برچسب: ژان پل سارتر

حامد شیخی نویسنده و کارگردان نمایش «جهنم» که از ۶ مرداد ماه اجرای خود را در خانه نمایش مهرگان آغاز کرده است در این باره به تئاتر آنلاین گفت: خوشبختانه علی رغم اینکه سایت فروش بلیت با ما همکاری نکرده و امکان خرید اینترنتی برای نمایش وجود ندارد و فعلاً تنها از طریق گیشه می‌توان اقدام به خرید بلیت کرد اما در چند روز اول اجرا استقبال از کار خیلی خوب بوده است.

وی درباره شکل‌گیری این نمایش توضیح داد: «جهنم» براساس ۲ نمایشنامه «مرگ در می‌زند» وودی آلن و «دوزخ» ژان پل سارتر نوشته شده است. در واقع نمایش، فردای اتفاقات نمایشنامه «مرگ در می‌زند» را در فضای «دوزخ» به نمایش می‌گذارد. ایده اولیه شکل‌گیری نمایش از اثر سارتر و مفهوم «درِ بسته» در اتاقی به مثابه جهنم گرفته شده است.

شیخی درباره فضاسازی نمایش بیان کرد: نمایش از فضایی سوررئال برخوردار است اما جهنمی که در اینجا به نمایش می‌گذاریم چیزی نیست که همیشه درباره جهنم شنیده‌ایم و قرار نیست حضور در آن با عذاب و درد و رنج و شعله‌های آتش همراه باشد بلکه جهنم در این نمایش حاصل نگاه یک غریبه است که شخصیت نمایش را به یاد فردی آشنا می‌اندازد و این نگاه است که او را عذاب می‌دهد. در این نمایش برخلاف کارهای قبلی‌ام که بیشتر به سمت تئاتر بی چیز می‌رفتم، از عنصر رنگ و نور استفاده زیادی کرده‌ام که این مساله در طراحی لباس و گریم و دکور نمایش مشهود و اجرا از یک وحدت رنگ برخوردار است.

این کارگردان و بازیگر تئاتر در پایان عنوان کرد: این نمایش قرار بود ۲۷ تیر ماه به صحنه برود اما تعطیلی‌های پی در پی و از طرف دیگر استاندارد نبودن سامانه جامع صدور مجوز هنرهای نمایشی برای تایید متن و بازبینی که مدام قطع و وصل می‌شد، اجرای کار را عقب انداخت. امیدوارم نمایش تا پایان اجرا با مشکلی روبرو نشود و بدون توقف بتواند به اجرای خود ادامه دهد.

نمایشنامه «مرگ در می‌زند» وودی آلن بازآفرینی طنز اثر «مهر هفتم» از مشهورترین فیلم‌های اینگمار برگمان است که در آن تلاش دارد روایتی از دور زدن مرگ را به تصویر بکشد. در این نمایشنامه مرگ به سراغ نات آکرمن میانسال می‌رود و نات تلاش می‌کند تا با ترفندهایی بر مرگ پیروز شود و زندگی‌اش را پس بگیرد.

در نمایشنامه «دوزخ» سارتر نیز جهنم به شیوه‌ای متفاوت تصویرسازی می‌شود؛ سه نفر به نام‌های گارسِن، اینس و استل بعد از مرگشان وارد اتاقی می‌شوند که گویا دوزخ آنهاست. اینجا اتاقی با یک دریچه است که از طریق آن می‌توان تمام اتفاقات روی زمین را تماشا کرد. درب این اتاق برای همیشه بسته است و چراغ نیز هیچ وقت خاموش نمی‌شود. برعکس تصور عموم از جهنم که باید جایی تاریک باشد، اینجا روشنِ روشن است. خواب نیز در اینجا بی‌معنی است و آنها حتی از توانایی پلک زدن و روی هم گذاشتن چشمانشان برای یک لحظه کوتاه هم ناتوانند.

بازیگران نمایش «جهنم» که تا ۲۲ مرداد ماه ساعت ۲۰ در سالن شماره یک خانه نمایش مهرگان روی صحنه است به ترتیب ورود عبارتند از حامد شیخی، امیررضا باباولیان، یگانه سروری، تداعی سعیدی فر.

به گزارش تئاتر آنلاین، انتشارات روزبهان ترجمه بهرنگ اسماعیلیون از نمایشنامه «خروج ممنوع» ژان پل سارتر را روانه بازار کتاب کرد.

سارتر در این نمایش دو زن و یک مرد را در موقعیت اتاق یک هتل قرار می‌دهد، به نحوی که این سه تن ناچار از بودن در کنار هم در این اتاق شده‌اند و رئیس هتل نیز تمامی اختیارات برای این اقامت را از آنها سلب کرده است. داستان با ورود اجباری این افراد که هر سه مرتکب جنایت شده‌اند، به اتاقی مشترک در هتل و خروج اختیاری آن‌ها (بعد از اعتراف به گناهان خود) شکل می‌گیرد.

در این نمایشنامه که به تعبیر منتقدان ترسیم جهنمی فرضی است، سارتر سه انسان را به ماندن و شکنجه کردن یکدیگر در یک موقعیت جغرافیایی خاص محکوم کرده است و از این دریچه صحنه عمومی زندگی انسانی تهی از معنا در غرب را به نمایش می‌کشد.

سارتر در این نمایشنامه در واقع «دوزخیان زمین» و یا به تعبیری آدم‌های دربند شده در زمین را به تصویر کشیده است.

این نمایشنامه در چاپ تازه با مقالاتی از منتقدان درباره سارتر، از جمله مقاله «سارتر و خروج ممنوع» به قلم روبی کوهن منتشر شده در ژورنال دانشگاه ایندیانا در سال ۱۹۶۹، «سارتر» اثر والاس فاولی منتشرشده در سال ۱۹۶۰، «سارتر: یاس و طغیان تراژیک» اثر ریموند ویلیامز منتشر شده در سال ۱۹۷۲ همراه شده است.

نشر روزبهان این نمایشنامه را در ۱۳۵ صفحه با قیمت ۳۳ هزار تومان منتشر کرده است.

یادآوری می‌شود؛ ژان پل سارتر فیلسوف، نمایشنامه‌نویس، نویسنده و فعال سیاسی و ادبی معاصر فرانسه بود و از مهمترین اندیشمندان تأثیرگذار بر مکتب فکری اگزیستانسیالیسم. او بر بسیاری از متن‌های جامعه‌شناسی، تئوری نقد و مطالعات ادبی در زمان خود تأثیر داشت و در سال ۱۹۶۴ برگزیده جایزه ادبی نوبل نیز شد که از دریافت آن امتناع کرد.

مسعود موسوی کارگردان نمایش «دست‌های آلوده» که این روزها در تالار قشقایی مجموعه تئاترشهر روی صحنه است درباره انتخاب این متن به تئاتر آنلاین گفت: بعد از اجرای نمایش «اکتبر ۱۹۴۲، پاریس» که درباره جنگ جهانی دوم و اشغال پاریس توسط آلمان بود، به این نتیجه رسیدم که مرور بخشی از تاریخ همواره می‌تواند عبرت آموز و جذاب باشد از طرف دیگر احساس کردم در کار بعدی‌ام باید یک گام به جلو بردارم از همین رو سراغ آثار ژان پل سارتر رفتم.

وی ادامه داد: ابتدا یکی از رمان‌های سارتر را برای اقتباس انتخاب و آن را تبدیل به نمایشنامه‌ای به نام «ایزوله» کردم، اما به دلیل اینکه این نمایشنامه، متن بسیار سختی داشت تصمیم گرفتم اول «دست‌های آلوده» را کار کنم تا ببینم می‌توانم از عهده اجرای آثار سارتر بربیایم یا نه و اگر این اجرا موفقیت‌آمیز بود آن وقت گام بزرگتر را برمی‌دارم. اتفاقاً بعد از خواندن متن به این نتیجه رسیدم که علی‌رغم بلند بودن نمایشنامه می‌توانم آن را کوتاه و دراماتورژی کنم و به متوجه شدم هر اتفاقی که در زمان نوشتن متن رخ داده و به نگارش درآمده است قابلیت این را دارد که در هر کشور و زمانی مجدداً اجرا شود.

موسوی درباره تغییراتی که در متن برای اجرا داده شده است، توضیح داد: برای روی صحنه بردن «دست‌های آلوده» هم تعدادی از صحنه‌ها و نقش‌ها کم شد و هم مسائلی که نه تنها از نظر من کمکی به پیشبرد داستان نمی‌کرد بلکه تماشاگر را هم از شنیدن این همه دیالوگ خسته می‌کرد. همچنین همیشه این اعتقاد را داشته‌ام که متن متعلق به نمایشنامه‌نویس است و نقش کارگردان در اجرا مشخص می‌شود و کارگردان هم باید بتواند نکات نانوشته متن را بیرون بکشد و هم حداقل چندگام جلوتر از نویسنده باشد، وگرنه تنها به تکرار همان متن دست زده است. به همین دلیل با کمک طراحان نمایش، تلاش کردیم اتفاق جدیدی را رقم بزنیم. در طراحی صحنه خیلی خوب پیش رفتیم، آهنگساز نمایش اتفاق خاصی را رقم زده و طراح لباس نیز هماهنگ با فضا جلو رفته است که از آن‌ها سپاسگزارم.

وی یادآور شد: در این نمایش به‌عنوان کارگردان با احترام به فلسفه و نگاه سارتر، یک جنبه شخصی را هم در کنار کار ارائه داده‌ام. با توجه به زمانه‌ای که در آن زندگی می‌کنیم و پیامی که می‌خواهم به مخاطبم بدم فلسفه اگزیستانسالیسم سارتر از دید من به مخاطب ارائه می‌شود.

این مدرس و کارگردان تئاتر در پایان درباره انتخاب بازیگران نمایش بیان کرد: در «دست‌های آلوده» تلاش کردم مثل همیشه بازیگران جوان را در کنار بازیگران حرفه ای تئاتر داشته باشم و هنرمندان جوان را به سمت دنیای حرفه ای تئاتر سوق بدهم. برخی از بازیگران نمایش برای اولین بار است که در یک نمایش حرفه‌ای روی صحنه می‌روند اما در اجرا دست کمی از بازیگران حرفه‌ای ندارند. خوشحالم با حمیدرضا نعیمی کار کردم چون قبلا ما به عنوان ۲ دوست و کارگردان یکدیگر را می‌شناختیم اما الان خوشحالم که به عنوان بازیگر در این نمایش حضور دارد و اتفاق خوشایندی را رقم زده است.

به گزارش تئاتر آنلاین، مریم برزگر نویسنده، طراح و کارگردان «تهوع» درباره استقبال از این اثر نمایشی که اجرای خود را از اول مهرماه در تماشاخانه شهرزاد آغاز کرده است به مهر گفت: در حال حاضر به لطف سلبریتی هایی که تئاتر را در اختیار خودشان گرفته اند دیگر نمی توان از نمایش هایی که بازیگر چهره ندارند انتظار فروش داشت و اگر وضعیت به همین منوال ادامه پیدا کند تئاتر نمی تواند روی پای خود بایستند و زنده بماند چون با این وضعیت دیگر هیچ جای عرض اندامی برای دیگر گروه های نمایشی باقی نمی‌ماند.

وی ادامه داد: گروه ما یک تیم پژوهشی است که به مدت پنج سال چهار جلسه در هفته به مدت ۶ ساعت تمرین و بحث و گفتگو داشتند اتفاقی که سلبریتی ها تجربه اش نکرده اند اما زمانی که قرار است حاصل کارمان را ببینیم، متوجه می شویم بدون سلبریتی اجرا در تماشاخانه ای مثل شهرزاد نیز نمی تواند آن طور که ما انتظار داریم، راضی مان کند اما با این وجود تماشاگران فهیمی هم هستند که نمایش هایی مثل «تهوع» را درک می کنند و علاقه مند به دیدن چنین آثاری هستند. در مدتی که از اجرای نمایش می گذرد بازخوردهای بسیار خوبی از مخاطبانمان گرفته ایم که خوشحال کننده است اما متاسفانه این روزها فضای مریدپروری برای سلبریتی ها بسیار داغ شده است و همین مساله فضای تئاتر را به سمت و سوی دیگری کشانده است.

برزگر درباره ویژگی های نمایش توضیح داد: «تهوع» اقتباسی از رمان «تهوع» ژان پل سارتر است که در این اجرا تمرکز اصلی بیشتر روی بار مفهومی رمان بوده است به این ترتیب شخصیت اصلی نمایش که آنتوان روکانتین نام دارد با روکانتین رمان تفاوت هایی دارد. در نمایش، این شخصیت با توجه به نگاه هستی شناسانه ای که به اطرافش دارد نسبت به رمان فرد قوی تری است.

وی متذکر شد: شکل گیری این اثر نمایشی به دنبال دغدغه ای است که از زمان اجرای نمایش قبلی ام «ماراساد» مورد توجهم قرار گرفت و ادامه آن را در «تهوع» پیدا کردم. این دغدغه از یک سوال بنیادین درباره هسته وجودی انسان و اینکه از کجا آمده ایم و برنامه مان در این دنیا چیست و قرار است به کجا برویم، نشات می گیرد. مساله ای که دغدغه من است و در این اثر هم مطرح می شود تنهایی انسان امروزی است که وضع بشری مجابش می کند که انتخاب کند و همین حق انتخاب هستی اش را می سازد اما در نهایت این تنهایی و اجبار به زندگی کردن در هر شرایطی است که برای انسان مدرن می ماند.

این کارگردان تئاتر در پایان صحبت هایش درباره شیوه اجرایی نمایش توضیح داد: شیوه اجرایی نمایش مبتنی بر رئالیسم جادویی است. جنس بازی ها به ویژه بازی شکیب شجره در نقش روکانتین و موسیقی نمایش از عناصری هستند که کار را به رئالیسم جادویی نزدیک کرده اند.

نمایش «تهوع» به نویسندگی، طراحی و کارگردانی مریم برزگر از اول مهر ماه ساعت ۲۰:۳۰ در سالن شماره سه پردیس تئاتر شهرزاد روی صحنه است و بازیگران آن شکیب شجره، بنیامین پیروانی، همایون حیدرزاده و ویدا قراگوزلو هستند.