم (Telling) به حالت نمایش (Showing) کوچ می‌کند. گذار از اپیزودهای ابتدایی به روایت‌های میان شخصیت‌ها از قصه کیمیا و جلال به بعد، نقطه عطف دراماتیک اثر است که در آن، گفت‌وگو و تعامل، موتور محرک داستان‌گویی را تشکیل می‌دهد و در نهایت، به شکلی دراماتیک، مفهوم «رویداد-شهر» را بازنمایی می‌کند.

    ویدئو و تصویر قاب شده و مستقل از اجرا به نظرم نمی‌تواند کمکی به اجرای تئاتری بکند مگر آنکه بخش جدانشدنی از خود آن بشود. در نمایش مهرداد ضیایی و صحنه خالی آن هم، تصاویر شهر هرچند تصوری از لوکیشن را ایجاد می‌کنند اما جزیی از بافت اجرا نیستند. قاب شده‌اند و بازنمایی می‌کنند؛ همین! در طراحی صحنه و روایت بصری؛ در «صحنه خالی» اگرچه تصاویر ویدئویی مستعمل شده‌اند، اما این تصاویر به جای آنکه با بافت (Texture) اجرا در هم تنیده شوند و بخشی از زبان سین‌تئاتری یا دیالوگ بصری اثر باشند، بیشتر در نقش «بازنمای مستقل» ظاهر شده‌اند. این امر باعث می‌شود بار فضاسازی و انتقال عواطف، به‌طور سنگین بر دوش بازیگران و موسیقی قرار گیرد. موسیقی در این اثر، نقشی مکمل در تشدید فضای ذهنی و عمق بخشیدن به روایت ایفا می‌کند، اما خلاء میان تصویرِ قاب‌بندی‌شده و فضای فیزیکی صحنه، از منظر یک‌پارچگی بصری، فرصتی برای غنای بیشتر اجرا باقی می‌گذارد.

    در نهایت، «چند سال پیش» فراتر از یک بازگشت نوستالژیک، در پی واکاوی پیکره‌ فروپاشیده شهر است. هرچند روایت از نظر جامعیتِ رویدادها یا انسجامِ ساختاری در برخی بخش‌ها دچار نقص است، اما توانایی اثر در درگیر کردن مخاطب با پازلِ تاریخ اجتماعی، باعث می‌شود تماشاگر نه تنها به عنوان یک ناظر، بلکه به عنوان بخشی از فرآیند تکمیل این پازلِ شهری، با اثر پیوند برقرار کند.

    ایران تئاتر – عضو کانون ملی منتقدان تئاتر ایران

  • اجرای «چند سال پیش» از ۱۰ اردیبهشت آغاز می‌شود

    اجرای «چند سال پیش» از ۱۰ اردیبهشت آغاز می‌شود

    به گزارش تئاتر آنلاین به نقل از روابط عمومی تماشاخانه ایران‌شهر، نمایش «چند سال پیش» به قلم کهبد تاراج، با طراحی و کارگردانی مهرداد ضیایی اجراهای خود را از پنجشنبه ۱۰ اردیبهشت در تماشاخانه ایران‌شهر آغاز می‌کند. این اثر نمایشی که به پنج رویداد مهم در تاریخ معاصر تهران می‌پردازد، از آثار برگزیده هفتمین جشنواره تئاتر شهر است.

    نمایش «چند سال پیش» با بازی (به ترتیب ورود) فرنوش نیک‌اندیش، مجید رحمتی، شادی ضیایی، صدرا سبحانیان، کیمیا رفیق، شهاب عباسیان، جواد پورزند، آتیه جاوید، نوشین مینایی‌فرد، رابعه نیک‌طلب، ساینا عطایی و مهرداد ضیایی، از ساعت ۲۰:۳۰ در سالن سمندریان روی صحنه می‌رود.

    طراحان و عوامل اجرایی نمایش عبارت‌اند از: اشکان میرچی برنامه ریز و دستیار اول کارگردان، کهرام تاراج مدیر تولید، امیرمحمد بحیرایی، ترنم عشوندی و مبینا قنادیان گروه کارگردانی، ماریا حاجیها طراح گریم، مهرداد ضیایی طراح صحنه، رضا خضرایی طراح نور، نیما لبخنده طراح ویدئو مپینگ، بهزاد بختیاری طراح صدا و آهنگساز، شایان کیانی طراح گرافیک، عطیه حسنی طراح لباس، ایلیا شمس مشاور رسانه و تبلیغات، رضا جاویدی عکاس، امیرحسین مرادی پردازنده ویدئو مپینگ.

    علاقه‌مندان می‌توانند برای تهیه اینترنتی بلیت و اطلاعات بیشتر به سامانه تیوال مراجعه کنند.

  • نمایش «دودره» به خانه نمایش دا می‌رود

    نمایش «دودره» به خانه نمایش دا می‌رود

    به گزارش تئاتر آنلاین به نقل از مشاور رسانه‌ای اثر، نمایش «دودره» به نویسندگی کهبد تاراج و کارگردانی مجید رحمتی از ۱۵ بهمن ۱۴۰۳ در خانه نمایش دا روی صحنه می‌رود.

    پیش از این مجید رحمتی ۲ نمایشنامه موفق «ط» و «خالی» اثر کهبد تاراج را روی صحنه برده که مورد استقبال مخاطبان نیز قرار گرفته است.

    بازیگران، عوامل و زمان آغاز بلیت فروشی این اثر به زودی از طریق رسانه‌های چاپی و مجازی اطلاع رسانی می‌شود.

    عکس از رضا جاویدی است.

  • تئاتر ایران درحد لیگ دسته پنجم فوتبال است/لزوم نظارت برکیفیت آثار

    تئاتر ایران درحد لیگ دسته پنجم فوتبال است/لزوم نظارت برکیفیت آثار

    تئاتر آنلاین -گروه هنر-آروین مؤذن‌زاده-علیرضا سعیدی-فریبرز دارایی؛ نمایش «خالی» به نویسندگی کهبد تاراج و کارگردانی مجید رحمتی از جمله آثاری است که این روزها در مجموعه تئاتر شهر اجرا می‌شود؛ اثری که به شخصیت حاج احمد دلجو از چهارپایه‌خوان مطرح بازار تهران می‌پردازد.

    تاراج و رحمتی به عنوان نویسنده و کارگردان «خالی»، مهرداد ضیایی، ارسطو خوش‌رزم و لبخند بدیعی از بازیگران این اثر نمایشی با حضور در تئاتر آنلاین در نشست نقد و بررسی «خالی» شرکت کردند.

    در بخش اولین این نشست، عوامل نمایش «خالی» درباره روند تولید این اثر نمایشی، زاویه دید پرداختن به شخصیت حاج احمد دلجو، ایفای نقش هر کدام از شخصیت‌های اثر به ارائه نقطه‌نظرات خود پرداختند.

    در بخش دوم نشست نیز صحبت درباره موضوعات چالش‌برانگیز در تولید تئاتر از جمله نبود حمایت‌های لازم دولتی، وضعیت تئاتر خصوصی و پایین‌آمدن سطح کیفی آثار نمایشی صحبت شد.

    در ذیل بخش دوم گفت‌وگو آمده است:

    * اقتصاد تئاتر بسیار نابسامان است، از وقتی که تئاتر به ظاهر خصوصی شکل گرفت دولت حمایت خود را قطع کرد ولی از فروش گیشه گروه‌ها و خرید بلیت مخاطبان درصد دریافت می‌کند. دولت رفع مسئولیت کرد و بار را از دوش خود برداشت و فقط نظارت را انجام می‌دهد. شما نمایش «خالی» را در زمانی تولید و اجرا کردید که ایام ماه صفر بود و این امر هم باعث شد که بگویند کار مناسبتی اجرا می‌کنید. با توجه به چالش‌های اقتصادی روند تولید «خالی» چالش‌برانگیز بود.

    سعید سیادت: زمان‌بندی و نوبت اجرا دست ما نبود و مجموعه تئاتر شهر فقط این نوبت اجرایی را در اختیار ما گذاشت. ما نمی‌توانستیم زمان اجرا را جابجا کنیم. به گفته شد بابت تولید این نمایش می‌توانیم روی مبلغی حمایت حساب کنیم ولی این مبلغ کفاف قرارداد بازیگران و طراحان ما را به طور کامل نمی‌دهد. مجید رحمتی، کهبد تاراج، من و حسن جودکی به عنوان تهیه‌کننده قراردادی نداریم. بازیگران و طراحان نمایش «خالی» از حرفه‌ای‌های تئاتر هستند ولی با لطفی که به ما داشتند حداقل دستمزدهای خود را در نظر گرفتند.

    وقتی به سایت‌های بلیت‌فروشی این قدرت را بدهیم که به کارگردان یک اثر بگوید گروه بازیگری نمایش فروش ندارد، تأسف‌برانگیز است ما تمرکزمان را روی فروش بلیت گذاشتیم ولی برخی واکنش‌ها باعث شد تا مخاطب ما ریزش کند با وجود اینکه بازخورد مخاطبانی که نمایش را دیدند بسیار خوب بود و کیفیت کار را بسیار بالا دانستند.

    خوش‌رزم: وقتی به سایت‌های بلیت‌فروشی این قدرت را بدهیم که به کارگردان یک اثر بگوید گروه بازیگری نمایش فروش ندارد، تأسف‌برانگیز است. جای سؤال دارد که به سایت فروش بلیت چه ربطی دارد که نمایش من فروش دارد یا ندارد؟ چرا باید مدیر تماشاخانه خصوصی به کارگردان بگوید فلان بازیگر را بیاورد تا کار فروش داشته باشد؟ به خاطر همین رفتارها است که تئاتر ما در چنین شرایطی گرفتار شده است.

    ضیایی: این آفت از تئاتر خصوصی ناشی می‌شود. اساساً در هر جای دنیا هر چیزی را به این شکل خصوصی کنید طبیعتاً مساله اقتصادی پیش می‌آید. در فرانسه هم که مهد تئاتر است چیزی به اسم تئاتر خصوصی نداریم مگر تئاترهایی نظیر تئاترهای لاله‌زاری ما که مخاطب صرفاً برای سرگرمی به سراغ آن‌ها می‌رود. در کشورهای پیشرفته تئاتر شهرداری‌ها و وزارت‌های فرهنگ و هنرشان وظیفه دارند که از تئاتر حمایت کنند. طبیعی است که سالن خصوصی به دلیل سرمایه‌گذاری انجام شده از گروه پول بگیرد و کارگردان هم مجبور است که سراغ چهره‌ها برود تا بتواند هزینه‌های خود را تأمین کند.

    خوش‌رزم: وقتی مدیران و مسئولان ما دغدغه فرهنگ و هنر را ندارند، تئاتر گرفتار چنین وضعیتی می‌شود. هزاران فیلتر برای تولید و اجرای یک تئاتر وجود دارد. درآمد تئاتر نسبت به زحمت و هزینه‌ای که صرف می‌شود ارزشی دارد؟

    تئاتر ایران درحد لیگ دسته پنجم فوتبال است/قانون‌شکنی پژمان جمشیدی

    تاراج: نمایش «خالی» اصلاً سفارشی نیست. من و مجید رحمتی قراردادی نبسته‌ایم و بازیگران هم که دستمزدهای ناچیزی می‌گیرند، حال برخی فکر می‌کنند که ما بودجه آنچنانی گرفته‌ایم. تبلیغات تئاتر هزینه‌های بالایی دارد و نمی‌توان به راحتی از عهده آن‌ها برآمد.

    رحمتی: طبق گفته محمود سالاری معاون هنری وزیر ارشاد بودجه تئاتر در سال ۱۴۰۲ مبلغ ۴۰ میلیارد تومان بوده است؛ بودجه‌ای که معادل دستمزد یک بازیگر تیم فوتبال ایرانی برای یک فصل است. با این ۴۰ میلیارد تومان باید برای تمام تئاتر ایران و بخش‌های اداری و ساختاری و سخت‌افزاری تئاتر هزینه کرد که اصلاً در حد یک شوخی است.

    تاراج: متأسفانه مدیران و مسئولان آینده‌نگری ندارند. تئاتر ایران گرفتار آسیب بسیار بزرگی است که اگر برای آن فکری نشود در آینده شرایط تئاتر خیلی وخیم‌تر خواهد شد. الان در تئاتر شهر و سالن‌های تئاتری احترام به گروه و مخاطب با ۲ اجرایی کردن سالن‌ها از بین رفته است. الان از اجرای تئاتر لذت نمی‌بریم زیرا بسیار فشرده باید کار کنیم، نمایش را اجرا کنیم و سالن را ترک کنیم.

    باید دولت از تئاتر حمایت کند. چرا بازیگر تئاتر نباید حمایت شود، این آفتی است که به جان تئاتر افتاده است خوش‌رزم: درست است که برای معاش همه دغدغه پول را داریم ولی باید انسان جایی روی کاری که می‌خواهد انجام دهد فکر کند و پای آن بایستد. من همزمان با پیشنهاد بازی در نمایش «خالی» پیشنهاد یک میلیارد تومانی برای ۳۰ اجرا در اثر دیگری داشتم که نپذیرفتم. من با مجید رحمتی صحبتی درباره دستمزد نکردم. سالن اصلی مجموعه تئاتر شهر با حضور پژمان جمشیدی و محسن کیایی فروش بالایی دارد. بازیگران سینمای ما که امروزه از اقبال بسیار بالایی برخوردار هستند همگی از بازیگران خوب تئاتر هستند اما اگر الان به آن‌ها پیشنهاد حضور در یک اثر نمایشی را بدهید دستمزد بسیار بالایی را تعیین می‌کنند. به نظرم این بازیگران باید به تئاتر کمک کنند.

    لبخند بدیعی: ما مدام درباره اینکه چرا فلان بازیگر در تئاتر حضور پیدا نمی‌کند یا چرا در فلان سایت کامنت‌های منفی می‌گذارند، صحبت می‌کنیم. سالن‌های برای تأمین هزینه‌های خود راهکاری را پیدا کرده‌اند که با بالا بردن قیمت بلیت یا استفاده از چهره‌ها هزینه‌های خود را تأمین کنند. ما در سالن‌های دولتی نمی‌توانیم بهای بلیت را تغییر دهیم. من الان کاری را تمرین و کارگردانی می‌کنم که هزینه‌های آن را هم خودم تأمین می‌کنم. محاسبه کرده‌ام اگر همه بلیت‌های نمایش هم فروخته شود باز هم جوابگوی هزینه‌های کار نیست و این در حالی است که این نمایش را در سالن دولتی اجرا خواهم کرد. موضوع اصلی حمایت است که باید دولت انجام دهد نه اینکه توقع داشته باشیم بازیگر چهره به تئاتر بیاید و کمک کند. ما در تئاتر همیشه منتظریم تا به ما کنند و عزت تئاتر پایین می‌آید. تئاتر به فرهنگ یک جامعه تأثیرگذار است پس باید دولت از تئاتر حمایت کند. چرا بازیگر تئاتر نباید حمایت شود، این آفتی است که به جان تئاتر افتاده است. حتی کمک‌هزینه‌ای که در سالن‌های دولتی به تئاترها می‌دهند در حد یک شوخی است.

    تئاتر ایران درحد لیگ دسته پنجم فوتبال است/قانون‌شکنی پژمان جمشیدی

    * خانه تئاتر به عنوان صنف تئاتر همیشه تئاتر را ندار و محتاج نشان داده در حالیکه خانه سینما رفتارش به شکل دیگری است. مردم وقتی گفته‌های مدیران خانه تئاتر را می‌شنوند یا می‌خوانند به این تصور رسیده‌اند که تئاتری‌ها افراد تهیدست جامعه هستند. در حالیکه صنف باید شأنیت تئاتر را حفظ کند و به درستی با دولت رایزنی کند تا حمایت لازم از تئاتر و هنرمندان تئاتر وجود داشته باشد.

    ضیایی: قطعاً اینگونه است.

    * تئاتر بر سر چیزهای ناچیز باید گدایی کند. بودجه افزایش پیدا نمی‌کند و توجهی به تئاتر نمی‌شود. برخی نیز از این شرایط سوءاستفاده می‌کنند و برای حضور خود دستمزدهای آنچنانی طلب می‌کنند.

    خوش‌رزم: برخی گروه‌ها برای جذب مخاطب در تبلیغات خود به حضور فلان چهره در فلان شب اجرا استفاده می‌کنند که این بی‌احترامی به تئاتر و مخاطب تئاتر است زیرا اگر تماشاگرانی هم آن شب به سالن نمایش مورد نظر بیایند به خاطر آن چهره آمده‌اند نه خود اجرا. البته برخی مواقع شرایط به گونه‌ای رقم می‌خورد که گروه‌ها چاره‌ای جز انجام دادن چنین کارها و رفتارهایی ندارند. الان در تئاتر شهر هم اگر طی ۱۲ اجرا کف فروش را رعایت نکنید باید اجرا را جمع کنید.

    تاراج: تئاتر شهر هم که تئاتر دولتی است درگیر مناسبات شده است.

    خوش‌رزم: تئاتر شهر باید از گروه‌ها حمایت کند تا اثر خود را روی صحنه ببرند و نگران جمع شدن اجرا نباشند. من قصد اجرای اثری را در سالن سایه دارم و طبق محاسباتم فروش کامل نمایش پاسخگوی دستمزد ۲ بازیگر نمایش نیز نیست. در حالیکه یک سال است درگیر تمرین این کار هستیم.

    بدیعی: برخی آثار سطحی هستند که جذب مخاطب می‌کنند. معتقدم هنرمند وظیفه دارد که سطح سلیقه مخاطب را افزایش دهد اما از آنجایی که هیچ حمایت دولتی درستی وجود ندارد به سراغ آثار سطحی و موفق در جذب مخاطب می‌رود. کمک‌هزینه‌های اداره‌کل هنرهای نمایشی در حد شوخی است. اصل مشکل تئاتر این است که دولت از آن حمایت نمی‌کند. تئاتر خوب در تربیت نسل آینده بسیار تأثیرگذار است.

    تئاتر ایران درحد لیگ دسته پنجم فوتبال است/قانون‌شکنی پژمان جمشیدی

    * آقای ضیایی، شما این وضعیت را چگونه ارزیابی می‌کنید؟ تأثیرات منفی این روند از نظر شما چیست؟

    ما نیاز به شورای بررسی کیفیت کارهای تئاتری داریم. اگر شورای کیفی داشتیم نیاز نداشتیم در پایتخت ایران روزی ۱۰۰ تا تئاتر روی صحنه ببریم بلکه نیاز داشتیم روزانه ۲۰ تا ۳۰ تا اجرا داشته باشیم که سطح درک و شعور خانواده‌ها، جوانان، مخاطب خاص و مخاطب عام را ارتقا دهد ضیایی: بعد از ۵ سال مجدداً روی صحنه تئاتر آمدم و خوشحالم که در نمایش «خالی» حضور دارم. درد قضیه این است که الان خیلی از مناسبات تئاتر را نمی‌فهمم. مثلاً من درک نمی‌کنم که کف فروش چیست و اگر کار نفروشد بعد از چند شب باید اجرا جمع شود. در سالنی دولتی یا متعلق به شهرداری که باید از تئاتر و هنرمندان تئاتر حمایت کنند، چرا باید چنین شرایطی برای اجراها پیش می‌آید. ۲۰ درصد فروش گیشه را که به خود اختصاص می‌دهند و اخطار نیز می‌دهند چون کف فروش رعایت نکرده‌اید باید اجرا را متوقف کنید.

    مسأله ما در تئاتر شورای نظارت و ارزشیابی نیست، ما بازیگرها، کارگردان‌ها و نمایشنامه‌نویسان از بهترین ممیزهای تاریخ تئاتر شده‌ایم زیرا خودمان همه نکات را مدنظر قرار می‌دهیم، ما نیاز به شورای بررسی کیفیت کارهای تئاتری داریم. اگر شورای کیفی داشتیم نیاز نداشتیم در پایتخت ایران روزی ۱۰۰ تا تئاتر روی صحنه ببریم بلکه نیاز داشتیم روزانه ۲۰ تا ۳۰ تا اجرا داشته باشیم که سطح درک و شعور خانواده‌ها، جوانان، مخاطب خاص و مخاطب عام را ارتقا دهد.

    متأسفانه این روزها شاهد اجرای آثاری هستیم که حاضرم بروم دست و پای تئاتر لاله‌زاری را ببوسم ولی به تماشای آن آثار ننشینم. تئاترهای خوب نیز اجرا می‌شوند اما تعداد مخاطبانی که به تماشای آن‌ها می‌نشینند زیاد نیست زیرا سطح سلیقه جامعه تئاتری و تئاتربین‌مان به سمت کارهای سطحی رفته است. وقتی تماشاگر فوتبال ۲ تیم باشگاهی ایرانی هستیم سطح سلیقه‌مان در حد لیگ ایران است ولی وقتی تماشاگر فوتبال تیم‌های باشگاهی لیگ برتر انگلستان می‌شویم سطح سلیقه‌مان بالا می‌رود. الان سطح تئاتر ما متأسفانه به لیگ دست پنج فوتبال ایران شده است و دیگر از لیگ برتر خبری نیست.

    رحمتی: وقتی تئاتر را فست‌فوودی می‌کنیم مخاطب دیگر به دنبال تغذیه با کیفیت نیست. من با شورای نظارت زاویه دارم زیرا برخی آثاری را روی صحنه می‌بینیم که مشخص نیست به لحاظ کیفی چرا مجوز اجرا گرفته‌اند. نمی‌دانم چرا شورای نظارت برخی آثار را به خاطر پایین‌بودن سطح کیفی رد نمی‌کند.

    تاراج: شورای نظارت اعتماد به نفس اینکه اثری را به خاطر پایین‌بودن سطح کیفی رد کند، ندارد.

    * از نظر شما راهکار برون‌رفت از این شرایط چیست؟

    رحمتی: شورای نظارت نباید فقط به فکر نظارت باشد بلکه باید به لحاظ کیفی، ارزش‌یابی و علمی آثار صلاحیت اجرا رفتن دارند یا نه. الان شما با داشتن یک کارت بانکی می‌تواند در سالن‌های خصوصی کارگردان شوید و اصلاً کار ندارند که تحصیل‌کرده هستید یا سابقه تئاتری دارید یا نه. وقتی در تئاتر صنف نداریم شرایط این چنین می‌شود. در سینما به همین راحتی در سینما اجازه نمی‌دهند به سراغ کارگردانی فیلم سینمایی بلند بروید.

    ما نیازمند آکادمی‌های هنری هستیم. من اگر مدیر بودم یک آکادمی به نام دکتر علی رفیعی تأسیس می‌کردم تا نسل‌های مختلف تئاتری را تربیت کند.

    تاراج: الان پژمان جمشیدی با پشتکاری که داشت در بازیگری رشد کرد و قابل احترام است. اما در حال حاضر نمایشی با حضور وی قانون تئاتر را زیرپا گذاشته است، بازتولید در سالن اصلی تئاتر شهر ممنوع است ولی الان شاهد اجرای اثری بازتولید با حضور پژمان جمشیدی روی صحنه سالن اصلی تئاتر شهر هستیم. مناسبات تغییر کرده است. سال گذشته نیز اثری بازتولید در سالن اصلی روی صحنه رفت. در کارگاه نمایش گروه‌های تئاتر معنا داشت و به دنبال اینکه صرفاً مخاطب داشته باشند کار تولید و اجرا نمی‌کردند. الان هیچکس پای تئاتر نمی‌ایستد. الان فقط از گروه پرسیده می‌شود که چقدر می‌فروشد. تئاتر فقط پول و فروش بلیت نیست.

    منبع

  • تئاتر ایران درحد لیگ دسته پنجم فوتبال است/قانون‌شکنی پژمان جمشیدی

    تئاتر ایران درحد لیگ دسته پنجم فوتبال است/قانون‌شکنی پژمان جمشیدی

    تئاتر آنلاین-گروه هنر-آروین مؤذن‌زاده-علیرضا سعیدی-فریبرز دارایی؛ نمایش «خالی» به نویسندگی کهبد تاراج و کارگردانی مجید رحمتی از جمله آثاری است که این روزها در مجموعه تئاتر شهر اجرا می‌شود؛ اثری که به شخصیت حاج احمد دلجو از چهارپایه‌خوان مطرح بازار تهران می‌پردازد.

    تاراج و رحمتی به عنوان نویسنده و کارگردان «خالی»، مهرداد ضیایی، ارسطو خوش‌رزم و لبخند بدیعی از بازیگران این اثر نمایشی با حضور در تئاتر آنلاین در نشست نقد و بررسی «خالی» شرکت کردند.

    در بخش اولین این نشست، عوامل نمایش «خالی» درباره روند تولید این اثر نمایشی، زاویه دید پرداختن به شخصیت حاج احمد دلجو، ایفای نقش هر کدام از شخصیت‌های اثر به ارائه نقطه‌نظرات خود پرداختند.

    در بخش دوم نشست نیز صحبت درباره موضوعات چالش‌برانگیز در تولید تئاتر از جمله نبود حمایت‌های لازم دولتی، وضعیت تئاتر خصوصی و پایین‌آمدن سطح کیفی آثار نمایشی صحبت شد.

    در ذیل بخش دوم گفت‌وگو آمده است:

    * اقتصاد تئاتر بسیار نابسامان است، از وقتی که تئاتر به ظاهر خصوصی شکل گرفت دولت حمایت خود را قطع کرد ولی از فروش گیشه گروه‌ها و خرید بلیت مخاطبان درصد دریافت می‌کند. دولت رفع مسئولیت کرد و بار را از دوش خود برداشت و فقط نظارت را انجام می‌دهد. شما نمایش «خالی» را در زمانی تولید و اجرا کردید که ایام ماه صفر بود و این امر هم باعث شد که بگویند کار مناسبتی اجرا می‌کنید. با توجه به چالش‌های اقتصادی روند تولید «خالی» چالش‌برانگیز بود.

    سعید سیادت: زمان‌بندی و نوبت اجرا دست ما نبود و مجموعه تئاتر شهر فقط این نوبت اجرایی را در اختیار ما گذاشت. ما نمی‌توانستیم زمان اجرا را جابجا کنیم. به گفته شد بابت تولید این نمایش می‌توانیم روی مبلغی حمایت حساب کنیم ولی این مبلغ کفاف قرارداد بازیگران و طراحان ما را به طور کامل نمی‌دهد. مجید رحمتی، کهبد تاراج، من و حسن جودکی به عنوان تهیه‌کننده قراردادی نداریم. بازیگران و طراحان نمایش «خالی» از حرفه‌ای‌های تئاتر هستند ولی با لطفی که به ما داشتند حداقل دستمزدهای خود را در نظر گرفتند.

    وقتی به سایت‌های بلیت‌فروشی این قدرت را بدهیم که به کارگردان یک اثر بگوید گروه بازیگری نمایش فروش ندارد، تأسف‌برانگیز استما تمرکزمان را روی فروش بلیت گذاشتیم ولی برخی واکنش‌ها باعث شد تا مخاطب ما ریزش کند با وجود اینکه بازخورد مخاطبانی که نمایش را دیدند بسیار خوب بود و کیفیت کار را بسیار بالا دانستند.

    خوش‌رزم: وقتی به سایت‌های بلیت‌فروشی این قدرت را بدهیم که به کارگردان یک اثر بگوید گروه بازیگری نمایش فروش ندارد، تأسف‌برانگیز است. جای سؤال دارد که به سایت فروش بلیت چه ربطی دارد که نمایش من فروش دارد یا ندارد؟ چرا باید مدیر تماشاخانه خصوصی به کارگردان بگوید فلان بازیگر را بیاورد تا کار فروش داشته باشد؟ به خاطر همین رفتارها است که تئاتر ما در چنین شرایطی گرفتار شده است.

    ضیایی: این آفت از تئاتر خصوصی ناشی می‌شود. اساسا در هر جای دنیا هر چیزی را به این شکل خصوصی کنید طبیعتا مساله اقتصادی پیش می‌آید. در فرانسه هم که مهد تئاتر است چیزی به اسم تئاتر خصوصی نداریم مگر تئاترهایی نظیر تئاترهای لاله‌زاری ما که مخاطب صرفا برای سرگرمی به سراغ آن‌ها می‌رود. در کشورهای پیشرفته تئاتر شهرداری‌ها و وزارت‌های فرهنگ و هنرشان وظیفه‌ دارند که از تئاتر حمایت کنند. طبیعی است که سالن خصوصی به دلیل سرمایه‌گذاری انجام شده از گروه پول بگیرد و کارگردان هم مجبور است که سراغ چهره‌ها برود تا بتواند هزینه‌های خود را تأمین کند.

    خوش‌رزم: وقتی مدیران و مسئولان ما دغدغه فرهنگ و هنر را ندارند، تئاتر گرفتار چنین وضعیتی می‌شود. هزاران فیلتر برای تولید و اجرای یک تئاتر وجود دارد. درآمد تئاتر نسبت به زحمت و هزینه‌ای که صرف می‌شود ارزشی دارد؟

    تئاتر ایران درحد لیگ دسته پنجم فوتبال است/قانون‌شکنی پژمان جمشیدی

    تاراج: نمایش «خالی» اصلا سفارشی نیست. من و مجید رحمتی قراردادی نبسته‌ایم و بازیگران هم که دستمزدهای ناچیزی می‌گیرند، حال برخی فکر می‌کنند که ما بودجه آنچنانی گرفته‌ایم. تبلیغات تئاتر هزینه‌های بالایی دارد و نمی‌توان به راحتی از عهده آن‌ها برآمد.

    رحمتی: طبق گفته محمود سالاری معاون هنری وزیر ارشاد بودجه تئاتر در سال ۱۴۰۲ مبلغ ۴۰ میلیارد تومان بوده است؛ بودجه‌ای که معادل دستمزد یک بازیگر تیم فوتبال ایرانی برای یک فصل است. با این ۴۰ میلیارد تومان باید برای تمام تئاتر ایران و بخش‌های اداری و ساختاری و سخت‌افزاری تئاتر هزینه کرد که اصلا در حد یک شوخی است.

    تاراج: متأسفانه مدیران و مسئولان آینده‌نگری ندارند. تئاتر ایران گرفتار آسیب بسیار بزرگی است که اگر برای آن فکری نشود در آینده شرایط تئاتر خیلی وخیم‌تر خواهد شد. الان در تئاتر شهر و سالن‌های تئاتری احترام به گروه و مخاطب با ۲ اجرایی کردن سالن‌ها از بین رفته است. الان از اجرای تئاتر لذت نمی‌بریم زیرا بسیار فشرده باید کار کنیم، نمایش را اجرا کنیم و سالن را ترک کنیم.

    باید دولت از تئاتر حمایت کند. چرا بازیگر تئاتر نباید حمایت شود، این آفتی است که به جان تئاتر افتاده استخوش‌رزم: درست است که برای معاش همه دغدغه پول را داریم ولی باید انسان جایی روی کاری که می‌خواهد انجام دهد فکر کند و پای آن بایستد. من همزمان با پیشنهاد بازی در نمایش «خالی» پیشنهاد یک میلیارد تومانی برای ۳۰ اجرا در اثر دیگری داشتم که نپذیرفتم. من با مجید رحمتی صحبتی درباره دستمزد نکردم. سالن اصلی مجموعه تئاتر شهر با حضور پژمان جمشیدی و محسن کیایی فروش بالایی دارد. بازیگران سینمای ما که امروزه از اقبال بسیار بالایی برخوردار هستند همگی از بازیگران خوب تئاتر هستند اما اگر الان به آن‌ها پیشنهاد حضور در یک اثر نمایشی را بدهید دستمزد بسیار بالایی را تعیین می‌کنند. به نظرم این بازیگران باید به تئاتر کمک کنند.

    لبخند بدیعی: ما مدام درباره اینکه چرا فلان بازیگر در تئاتر حضور پیدا نمی‌کند یا چرا در فلان سایت کامنت‌های منفی می‌گذارند، صحبت می‌کنیم. سالن‌های برای تأمین هزینه‌های خود راهکاری را پیدا کرده‌اند که با بالا بردن قیمت بلیت یا استفاده از چهره‌ها هزینه‌های خود را تأمین کنند. ما در سالن‌های دولتی نمی‌توانیم بهای بلیت را تغییر دهیم. من الان کاری را تمرین و کارگردانی می‌کنم که هزینه‌های آن را هم خودم تأمین می‌کنم. محاسبه کرده‌ام اگر همه بلیت‌های نمایش هم فروخته شود باز هم جوابگوی هزینه‌های کار نیست و این در حالی است که این نمایش را در سالن دولتی اجرا خواهم کرد. موضوع اصلی حمایت است که باید دولت انجام دهد نه اینکه توقع داشته باشیم بازیگر چهره به تئاتر بیاید و کمک کند. ما در تئاتر همیشه منتظریم تا به ما کنند و عزت تئاتر پایین می‌آید. تئاتر به فرهنگ یک جامعه تأثیرگذار است پس باید دولت از تئاتر حمایت کند. چرا بازیگر تئاتر نباید حمایت شود، این آفتی است که به جان تئاتر افتاده است. حتی کمک‌هزینه‌ای که در سالن‌های دولتی به تئاترها می‌دهند در حد یک شوخی است.

    تئاتر ایران درحد لیگ دسته پنجم فوتبال است/قانون‌شکنی پژمان جمشیدی

    * خانه تئاتر به عنوان صنف تئاتر همیشه تئاتر را ندار و محتاج نشان داده در حالیکه خانه سینما رفتارش به شکل دیگری است. مردم وقتی گفته‌های مدیران خانه تئاتر را می‌شنوند یا می‌خوانند به این تصور رسیده‌اند که تئاتری‌ها افراد تهیدست جامعه هستند. در حالیکه صنف باید شأنیت تئاتر را حفظ کند و به درستی با دولت رایزنی کند تا حمایت لازم از تئاتر و هنرمندان تئاتر وجود داشته باشد.

    ضیایی: قطعا اینگونه است.

    * تئاتر بر سر چیزهای ناچیز باید گدایی کند. بودجه افزایش پیدا نمی‌کند و توجهی به تئاتر نمی‌شود. برخی نیز از این شرایط سوءاستفاده می‌کنند و برای حضور خود دستمزدهای آنچنانی طلب می‌کنند.

    خوش‌رزم: برخی گروه‌ها برای جذب مخاطب در تبلیغات خود به حضور فلان چهره در فلان شب اجرا استفاده می‌کنند که این بی‌احترامی به تئاتر و مخاطب تئاتر است زیرا اگر تماشاگرانی هم آن شب به سالن نمایش مورد نظر بیایند به خاطر آن چهره آمده‌اند نه خود اجرا. البته برخی مواقع شرایط به گونه‌ای رقم می‌خورد که گروه‌ها چاره‌ای جز انجام دادن چنین کارها و رفتارهایی ندارند. الان در تئاتر شهر هم اگر طی ۱۲ اجرا کف فروش را رعایت نکنید باید اجرا را جمع کنید.

    تاراج: تئاتر شهر هم که تئاتر دولتی است درگیر مناسبات شده است.

    خوش‌رزم: تئاتر شهر باید از گروه‌ها حمایت کند تا اثر خود را روی صحنه ببرند و نگران جمع شدن اجرا نباشند. من قصد اجرای اثری را در سالن سایه دارم و طبق محاسباتم فروش کامل نمایش پاسخگوی دستمزد ۲ بازیگر نمایش نیز نیست. در حالیکه یک سال است درگیر تمرین این کار هستیم.

    بدیعی: برخی آثار سطحی هستند که جذب مخاطب می‌کنند. معتقدم هنرمند وظیفه دارد که سطح سلیقه مخاطب را افزایش دهد اما از آنجایی که هیچ حمایت دولتی درستی وجود ندارد به سراغ آثار سطحی و موفق در جذب مخاطب می‌رود. کمک‌هزینه‌های اداره‌کل هنرهای نمایشی در حد شوخی است. اصل مشکل تئاتر این است که دولت از آن حمایت نمی‌کند. تئاتر خوب در تربیت نسل آینده بسیار تأثیرگذار است.

    تئاتر ایران درحد لیگ دسته پنجم فوتبال است/قانون‌شکنی پژمان جمشیدی

    * آقای ضیایی، شما این وضعیت را چگونه ارزیابی می‌کنید؟ تأثیرات منفی این روند از نظر شما چیست؟

    ما نیاز به شورای بررسی کیفیت کارهای تئاتری داریم. اگر شورای کیفی داشتیم نیاز نداشتیم در پایتخت ایران روزی ۱۰۰ تا تئاتر روی صحنه ببریم بلکه نیاز داشتیم روزانه ۲۰ تا ۳۰ تا اجرا داشته باشیم که سطح درک و شعور خانواده‌ها، جوانان، مخاطب خاص و مخاطب عام را ارتقا دهدضیایی: بعد از ۵ سال مجددا روی صحنه تئاتر آمدم و خوشحالم که در نمایش «خالی» حضور دارم. درد قضیه این است که الان خیلی از مناسبات تئاتر را نمی‌فهمم. مثلا من درک نمی‌کنم که کف فروش چیست و اگر کار نفروشد بعد از چند شب باید اجرا جمع شود. در سالنی دولتی یا متعلق به شهرداری که باید از تئاتر و هنرمندان تئاتر حمایت کنند، چرا باید چنین شرایطی برای اجراها پیش می‌آید. ۲۰ درصد فروش گیشه را که به خود اختصاص می‌دهند و اخطار نیز می‌دهند چون کف فروش رعایت نکرده‌اید باید اجرا را متوقف کنید.

    مسأله ما در تئاتر شورای نظارت و ارزشیابی نیست، ما بازیگرها، کارگردان‌ها و نمایشنامه‌نویسان از بهترین ممیزهای تاریخ تئاتر شده‌ایم زیرا خودمان همه نکات را مدنظر قرار می‌دهیم، ما نیاز به شورای بررسی کیفیت کارهای تئاتری داریم. اگر شورای کیفی داشتیم نیاز نداشتیم در پایتخت ایران روزی ۱۰۰ تا تئاتر روی صحنه ببریم بلکه نیاز داشتیم روزانه ۲۰ تا ۳۰ تا اجرا داشته باشیم که سطح درک و شعور خانواده‌ها، جوانان، مخاطب خاص و مخاطب عام را ارتقا دهد.

    متأسفانه این روزها شاهد اجرای آثاری هستیم که حاضرم بروم دست و پای تئاتر لاله‌زاری را ببوسم ولی به تماشای آن آثار ننشینم. تئاترهای خوب نیز اجرا می‌شوند اما تعداد مخاطبانی که به تماشای آن‌ها می‌نشینند زیاد نیست زیرا سطح سلیقه جامعه تئاتری و تئاتربین‌مان به سمت کارهای سطحی رفته است. وقتی تماشاگر فوتبال ۲ تیم باشگاهی ایرانی هستیم سطح سلیقه‌مان در حد لیگ ایران است ولی وقتی تماشاگر فوتبال تیم‌های باشگاهی لیگ برتر انگلستان می‌شویم سطح سلیقه‌مان بالا می‌رود. الان سطح تئاتر ما متأسفانه به لیگ دست پنج فوتبال ایران شده است و دیگر از لیگ برتر خبری نیست.

    رحمتی: وقتی تئاتر را فست‌فوودی می‌کنیم مخاطب دیگر به دنبال تغذیه با کیفیت نیست. من با شورای نظارت زاویه دارم زیرا برخی آثاری را روی صحنه می‌بینیم که مشخص نیست به لحاظ کیفی چرا مجوز اجرا گرفته‌اند. نمی‌دانم چرا شورای نظارت برخی آثار را به خاطر پایین‌بودن سطح کیفی رد نمی‌کند.

    تاراج: شورای نظارت اعتماد به نفس اینکه اثری را به خاطر پایین‌بودن سطح کیفی رد کند، ندارد.

    * از نظر شما راهکار برون‌رفت از این شرایط چیست؟

    رحمتی: شورای نظارت نباید فقط به فکر نظارت باشد بلکه باید به لحاظ کیفی، ارزش‌یابی و علمی آثار صلاحیت اجرا رفتن دارند یا نه. الان شما با داشتن یک کارت بانکی می‌تواند در سالن‌های خصوصی کارگردان شوید و اصلا کار ندارند که تحصیل‌کرده هستید یا سابقه تئاتری دارید یا نه. وقتی در تئاتر صنف نداریم شرایط این چنین می‌شود. در سینما به همین راحتی در سینما اجازه نمی‌دهند به سراغ کارگردانی فیلم سینمایی بلند بروید.

    ما نیازمند آکادمی‌های هنری هستیم. من اگر مدیر بودم یک آکادمی به نام دکتر علی رفیعی تأسیس می‌کردم تا نسل‌های مختلف تئاتری را تربیت کند.

    تاراج: الان پژمان جمشیدی با پشتکاری که داشت در بازیگری رشد کرد و قابل احترام است. اما در حال حاضر نمایشی با حضور وی قانون تئاتر را زیرپا گذاشته است، بازتولید در سالن اصلی تئاتر شهر ممنوع است ولی الان شاهد اجرای اثری بازتولید با حضور پژمان جمشیدی روی صحنه سالن اصلی تئاتر شهر هستیم. مناسبات تغییر کرده است. سال گذشته نیز اثری بازتولید در سالن اصلی روی صحنه رفت. در کارگاه نمایش گروه‌های تئاتر معنا داشت و به دنبال اینکه صرفا مخاطب داشته باشند کار تولید و اجرا نمی‌کردند. الان هیچ کس پای تئاتر نمی‌ایستد. الان فقط از گروه پرسیده می‌شود که چقدر می‌فروشد. تئاتر فقط پول و فروش بلیت نیست.

    منبع

  • ماجرای مداحی که برای همه عزیز بود/ پشت‌مان را خالی کردند!

    ماجرای مداحی که برای همه عزیز بود/ پشت‌مان را خالی کردند!

    تئاتر آنلاین-گروه هنر-آروین مؤذن‌زاده-علیرضا سعیدی-فریبرز دارایی؛ «خالی» نمایشی به نویسندگی کهبد تاراج است که با کارگردانی مجید رحمتی در سالن قشقایی مجموعه تئاتر شهر روی صحنه می رود. تاراج و رحمتی از هنرمندانی هستند که تجربه چندین همکاری در عرصه تئاتر را با هم داشته‌اند و «خالی» جدیدترین اثر آن‌ها است که به شخصیت حاج احمد دلجو از چهارپایه‌خوانان به‌نام ایران می‌پردازد.

    در این نمایش مهرداد ضیایی به عنوان یکی از چهره‌های شناخته‌شده و با سابقه بازیگری تئاتر که نقش‌آفرینی‌هایی به یادماندنی در ذهن مخاطبان دارد به همراه ارسطو خوش‌رزم برنده جایزه بهترین بازیگر مرد چهل و دومین جشنواره فیلم فجر و از بازیگرانی که پیش از این نیز با تاراج و رحمتی در عرصه تئاتر همکاری داشته است، حضور دارند.

    همچنین امین میری از بازیگران فعال تئاتر و سینما که خود در مقام کارگردان تئاتر نیز فعالیت دارد، لبخند بدیعی از بازیگران تئاتر که طی سال‌های گذشته همکاری مستمری با کهبد تاراج و مجید رحمتی داشته است و مازیار مهرگان بازیگر تئاتر در نمایش «خالی» به ایفای نقش می‌پردازند.

    به بهانه اجرای این اثر نمایشی، نشست گفت‌وگویی با حضور مهرداد ضیایی، مجید رحمتی، کهبد تاراج، ارسطو خوش‌رزم، لبخند بدیعی و سعید سیادت مجری طرح «خالی» در تئاتر آنلاین برگزار شد.

    در این نشست عوامل «خالی» درباره نکات مختلفی از جمله روند تولید این اثر نمایشی، ویژگی‌های شخصیت حاج احمد دلجو برای ارائه در اثری دراماتیک و شرایطی که برای اجرای این اثر نمایشی رقم خورد، به ارائه نقطه‌نظرات خود پرداختند.

    در ذیل بخش اول این نشست آمده است:

    * برای اینکه بحث آغاز شود درباره این صحبت کنید که لزوم پرداختن به شخصیتی همچون حاج‌ احمد دلجو به عنوان یک چهارپایه‌خوان چه بود؟ چه چیزی باعث شد که فکر کنید این شخصیت قابلیت دراماتیک شدن دارد؟ و اینکه چقدر توانستید شخصیت این فرد را وارد قصه کنید؟

    کهبد تاراج: تقریبا ۴ سال پیش بود که طرح نمایش حاج‌احمد دلجو را داشتیم که البته با این طرح و اجرا متفاوت بود. اوایل سال بود که آقای حمید نیلی به من گفتند که آیا می‌توانیم این طرح را به اجرا درآوریم؟ طرح قبلی ما گسترده بود ولی با شهادت رئیس‌جمهور شکل طرح ما تغییر کرد و نتوانستیم به چیزی که می‌خواستیم برسیم. البته صمیمیتی که در این اجرا شاهد آن هستم در طرح قبلی وجود نداشت. آن طرح گسترده‌تر بود ولی بودجه آن تأمین نشد و به سرانجام نرسید.

    * چه تفاوت‌هایی داشت؟ آیا پروژه بزرگتری بود؟

    حاج احمد دلجو به شکلی زندگی کرد که بسیاری از مداحان ما اینگونه زندگی نمی‌کنند. عین مردم عادی زندگی کرد و همه دوستش داشتم. باید قبول کنیم که مداحی برخی مداحان را گوش می‌کنیم اما شخصیت‌شان را دوست نداریمتاراج: بله، پروژه بزرگتری به همراه بازیگران سینما بود و سالن اجرا نیز فرق می‌کرد ولی به چند دلیل نشد. البته باز هم تأکید می‌کنم که صمیمیت این اجرا را بسیار دوست دارم. من در دوران نوجوانی حاج احمد دلجو را دیده بودم، آدم عجیبی از شکل راه‌رفتن، رفتار با مردم عادی و حتی رانندگی بود. البته من چهارپایه‌خوانی از ایشان ندیدم اما انگیزه‌ای که باعث شد به سراغ این شخصیت بروم این بود که حاج احمد دلجو به شکلی زندگی کرد که بسیاری از مداحان ما اینگونه زندگی نمی‌کنند. عین مردم عادی زندگی کرد و همه دوستش داشتم. باید قبول کنیم که برخی مواقع مداحی برخی مداحان را گوش می‌کنیم اما شخصیت‌شان را دوست نداریم. مهمترین نکته دیگری که در اجرای نمایش «خالی» مدنظر بود، هنر آیینی تعزیه است. اگر تعزیه فراموش و کنارگذاشته شود چه جایگزینی خواهیم داشت؟ چهارپایه‌خوانی یک هنر انفرادی است و در ۱۰ دقیقه ۲ هزار نفر درگیر اجرایش می‌شوند.

    ما توانستیم ۲۰ درصد از شخصیت حاج احمد دلجو را در نمایش «خالی» نشان دهیم.

    * نمایش «خالی» اطلاعات خاصی را درباره حاج احمد دلجو به مخاطب ارائه نمی‌دهد. مخاطب مجبور است به جستجوی اطلاعات بیشتری درباره این شخصیت بپردازد. آیا جدا از نشان‌دادن ظاهر متفاوت از حاج احمد دلجو نسبت به مداحان دیگر، عمدی برای قطره‌چکانی دادن اطلاعات وجود داشته یا ملاحظاتی در زمینه پرداختن بیشتر به این شخصیت مدنظر بوده است؟

    تاراج: ملاحظات که وجود داشته است. حدود ۳ سال پیش که با خانواده حاج احمد صحبت کردیم دوست نداشتند که نمایشی درباره این شخصیت ساخته شود زیرا معتقد بودند که حاج احمد دلجو فردی عادی است و نیازی به یادآوری ندارد و در زمان حیات خود تأثیر خود را گذاشته است. من از اجرای «خالی» بسیار راضی هستم. من و مجید رحمتی وجوه مشترکی داشتیم، مجید یک تعزیه‌خوان قابل است و وقتی درباره فضای نمایش با او صحبت می‌کردم به راحتی متوجه نکات ذهنی مدنظر من می‌شد. ما جز اینکه از فضای برزخ برای روایت اثرمان استفاده کنیم راه دیگری برای پرداختن به شخصیت حاج احمد دلجو نداشتیم.

    ماجرای مداحی که برای همه عزیز بود/ پشت‌مان را خالی کردند!

    مجید رحمتی: یک بخشی از ماجرا به پرتره احمد دلجو و بخشی به حواشی زندگی او مربوط می‌شود. در فیلم «جوکر» این جمله گفته می‌شود که «این روزها کافیه خودت رو پیدا کنی، بقیه چیزها در گوگل هست». ما مخاطب را ترغیب کردیم که برود و درباره حاج احمد دلجو جستجو و مطالعه کند. البته در گوگل هم اطلاعات زیادی درباره این شخصیت وجود ندارد. برای ما در شکل نگارش و شکل اجرا، رویدادهایی که در روایتگری ۳ کاراکتر نمایش وجود داشت از شخصیت حاج احمد دلجو مهم‌تر بود. تأثیراتی که یک اسطوره در فضا و پیرامون خود می‌گذارد به لحاظ جامعه‌شناسی برای ما خیلی مهم‌تر از قصه زندگی اصلی اسطوره است.

    چقدر خوب است که نمایش «خالی» به مخاطب تلنگری زده و برایش ایجاد سؤال کرده است که بعد از تماشای اثر به سراغ شخصیت حاج احمد دلجو برودمهرداد ضیایی: در این نمایش مهم فردیت حاج احمد دلجو نیست بلکه انسانیت احمد دلجو مهم است. ما سعی کردیم به بخش نوحه‌خوانی این شخصیت زیاد نپردازیم و مهم‌ترین موضوع برای ما نشان دادن ارتباط و رفتار این شخصیت با آدم‌های دیگر است. مهم‌ترین وجهی که مجید رحمتی و کهبد تاراج به سراغش رفتند و ما به عنوان بازیگر سعی کردیم آن را نشان دهیم، وجه انسانی حاج احمد دلجو است که همین وجه وی را نزد افراد دیگر عزیز کرده است. چه شده که حاج احمد دلجو در بین این همه نوحه‌خوان و مداح اینقدر عزیز شده است؟ به طور حتم جنبه انسانی این شخصیت خیلی مهم است. جنبه اعتقادی حاج احمد دلجو هم خیلی مهم است زیرا او برای اعتقاد خود چهارپایه‌خوانی می‌کرد نه برای دریافت پول و معروفیت.

    نکته دیگر اینکه چقدر خوب است که نمایش «خالی» به مخاطب تلنگری زده و برایش ایجاد سؤال کرده است که بعد از تماشای اثر به سراغ شخصیت حاج احمد دلجو برود. اگر این اتفاق افتاده یعنی ما کارمان را درست انجام داده‌ایم.

    کهبد تاراج: علیرضا سعیدی با حاج احمد دلجو زیست کرده و شناخت خیلی خوبی از این شخصیت داشته است. چقدر حیف که در کار نتوانستیم از حضور او در کنارمان بهره‌مند شویم.

    * آیا فکر نمی‌کنید مخاطب تشنه دیدن چهارپایه‌خوانی روی صحنه بود و دوست داشت حتی بخش کوتاهی از چهارپایه‌خوانی را با صدای مهرداد ضیایی در نقش حاج احمد دلجو بشنود.

    رحمتی: به عمد این کار را کردیم.

    ماجرای مداحی که برای همه عزیز بود/ پشت‌مان را خالی کردند!

    * چرا؟ به دلیل ملاحظات؟

    رحمتی: جنبه انسانی شخصیت برای ما مهم‌تر بود. من وقتی به عنوان کارگردان اثری را از یک نمایشنامه‌نویس که قبولش دارم کار می‌کنم، آن متن برای من جایگاه خاصی دارد و نه به خودم و نه به بازیگران اجازه نمی‌دهم که تغییری در آن ایجاد کنیم. در متن اشاره می‌شود که روضه وجود ندارد که نیاز به روضه‌خوان داشته باشد. در نمایشنامه درباره رسم و رسوم صحبت می‌شود. در آخرین صحنه نمایش هم به تماشاگر گفته می‌شود که ما در روضه تماشاگر نمی‌خواهیم. کلا هر اسطوره‌ای در طول تاریخ در مقابل ظلم مقاومت کرده و به شهادت می‌رسد روضه و تعزیتی دارد. به عمد چهارپایه‌خوانی و روضه را در نمایش «خالی» قرار ندادم که بگویم سیاه امام حسین (ع) ارث پدری هیچ کسی نیست.

    * نمایش در انتها نیز رورانسی ندارد.

    رحمتی: به عمد این کار را کردم. نمایش «خالی» اگر رورانس داشت هیچکدام از تأثیرات متن، نوع کارگردانی و طراحی و موسیقی که دارد در مخاطب ته‌نشین نمی‌شد. اینکه چه کسی بالای منبر و چهارپایه می‌رود خیلی مهم است. صحبتی مذهبی هست که می‌گوید تئاتر نیز نوعی «منبر» است. درست است که ما به عنوان گروه تئاتر در یک سالن به اجرای اثر خود می‌پردازیم ولی در واقع ما هم تافته جدا بافته از تماشاگر هستیم پس باید خیلی نسبت به رفتار و اجرای خود آگاه باشیم تا مفهوم درست را به مخاطب منتقل کنیم.

    تاراج: با مجید بحث‌هایی بر سر اینکه در نمایش «خالی» چهارپایه‌خوانی داشته باشیم یا نه مطرح شد که من به او گفتم باید بی‌رحمانه این بخش را حذف کنیم و در اجرا چهارپایه‌خوانی نداشته باشیم. دیدگاه‌مان این بود که چهارپایه‌خوانی باید حذف شود تا ببینیم تماشاگر چه برداشتی دارد. ریسکی را انجام دادیم و پای ریسک‌مان ایستاده‌ایم.

    معتقدم آیین‌ها و مراسم‌های مذهبی و ملی باید در شکل‌واره، فضا، مکان و زمان خود اجرا شود. اگر تعزیه را در سالن اصلی مجموعه تئاتر شهر اجرا کنید کار خاصی نکرده‌اید اما اگر تعزیه را در خیابان یا روستا اجرا کنید، در زمان خود تأثیر بسیار بالایی داردما بابت تولید و اجرای نمایش «خالی» پول آنچنانی نگرفتیم و به جای این اثر می‌توانستیم متون اجتماعی را تولید و اجرا کنیم ولی پای یک موضوع ایستاده‌ایم که البته مانند نام نمایش‌مان که «خالی» است پشت‌مان را خالی کردند.

    رحمتی: معتقدم آیین‌ها و مراسم‌های مذهبی و ملی باید در شکل‌واره، فضا، مکان و زمان خود اجرا شود. اگر تعزیه را در سالن اصلی مجموعه تئاتر شهر اجرا کنید کار خاصی نکرده‌اید اما اگر تعزیه را در خیابان یا روستا اجرا کنید، در زمان خود تأثیر بسیار بالایی دارد. اگر چهارپایه‌خوانی را در روز عاشورا در بازار تهران اجرا کنید بسیار تأثیرگذارتر است تا اینکه در روزهایی غیر از ماه‌های محرم و صفر و در مکانی دیگر اجرا شود. جوی که در فضا و زمان مربوط به آیین‌ها و مراسم‌های مذهبی وجود دارد، برای اجرای این آیین‌ها خیلی پررنگ و تأثیرگذارتر است. من روی صحنه تئاتر قرار است فقط اشاره‌ای به موضوع داشته باشم و برایم جالب می‌شود که مخاطب تشنه دیدن چهارپایه‌خوانی بشود.

    ماجرای مداحی که برای همه عزیز بود/ پشت‌مان را خالی کردند!

    * خانم لبخند بدیعی شما هم در این نمایش ایفاگر شخصیت «پری منفرد» بودید. درباره ایفای این نقش و تجربه با توجه به همکاری‌های متعدی که با کهبد تاراج و مجید رحمتی داشتید، توضیح بدهید.

    بدیعی: ما تجربه‌های زیادی داشتیم ولی این نقش برای من سخت‌تر بود. کلیشه‌هایی درباره این نوع شخصیت‌ها وجود دارد و من خیلی دوست داشتم وارد کلیشه‌ها نشویم و به شکلی شخصیت را نشان دهیم که تازگی داشته باشد. کار سختی بود ولی همه گروه به من کمک کردند. این شخصیت از زیست من خیلی دور بود ولی با تمرین و کمک گروه سعی کردیم به مخاطب نشان دهیم که این شخصیت چه روندی داشته و به کجا می‌رسد.

    * مهرداد ضیایی به لحاظ چهره خیلی شبیه حاج احمد دلجو است. احمد دلجو شخصیت رنگارنگ و چندوجهی بود و با مداحان امروز تفاوت داشت، متأسفانه برخی از مداحان امروز ۲ رنگ هستند و چیزی که روی منبر می‌خوانند با چیزی که بیرون منبر می‌خوانند متفاوت است ولی خصوصیت حاج احمد دلجو و حاج احمد شمشیری و حاج حسن ذوالفقاری با نسل‌های بعد خود بسیار متفاوت بودند. مواجهه حاج احمد دلجو با شخصیت‌های مختلف در سطح جامعه به گونه‌ای بود که باعث شد شخصیتی متمایز پیدا کند. او وابسته به هیچ جناح سیاسی نبود. فکر می کنید در این نمایش چقدر در نشان دادن این وجوه حاج احمد دلجو به مخاطب موفق بودید؟

    ضیایی: به قول کهبد تاراج چقدر خوب می‌شد که شما آقای علیرضا سعیدی در کنار گروه می‌بودید و در شکل‌گیری این اثر ما را همراهی می‌کردید. اتفاقا ما تمام تلاش خود را کردیم که شخصیت حاج احمد دلجو را این‌چنین نشان دهیم. شاید اگر دست و بال‌مان باز بود تا وجوه مختلف حاج احمد دلجو را نشان دهیم، این شخصیت خیلی رنگارنگ‌تر می‌شد. ما سعی کردیم حاج احمد دلجو را از جنس همه آدم‌ها ولی با اعتقادی راسخ درباره حرفی که می‌زند نشان دهیم، احمد دلجو آدم و بوق تبلیغاتی کسی نبود و شخصیت و جایگاه آدم‌ها را درک می‌کرد و خود را از کسی برتر نمی‌دانست. او بابت اعتقادش پولی دریافت نمی‌کرد.

    ماجرای مداحی که برای همه عزیز بود/ پشت‌مان را خالی کردند!

    تاراج: برای خود جایگاهی قائل نبود و به بهانه اینکه برای امام حسین (ع) مداحی می‌کرده توقع گرفتن امتیاز نداشته است.

    معتقدم اهمیت حاج احمد دلجو در این است که می‌توانسته از موقعیت خود برای قدرتی استفاده کند اما این کار را نکرده است. این اهمیت بالایی دارد که از موقعیت خود سوءاستفاده نمی‌کندبدیعی: من از بعضی مخاطبان شنیدم که چرا درباره چنین شخصیتی تئاتر کار کرده‌ایم. معتقدم اهمیت حاج احمد دلجو در این است که می‌توانسته از موقعیت خود برای قدرتی استفاده کند اما این کار را نکرده است. این اهمیت بالایی دارد که از موقعیت خود سوءاستفاده نمی‌کند. ما در یک ساعت فرصت زیادی نداشتیم که به تمام وجوه احمد دلجو بپردازیم.

    تاراج: یک ساعت فرصت کمی برای پرداختن به وجوه مختلف حاج احمد دلجو است. ما در نمایش «خالی» فلاش‌بک می‌زنیم و کل نمایش در «باغ طوطی» (گورستانی در ضلع غربی حرم شاه‌عبدالعظیم) می گذرد. ما مخاطبانی داشتیم که اصلا نمی‌دانستند «باغ طوطی» کجاست چه برسد به اینکه بدانند حاج احمد دلجو چه کسی است. ما درباره حاج احمد دلجو و بیشتر حواشی او صحبت می‌کنیم.

    * ارسطو خوش‌رزم در نمایش «خالی» ایفاگر نقش یک شمرخوان است. درباره این حضور و همکاری با مجید رحمتی و کهبد تاراج توضیح بدهید.

    خوش‌رزم: من با مجید و کهبد سال‌ها است که همکاری می‌کنیم و دیگر کار «من» یا «تو» معنی ندارد بلکه کار «ما» است که این «ما» خیلی سال است از بین رفته است. ما در گذشته گروه‌های تئاتری متعددی داشتیم و کار تئاتر گروهی بود. الان ما تلاش کردیم که خودمان این «ما» بودن کار تئاتر را حفظ کنیم. وقتی مجید رحمتی با من تماس گرفت با وجود اینکه خیلی درگیر بودم بدون اینکه فکر کنم چه کاری و کجا قرار است اجرا شود، پذیرفتم. یکی از دلایلی که این نمایش را پذیرفتم این بود که در کارنامه کاری‌ام افتخار کنم که با مهرداد ضیایی همکاری کرده‌ام. مهرداد ضیایی در تئاتر جایگاهی دارد که خیلی سخت آدم‌ها به آن جایگاه دست پیدا می‌کنند.

    یکی از آفت‌هایی که به هنر ما وارد می‌شود؛ مرجع و مبدأ قراردادن منابعی است که اصلا صلاحیت اظهار نظرکردن درباره یک اثر هنری را ندارند. وقتی مرجع تماشای یک اثر نمایشی می‌شود نقطه‌نظرات برخی افراد مجهول‌الحال در یک سایت فروش بلیت، آسیب‌زننده استیکی از آفت‌هایی که به هنر ما وارد می‌شود؛ مرجع و مبدأ قراردادن منابعی است که اصلا صلاحیت اظهار نظرکردن درباره یک اثر هنری را ندارند. وقتی مرجع تماشای یک اثر نمایشی می‌شود نقطه‌نظرات برخی افراد مجهول‌الحال در یک سایت فروش بلیت، آسیب‌زننده است. این افراد گروهی به تماشای نمایش می‌نشینند و بعد هجمه‌ای به کار ما وارد می کنند که مثلا این اثر مذهبی است و اگر می‌دانستند به تماشای «خالی» نمی‌آمدند. من معتقدم آدم باید با کاری که انجام می‌دهد صادق باشد. به عنوان مخاطب اگر نمایش «خالی» را می‌دیدم لذت می‌بردم. آصف آریا خواننده به تماشای نمایش «خالی» نشست. شب با من تماس گرفت و ۴۰ دقیقه صحبت کرد و گفت که تازه فهمیدم تئاتر چیست، نمایشنامه چیست، نور و طراحی صحنه، بازیگری و کارگردانی چیست. اینجا است که می‌گویم ما داریم تئاتر کار می‌کنیم.

    متأسفانه جنس تئاتر در ایران به سمت اقتصادی می‌رود که معتقدم بسیار وحشتناک است. در سالن‌های خصوصی نمایش‌های کمدی به نوعی سخیف اجرا می‌شود. آقای سیدجواد طاهری در دوره مدیریت خود بزرگترین ضربه را به مجموعه تئاتر شهر زد. افرادی در تئاتر شهر کار خود را اجرا کردند که مشخص نیست چه کسانی هستند. زمانی تئاتر شهر برای ما قبله بود و آرزو می‌کردم که روزی بشود در این مجموعه حضور پیدا کنم. حالا این مجموعه در اختیار افرادی قرار می‌گیرد که می‌خواهند تجربه کسب کنند در حالی که تئاتر شهر جای تجربه‌کردن نیست.

    ماجرای مداحی که برای همه عزیز بود/ پشت‌مان را خالی کردند!

    نمایش «خالی» بسیار برای من دلچسب است و از تماشاگر واقعی تئاتر بازخوردهای مثبت گرفته‌ایم. حال خودمان هم با کارمان خوب است زیرا نه دیدگاه و ایدئولوژی خاصی را تبلیغ می‌کنیم و نه کاری را انجام می‌دهیم که به آن اعتقاد نداشته باشیم. معتقدم آدم کاری را باید انجام دهد که به آن معتقد باشد. برای من مهم بود که بعد از جشنواره فیلم فجر در تئاتر با چه کسی چه کاری را انجام دهم. مجید رحمتی و کهبد تاراج برای من دارای جایگاه بسیار خوبی در تئاتر هستند، حضور مهرداد ضیایی، امین میری و لبخند بدیعی هم برای من خیلی مهم بود.

    من نقش «کاظم شمر» را در نمایش «خالی» بازی می‌کنم که از گلپایگان به «باغ‌طوطی» شاه‌عبدالعظیم آمده است. در آنجا موافق‌خوان ندارند و کاظم شمر در خواب از حاج احمد دلجو رخصت می‌گیرد که چهارپایه‌خوانی کند. ۲ شب در باغ‌طوطی می‌خوابد و با حاج احمد دلجو کلنجار می‌رود و در نهایت هم نمی‌تواند رخصت بگیرد و برمی‌گردد. خودم این نقش را خیلی دوست دارم و نمی‌توانم حال خود را در اجرا به زبان بیاورم. تقابل بازیگری با مهرداد ضیایی روی صحنه آتشی را در دل من روشن می‌کند که سال‌ها خاموش شده بود و می‌دانم اگر لحظه‌ای غافل شوم در نمایش عقب خواهم ماند. وقتی دیالوگ می‌گویم واقعا حاج احمد دلجو را می‌بینم نه مهرداد ضیایی را. بعد از خروج از صحنه چند دقیقه‌ای حال و احوال مناسبی ندارم و دگرگون می‌شوم.

    * مهرداد ضیایی جزو نسل طلایی بازیگران تئاتر است و در آثار هنرمندان مطرح همچون بهرام بیضایی، علی رفیعی و حمید امجد به ایفای نقش پرداخته است.

    تاراج: زندگی من با «قهوه تلخ» شبنم طلوعی با بازی مهرداد ضیایی تغییر داد و من را به سمت تئاتر آورد. در آن دوران یک اثر نمایشی می‌توانست زندگی انسان را تغییر دهد. به مجید رحمتی اصرار کردم که حتما باید مهرداد ضیایی در نمایش «خالی» حضور داشته باشد، وی پل ارتباطی نسل خود با نسل‌های بعد از خود است. جای این نسل خیلی در تئاتر ما خالی است.

    رحمتی: من با مهرداد ضیایی تجربه همکاری مشترک داشتم و خیلی تشکر می‌کنم که خیلی بی‌ریا صحنه‌های بازیگران دیگر نمایش را نگاه می‌کرد و از تجربیاتش استفاده کردیم. قسمت نشده که تا کنون در مقابل مهرداد ضیایی بازی کنم، روزی ارسطو در تمرین نبود و من به جای او در مقابل ضیایی بازی کردم و آنقدر انرژی خوبی دارد و بازیگر قدرتمندی است که من در مقابلش حرفی برای گفتن نداشتم.

    ادامه دارد … .

    منبع

  • روایت چهارپایه‌خوان بازار در تئاتر/ بدون قضاوت نمایش را ببینیم

    روایت چهارپایه‌خوان بازار در تئاتر/ بدون قضاوت نمایش را ببینیم

    مجید رحمتی کارگردان نمایش «خالی» نوشته کهبد تاراج که این روزها در سالن قشقایی مجموعه تئاتر شهر روی صحنه است، درباره روند تولید این اثر نمایشی به تئاتر آنلاین گفت: این کار قرار بود حدود ۳ سال پیش تولید شود که این امر میسر نشد. امسال قرار بود در ماه محرم این نمایش را روی صحنه ببریم که باز هم انجام نشد. وقتی به ما نوبت اجرایی در شهریور اعلام شد در زمانی فشرده نمایش و بعد از ۳۰ روز تمرین «خالی» را روی صحنه بردیم.

    وی درباره موضوع نمایش «خالی» توضیح داد: داستان نمایش درباره زندگی حاج احمد دلجو آخرین نسل چهارپایه‌خوان بازار تهران است که در سال ۷۹ فوت کرده است. حاج احمد کاراکتر ویژه‌ای داشته است.

    رحمتی درباره شکل‌گیری ایده نمایش «خالی»، یادآور شد: ایده و طرح اصلی نمایش برای کهبد تاراج بود. کهبد تاراج تاکنون با نگاه خاصی آثار بیوگرافی از شخصیت‌های سیاسی و اجتماعی را کار کرده است از این رو با توجه به شناختی که نسبت به هم داریم و تجربه همکاری‌مان در گروه، اجازه دخل و تصرف در متن را به من می‌دهد و همزمان با تمرین متن را دراماتورژی می‌کند.

    این بازیگر و کارگردان تئاتر درباره شیوه اجرایی نمایش «خالی»، گفت: فضای نمایش ما سوررئال است و گویی همه چیز در خواب روایت می‌شود.

    وی درباره ویژگی‌های نمایش «خالی»، تأکید کرد: ویژگی اصلی نمایش، متن و زبان کهبد تاراج است. «خالی» یک درام پرتره و بیوگرافی از زندگی آدمی است که در آیین‌های نمایشی و عاشورایی کشور تأثیرگذار بوده است. ویژگی دیگر نمایش این است که مهرداد ضیایی بعد از سال‌ها به عرصه تئاتر بازگشته و اجرا می کند. همچنین حضور ارسطو خوش‌رزم، امین میری، مازیار مهرگان و لبخند بدیعی به عنوان بازیگران حرفه‌ای تئاتر از دیگر ویژگی‌های نمایش «خالی» است.

    رحمتی ادامه داد: طراح صحنه، لباس، گریم، نور و موسیقی، سینا ییلاق‌بیگی، سهیلا جوادی، ماریا حاجیها، رضا خضرایی و بابک کیوانی از هنرمندان حرفه‌ای تئاتر هستند که طراحی‌هایشان در راستای فضای سوررئال نمایش است.

    کارگردان نمایش «خالی» با بیان اینکه برای تأمین هزینه‌های تولید و اجرای این نمایش نیاز به فروش گیشه است، یادآور شد: با توجه به تیم حرفه‌ای بازیگران و عوامل این نمایش که صاحب اسم و رسم در تئاتر هستند، چشم‌اندازمان برای تأمین هزینه‌ها به گیشه است. قیمت بلیت نمایش ما ۱۸۰ هزار تومان است که با توجه به شرایط فعلی تئاتر قیمت بالایی نیست. این چند وقت باب شده که نمایش‌ها با حضور چهره های سینمایی و سلبریتی‌ها قیمت بالایی برای بلیت خود تعیین می‌کنند در حالیکه که باید به اصل تئاتر توجه شود.

    وی در پایان سخنان خود با اشاره به اینکه نیاز است ارگان‌های دولتی، شهرداری و حوزه هنری از تولید آثار نمایشی از جمله «خالی» حمایت کنند، تصریح کرد: از مخاطبان می‌خواهم بدون قضاوت به تماشای نمایش «خالی» بنشینند و درباره سطح کیفی آن نظر خود را ارائه بدهند.

    منبع

  • اجرای «خالی» در ایام تعطیلات پایان ماه صفر

    اجرای «خالی» در ایام تعطیلات پایان ماه صفر

    به گزارش تئاتر آنلاین به نقل از روابط عمومی پروژه، نمایش «خالی» به نویسندگی کهبد تاراج و کارگردانی مجید رحمتی از ۴ شهریور ۱۴۰۳ ساعت ۱۸:۴۵ در سالن قشقایی مجموعه تئاترشهر روی صحنه رفته است. این اثر نمایشی در ایام تعطیلات پایان ماه صفر نیز روی صحنه می‌رود و به اجرای خود در هفته آینده ادامه می‌دهد.

    نمایش «خالی» با تهیه‌کنندگی حسن جودکی و مجری طرحی سعید سیادت درباره زندگی حاج احمد دلجو پیرغلام اهل بیت، مداح و نوحه‌خوان حضرت اباعبدالله‌الحسین (ع) است که داستانی از سنت چهارپایه‌خوانی در بازار را برای مخاطبان روایت می‌کند.

    (به ترتیب ورود به صحنه) مهرداد ضیایی، ارسطو خوش‌رزم، مازیار مهرگان، لبخند بدیعی و امین میری بازیگران این اثر نمایشی هستند.

    در خلاصه نمایش «خالی» آمده است: «ما اینجا تماشاگر نمی‌خواییم، بفرمایید. میخوام چارپایه بخونم! بفرمایید. می‌خوام تو یه جای خالی بخونم! خالی. بفرمایین.»

    طراح گریم: ماریا ‌حاجیها، طراح صحنه: سینا ‌ییلاق ‌بیگی، طراح نور: رضا ‌خضرایی، طراح لباس: سهیلا ‌جوادی، آهنگساز، طراح صدا: بابک ‌کیوانی، طراح پوستر: مهدی ‌دوایی، عکاس: امین صباغ، دستیار کارگردان، برنامه ریز: میثم ‌انتظاری، منشی صحنه: هستی ‌اقدامی، مدیر صحنه: امین صباغ، آبتین رحمتی، مجریان گریم: سپهر ‌گودرزی، فرناز مرتضوی، دستیاران طراح لباس: فرنوش یاری، شهرزاد یاری، دستیار صحنه: محمدحسین ‌خلج، دستیار طراح نور: اصغر فرخی، مصطفی ‌جلمبادانی، میثم ‌صفری، کیوان ضیاپور، میثم ‌خانکی، دستیار طراح صحنه: حسین کاظمی، سرپرست ساخت دکور: مصطفی ‌طباطبایی ‌نسب، دستیار اجرا: مهدی عابدی، هادی ‌عابدی، مهدیس ‌بیدی، ساخت دکور: رضا زهره وند، تیزر، موشن، متریال تبلیغاتی: مصطفی ‌فراهانی، روابط عمومی و مشاور رسانه‌ای: علی ‌کیهانی دیگر عوامل این اثر نمایشی هستند.

    علاقه‌مندان به تماشای نمایش «خالی» می‌توانند به سایت گیشه تئاتر، تیوال و یا گیشه مجموعه تئاتر شهر مراجعه کنند.

    عکس از رضا معطریان است.

    منبع

  • «خالی» صاحب پوستر شد/ معرفی بازیگران و عوامل

    «خالی» صاحب پوستر شد/ معرفی بازیگران و عوامل

    به گزارش تئاتر آنلاین به نقل از روابط عمومی پروژه، نمایش «خالی» به نویسندگی کهبد تاراج و کارگردانی مجید رحمتی از ۴ شهریور ساعت ۱۸:۴۵ در سالن قشقایی مجموعه تئاترشهر روی صحنه خواهد رفت که همزمان با معرفی عوامل نمایش از پوستر «خالی» با طراحی مهدی دوایی نیز رونمایی شد.

    نمایش «خالی» با تهیه‌کنندگی حسن جودکی و مجری طرحی سعید سیادت به صحنه می‌آید.

    (به ترتیب ورود به صحنه) مهرداد ضیایی، ارسطو خوش‌رزم، مازیار مهرگان، لبخند بدیعی و امین میری بازیگران این اثر نمایشی هستند.

    در خلاصه نمایش «خالی» آمده است: «ما اینجا تماشاگر نمی‌خواییم، بفرمایید. می خوام چارپایه بخونم! بفرمایید. می‌خوام تو یه جای خالی بخونم! خالی. بفرمایین.»

    طراح گریم: ماریا ‌حاجیها، طراح صحنه: سینا ‌ییلاق ‌بیگی، طراح نور: رضا ‌خضرایی، طراح لباس: سهیلا ‌جوادی، طراح صدا و آهنگساز: بابک ‌کیوانی، طراح پوستر: مهدی ‌دوایی، دستیار کارگردان، برنامه ریز: میثم ‌انتظاری، منشی صحنه: هستی ‌اقدامی، مدیر صحنه: امین صباغ، آبتین رحمتی، ساخت تیزر و موشن: مصطفی فراهانی، روابط عمومی، مشاور رسانه‌ای: علی ‌کیهانی دیگر عواملی هستند که در این اثر نمایشی حضور دارند.

    علاقه‌مندان به تماشای نمایش «خالی» می‌توانند به سایت تیوال، گیشه تئاتر و یا گیشه مجموعه تئاتر شهر مراجعه کنند.

    منبع

  • «خالی» به صحنه می‌آید/ آغاز یک همکاری تازه

    «خالی» به صحنه می‌آید/ آغاز یک همکاری تازه

    به گزارش تئاتر آنلاین به نقل از مشاور رسانه‌ای پروژه، نمایش «خالی» به نویسندگی کهبد تاراج و کارگردانی مجید رحمتی شهریور ۱۴۰۳ در یکی از سالن‌های نمایشی روی صحنه خواهد رفت.

    نمایش «خالی» همکاری جدید مجید رحمتی و کهبد تاراج بعد از اجرای نمایش‌ «ط …» است که با حضور جمعی از بازیگران تئاتر و سینما روی صحنه می‌رود.

    تهیه‌کنندگی نمایش «خالی» را حسن جودکی برعهده دارد.

    بازیگران، محل اجرا، عوامل و زمان بلیت‌فروشی این اثر به‌زودی اطلاع‌رسانی خواهد شد.

    منبع

  • سقوطِ آزادِ تئاتر به اجراهای بوتیکی و تجاری/ نیاز به احیا داریم

    سقوطِ آزادِ تئاتر به اجراهای بوتیکی و تجاری/ نیاز به احیا داریم

    به گزارش رسانه خبری تئاترآنلاین، نمایش «لندهور» عنوان یکی از نمایش‌های روی صحنه در سالن استاد انتظامی است که قرار است تا پانزدهم اسفندماه روی صحنه باشند.

    نویسنده نمایشنامه «لندهور» کهبد تاراج است و محمدرضا اسکندری کارگردانی آنها را به عهده داشته است. امیر عدل‌پرور، لبخند بدیعی نیز در این اثر ایفای نقش می‌کنند.

    در خلاصه نمایش «لندهور» آمده است: ابراهیم بعد از چند سال و چند ماه و چندین روز که از خانه بیرون نرفته است، پدرش را به قتل می رساند. در او زنی بیدار می‌شود و باهم تئاتر تمرین می‌کنند. ابراهیم مجنون بازیگری است و…

    محمدرضا اسکندری کارگردان نمایش «لندهور» درباره این اجرا گفت: نمایش ما در رابطه با پسری بوده که عاشق و مجنون بازیگری است. مخالفت‌های پدر دیکتاتور این پسر، سبب شده تا او پدرش را به قتل برساند. در نمایش نیز وجهه زنانه‌ی شخصیت این پسر بیدار شده و با هم تئاتر تمرین می‌کنند.

    دغدغه‌ای برای تولید آثار اجتماعی

    او همچنین درباره دغدغه‌ای که موجب تولید نمایش «لندهور» شده، توضیح داد: اصولا سلیقه‌ام در انتخاب نمایشنامه، متن‌هایی است که درون‌مایه‌ی اجتماعی دارند و دغدغه‌های اجتماعی را به زبان مختلف در بیان پرسوناژهای مختلف به نمایش می‌گذارند.

    اسکندری افزود: چگونگی توصیف یک جهان در نمایشنامه برایم خیلی مهم است؛ چون در فهم کنش یک تئاتر بسیار اهمیت دارد. تضاد میان نظم و بی‌نظمی در بستر زمان باعث به‌وجود آمدن قصه و کنش می‌شود. تضاد بین عشق و دیکتاتوری پدر در نمایشنامه لندهور هسته‌ اصلی قصه است. ساختار نمایش هم از این قاعده پیروی کرده است.

    این کارگردان تئاتر در ادامه بیان کرد: کنت برک (فیلسوف قرن ۲۰ آمریکا) در کتاب فلسفه‌ ساختار ادبی می‌نویسد: انگیزه با ساختار و معنا یکسان است. انگیزه‌ من خود تئاتر به معنای حقیقی کلمه است. این متن در اصل ستایش بازیگری و عشق به تئاتر است.

    بازخورد مخاطبان در فرایند اجرا مشخص می‌شود

    اسکندری همچنین درباره بازخورد مخاطبان نسبت به نمایش «لندهور» هم گفت: مخاطب تئاتر از قبل قابل پیش‌بینی نیست بنابراین واکنش مخاطبان در فرایند اجرا مشخص می‌شود. چیزی که مشخص است، این بوده که مخاطبان نمایش ما علاقمند به تئاتر تجربی یا بهتر بگویم تئاتر حقیقی هستند؛ نه تئاتر بوتیکی و تجاری. فکر می‌کنم این کار برای دانشجویان رشته‌های هنرهای نمایشی، هنرجوها و هنرمندان مناسب باشد.

    از معنا، درام و مفهوم فاصله گرفته‌ایم

    او ادامه داد: بازخوردها از اجرای ما، تاکنون نه بد بوده نه خیلی خوب. البته بازخورد یک اجرا بستگی به موارد زیادی دارد که شاید مربوط به خود نمایش هم نباشد. سالن، زمان اجرا، فضای جامعه از جمله این موارد به شمار می‌آید. به هر ترتیب اکنون شرایط به گونه‌ای رقم خورده که تماشاگران عام تئاتر بیشتر جذب کارهای تجاری و بوتیکی می‌شوند؛ زیرا روند تئاتر ما به‌ گونه‌ای است که در حال فاصله گرفتن از معنا، درام و مفهوم هستیم و جذب پوسته‌ تئاتر می‌شویم و این به معنای آسیب است.

    کارگردان نمایش «لندهور» در بخش دیگری از صحبت‌هایش، درباره شرایط دو قطبی جامعه تئاتر که همچنان نسبت به اجرا رفتن یا تحریم با یکدیگر اختلاف نظر دارند؛ گفت: دمای کره‌ی زمین در حال کم شدن است. بنابراین جهان گرمای خودش را از دست داده و از اصل آنتروپی پیروی می‌کند و ساختارش به هم می‌ریزد. آیا این یک کنش است؟ قطعا هست. ما در حال زندگی در این جهان هستیم؛ در میانه یک کنش. کنش وجه تمایز هنر تئاتر با بقیه‌ی هنرهاست. چطور در دنیایی که خودش تماما کنش است؛ تئاتر وجود نداشته باشد؟

    ولنگاری در مدیریت تئاتر بحثی همیشگی است

    او افزود: وقتی تئاتر به سالن نمایش می‌آید، یعنی دولت؛ مدیریت و برنامه. ولنگاری در مدیریت تئاتر ما بحث هر روزه‌ی هنرمندان است. در واقع شرایط به‌گونه‌ای شده که همگی می‌گوییم، همینی که هست. گویا از بده حادثه، ما اینجا به پناه آمده‌ایم اما پناه کجاست؟

    اسکندری همچنین درباره همکاری با خانه هنرمندان ایران عنوان کرد: اولین آشنایی‌ام با این مجموعه از طریق دوست و برادر محترم، آقای لاریان شروع و در ادامه با بقیه‌ی کارکنان محترم آن آشنا شدم و به واسطه نمایش لندهور افتخار همکاری و دوستی با آن‌ها را پیدا کردم.

    خانه هنرمندان باید از خواب بیدار شود

    او درباره کم و کیف محل اجرای نمایش «لندهور» هم اینگونه توضیح داد: اگر بخواهم، جمله‌ای درباره این مجموعه و سالن انتظامی بیان کنم، باید بگویم واقعا حیف؛ زیرا این مجموعه، پتانسیل خوبی برای فعالیت دارد؛ البته به شرط وجود حمایت، همدلی و مدیریت دقیق‌تر و نوآوری بهتر. خانه هنرمندان مجموعه شریفی است اما گویا باید از خواب بیدار شود.

    تئاتر اجتماعی، اجرایی است نه ذهنی

    این کارگردان تئاتر در بخش دیگری از صحبت‌هایش گفت: تئاتر اجتماعی، محدود به ذهن نبوده و پدیده‌ای اجرایی به شمار می‌آید. بنابراین در این راستا باید زحمت کشید و فرهنگ‌سازی کرد. همچنین باید از کارگردان‌های جوان حمایت کنیم تا بتوانیم برای تولید کارهای خوب نسل جدیدی را پرورش دهیم. وضعیت مدیریت مالی در تئاتر ما اسفبار است. محمدرضا اسکندری در پایان بیان کرد: تئاتر یا باید ملی شود یا تماما خصوصی. ما در نمایش «لندهور» تئاتر را خاک کردیم و برای آن فاتحه خواندیم. ما احیا می‌خواهیم.

    عکس از رضا جاویدی

    منبع

  • مواجهه‌ای بدون قضاوت با «طیب»/نسل امروز پای اسطوره‌هایش می‌ایستد؟

    مواجهه‌ای بدون قضاوت با «طیب»/نسل امروز پای اسطوره‌هایش می‌ایستد؟

    مجید رحمتی کارگردان نمایش «ط» که این روزها در سالن سمندریان تماشاخانه ایرانشهر روی صحنه است با اشاره به استقبال مخاطبان از این اثر نمایشی به تئاتر آنلاین گفت: خوشبختانه از بازخورد مخاطبان راضی هستم و تقریباً تماشاگر ناراضی نداشته‌ایم مخصوصاً در صحنه‌ای از نمایش که ترنابازی داریم تماشاگران در کار مشارکت می‌کنند و با اجرا همراه می‌شوند.

    وی درباره اینکه در این نمایش از چه زاویه‌ای به زندگی و شخصیت طیب حاج رضایی نگاه کرده است، عنوان کرد: این اثر نمایشی به روایت افراد مختلف از مقاطع گوناگون زندگی اجتماعی و سیاسی طیب حاج رضایی می‌پردازد. غیر از اینکه وجه دراماتیک نمایشنامه و سندیت اتفاقات تاریخی که در متن روایت می‌شود، برایم مهم بود درباره نقاط عطف زندگی طیب حاج رضایی با کهبد تاراج نویسنده نمایشنامه بحث و تبادل نظر داشتیم. غیر از مورد توجه قرار دادن این جنبه‌های ساختاری که در اجرا هم به کمک بازیگران و کارگردان نمایش به شیوه بهتری شکل می‌گیرد من به عنوان کارگردان و طراح نمایش قطعاً برای این شخصیت یک ما به ازای جامعه شناسی داشتم چون همیشه برایم این مساله اهمیت دارد که شخصیت‌هایی را که به تصویر می‌کشم خوب یا بد مطلق نباشند بلکه این مساله را مورد توجه قرار می‌دهم که به شخصیت خاکستری این افراد در جامعه امروز نزدیک شوم.

    رحمتی ادامه داد: بنابراین اگر قرار است یک قهرمان یا اسطوره را به تصویر بکشم به تمام ابعاد شخصیتی‌اش می‌پردازم و همه نقاط ضعف و قدرتش را موردتوجه قرار می‌دهم. سوال اساسی که در این نمایش مطرح می‌شود این است که آیا نسل امروز پشت سر اسطوره‌هایشان می‌ایستند یا اینکه همراهی‌شان با این شخصیت‌ها محدود به یک حمایت معمولی است؟ در وضعیت حساسی که امروز در جامعه با آن روبرو هستیم باید حواسمان خیلی جمع باشد که پشت سر چه کسی ایستاده‌ایم و از چه مکتب و آئینی دفاع می‌کنیم. این مساله برایم از اهمیت بالایی برخوردار است و پرسشی است که در این نمایش از نسل جوان امروز دارم.

    وی افزود: در این نمایش نیز تلاش کردم نتیجه‌گیری نکنم و قضاوت را برعهده تماشاگران گذاشته‌ام. تنها به‌عنوان یک راوی در این نمایش نقاط عطف زندگی طیب به تصویر کشیده می‌شود و اینکه در برهه‌های مختلف تاریخی چه اتفاقاتی برای این شخصیت رخ داده است. در واقع جامعه ایران را از ۶۰ سال پیش تا زمان حال می‌شکافیم و اتفاقات گذشته را تعمیم می‌دهیم به شرایط انسانی و زندگی روزمره آدم‌ها در زمان حاضر.

    مواجهه‌ای بدون قضاوت با «طیب»/نسل امروز پای اسطوره‌هایش می‌ایستد؟

    این هنرمند درباره دیگر دلائل انتخاب این متن برای کارگردانی عنوان کرد: دلائلی که عنوان کردم باعث شد تصمیم به کارگردانی این متن بگیرم. در کنار این عوامل، مساله مهم دیگر این بود که با تمام احترامی که برای تاریخ قائل هستیم برای نوشتن یک شخصیت تاریخی از هیچ‌کس اجازه نمی‌گیریم و خودمان تاریخ را به چالش می‌کشیم. درباره این مساله از همان ابتدا با کهبد تاراج صحبت کردیم و به این نتیجه رسیدیم غیر از توجه به جنبه‌های مختلف شخصیت طیب، ما به‌عنوان یک روشنفکر امروزی باید زاویه دید متفاوت و درستی داشته باشیم تا اینکه کسی نتواند این شخصیت را به نفع خودش مصادره کند.

    رحمتی درباره شیوه اجرایی نمایش توضیح داد: این اجرا نیز به فرم اجرایی کارهای پیشین کهبد تاراج مانند «غلامرضا لبخندی» و «سگک» تنه می‌زند اما در این نمایش با شیوه اجرای ترنا بازی که در گذشته در قهوه خانه‌ها انجام می‌شده و در آن آدم‌ها را روی تخت ترنا می‌نشاندند و از آنها می‌خواستند که قصه‌شان را بگویند، مواجه هستیم. از این رو تلاش شده در فرم و محتوا تلاقی صورت گیرد تا با اجرایی خلاق روبرو باشیم از این رو انتخاب شیوه اجرایی تک‌گویی و مستقیم‌گویی کاملاً به دل کار نشسته و مناسب این متن است.

    مواجهه‌ای بدون قضاوت با «طیب»/نسل امروز پای اسطوره‌هایش می‌ایستد؟

    بازیگر «معرکه در معرکه» درباره انتخاب بازیگران «ط» یادآور شد: من قبلاً با جواد یحیوی، امیر عدل پرور و شهاب عباسیان کار کرده بودم اما تجربه اولم با مه‌لقا باقری و شهروز دل‌افکار بود که بسیار هم از آن راضی هستم و برای دلچسب بود. در این نمایش پسرم آبتین رحمتی نیز بازی می‌کند و کهبد تاراج هم علاوه‌بر نویسنده نمایشنامه در نمایش هم در نقش یک نویسنده بازی می‌کند. همه بازیگران با کار خیلی همراه و هم دل بودند و تا اینجای کار نه غر زدند و نه حرفی از قرارداد و در زمان تمرین‌ها هم به من خیلی کمک کردند.

    مواجهه‌ای بدون قضاوت با «طیب»/نسل امروز پای اسطوره‌هایش می‌ایستد؟

    این بازیگر و کارگردان تئاتر در پایان با اشاره به اینکه تاکنون حمایتی از این نمایش صورت نگرفته است، بیان کرد: تا امروز که نیمی از اجراها سپری شده هیچ ارگان و سازمانی پشت گروه ما نایستاده و از نمایش حمایت نکرده است. البته قول‌های حمایتی از طرف اداره کل هنرهای نمایشی داده شده اما تا امروز گروه ما به شکل مستقل کار می‌کند و از جایی حمایت نشده‌ایم. وقتی ارگان‌ها و نهادها و پلتفرم‌های مختلفی داریم که برای تولید و حمایت از کارهای فرهنگی بودجه دریافت می‌کنند و می‌توانند به عنوان متولی پشت تئاتر بایستند چرا افرادی به اسم تهیه‌کننده باید وارد تئاتر شوند که صرفاً به علت اینکه پول دار هستند، وارد این عرصه می‌شوند و نظرشان را به پروژه‌های مختلف اعمال می‌کنند.

    نمایش «ط» با بازی (به ترتیب حروف الفبا) مه‌لقا باقری، کهبد تاراج، شهروز دل افکار، آبتین رحمتی، سیدصدرا سبحانیان، شهاب عباسیان، امیر عدل پرور، سیدجواد یحیوی تا ۲۰ مرداد ماه ساعت ۲۰:۳۰ در سالن سمندریان تماشاخانه ایرانشهر روی صحنه است.

    منبع