برچسب: نوروز

به گزارش تئاتر آنلاین، در آخرین بخش «از آیین‌های نوروز چه می‌دانیم؟» قطب‌الدین صادقی پژوهشگر، مدرس، نویسنده و کارگردان تئاتر به روز سیزدهم «نوروز» و موضوع «سیزده به در» پرداخت.

به گفته صادقی «سیزده به در» باور غلطی است که وارد این آیین شده و آن را از مفهوم اصلی‌اش دور کرده است.

وی با اشاره به اینکه سیزدهمین روز «نوروز» آغاز زندگی دوباره بوده و نحس نیست، تأکید کرد: سیزدهمین روز «نوروز» روز زنان بوده است.

این پژوهشگر تئاتر معتقد است گره زدن سبزه در روز سیزدهم «نوروز» توسط زنان به معنای گره زدن بخت خود با پویایی زمین بوده و روزی فرخنده و روز آشتی دوباره با طبیعت است.

صادقی درباره چرایی نحس شدن روز سیزدهم «نوروز» به این نکته اشاره می‌کند که حدس بر این است که در دوره صفویه و طی مراوداتی که با اروپا بوده و طی باورهای مسیحی نحس بودن «سیزده» وارد تفکرات ایرانی شده است.

در مسیحیت یهودای اسخریوطی که سیزدهمین حواری مسیح بوده به او خیانت می‌کند و این امر باعث نحس بودن عدد «سیزده» می‌شود و این باور به اشتباه وارد تفکرات ایرانی می‌شود.

به گزارش تئاتر آنلاین، در یازدهمین بخش از «آیین‌های نوروز چه می‌دانیم؟» قطب‌الدین صادقی پژوهشگر، مدرس، نویسنده و کارگردان تئاتر درباره «نوروز کردی» و اینکه در چه زمانی برگزار می‌شود، توضیح داد.

وی به یکی از آیین‌های مطرح «نوروز کردی» با عنوان «مادر گهواره به دوش» اشاره کرد و درباره آن سخت گفت.

در این آیین مردم در خانه‌های سفره غذا پهن می‌کنند و معتقدند که «مادر گهواره به دوش» به خانه آن‌ها آمده و از غذای آن‌ها خورده است.

به گفته صادقی «مادر گهواره به دوش» همان «مادر زمین» است که در روزهای پایانی زمستان مژده بهار و زندگانی جدید را به مردم ابلاغ می‌کند.

به گزارش تئاتر آنلاین، در دهمین بخش «از آئین‌های نوروز چه می‌دانیم؟» قطب‌الدین صادقی پژوهشگر، مدرس، نویسنده و کارگردان تئاتر درباره «ننه سرما» و «عمو نوروز» سخن گفت. به عقیده صادقی «ننه سرما» و «عمو نوروز» از جمله مراسم آئینی بسیار زنده در ایران هستند که توده‌های مردم در پایان زمستان و ابتدای بهار به آن‌ها باور دارند و دل بسته‌اند.

به گفته وی «ننه سرما» نماد پیری و فرتوت بودن است و «عمو نوروز» پیرمرد بخشنده و زیبایی است.

صادقی معتقد است که «بابانوئل» مسیحیان کپی از «عمو نوروز» ایرانی است.

این پژوهشگر سرخی لباس و سفیدی ریش و موی «عمو نوروز» را برگرفته از خورشید و گرمای آن می‌داند.

به گزارش تئاتر آنلاین، نمایش کمدی «شهرآشوب» به نویسندگی شهناز روستایی و کارگردانی علی طربی از ۷ تا ۳۰ فروردین هر روز با مدت زمان یک ساعت و ۵۰ دقیقه راس ساعت ۱۹ در تماشاخانه سنگلج اجرا می‌شود.

گروه بازیگران این نمایش را که تهیه‌کننده آن امیرحسین شفیعی است، علی طربی، فرنوش نیک اندیش، محسن قصری، علی باهری علی بیک محمدی، رسول حق‌شناس، محمد رضا صفری، عاطفه غضنفری، زهرا ملایری، نازنین فراهانی، سمیرا کریمی، علیرضا حاجی‌زاده، امیر حسین جعفری تشکیل می‌دهند.

دیگر عوامل نمایش «شهرآشوب» عبارت‌اند از دستیار کارگردان: فرنوش نیک اندیش، دستیاران تهیه: علیرضا فتاحی، متین اسدی، جانشین تهیه‌کننده: متین اسدی، مدیر تولید: محمد رضا صفری، منشی صحنه: امید عامری، مدیر صحنه: علی باهری، طراحان و دوزندگان لباس: مریم و محبوبه طربی، طراح پوستر و بروشور: فرشته زیدی، طراح دکور: علی طربی، اجرای دکور: حسین مهربانی، عکاس: ریحانه قاضی، ساخت تیزر تبلیغاتی: نوید جمالی، مدیر روابط عمومی: نازنین فراهانی، دستیاران صحنه: علیرضا حاجی‌زاده، امیرحسین جعفری، محمد دانش، گروه موسیقی: نوازنده تنبک: مهدی محتشم و نوازنده ویولن: حسن مصطفی پور.

در خلاصه داستان « شهرآشوب» آمده است: «سلیم که شیفته کنیز خانه همسایه بغلی شده برای به دست آوردن او از هیچ کاری دریغ نمی‌ورزد و یک دروغ می‌گوید و مشکل پیش آمده را سعی می‌کند با دروغی دیگر حل کند اما در این مسیر، شهر به آشوب کشیده می‌شود و … .»

به گزارش تئاتر آنلاین، در نهمین بخش «از آیین‌های نوروز چه می‌دانیم؟» قطب‌الدین صادقی پژوهشگر، مدرس، نویسنده و کارگردان تئاتر به این نکته اشاره کرد که در جهان باستان یکی از شیوه‌های بسیار جذاب و آیینی برای تحریک طبیعت و رسیدن زمین به باروری اجرای مراسم آیینی بود که جرج فریزر نیز در کتاب «شاخه زرین» به آن‌ها اشاره کرده است.

وی به اجرای مراسم آیینی «شاه‌کشی» به عنوان یکی از این مراسم‌ها اشاره کرد و درباره آن توضیح داد که چگونه طی این آیین و در ۵ روز پایانی سال یا همان «پنجه دزدیده» تمام اختیار امور شهر به دست چند دلقک می‌افتاد و شاه شهر را ترک می‌کرد و این دلقک‌ها از ثروتمندان، مقامات و مستوفی‌ها پول می‌گرفتند و آن پول‌ها را به زوج‌های فقیر می‌دادند تا ازدواج کنند.

صادقی آیین «میر نوروزی» در ایران را به عنوان نمونه ایرانی مراسم آیینی «شاه‌کشی» ذکر کرد و درباره آن توضیح داد.

این مدرس و پژوهشگر تئاتر در بخش دیگری از سخنان خود به ماجرای واقعی جایگزینی یک زین‌ساز به جای پادشاه در دوره صفویه اشاره کرد که میرزا فتحعلی آخوندزاده بر اساس آن اثری نوشته و سریال «سلطان و شبان» داریوش فرهنگ نیز بر اساس همین اتفاق ساخته شده است.

به گزارش تئاتر آنلاین، در بخش هشتم «از آیین‌های نوروز چه می‌دانیم؟»، قطب‌الدین صادقی پژوهشگر، مدرس، نویسنده و کارگردان تئاتر درباره «حاجی فیروز» و تاریخچه پیدایش و ویژگی‌های آن توضیح داد.

وی «حاجی فیروز» را نشأت گرفته از اسطوره «ایشتار» و «تموز» می‌داند و معتقد است دلیل اینکه «حاجی فیروز» در روزهای پایانی سال می‌آید این است که ارتباط مستقیمی با فصل بهار، گذشت زمستان و زندگی دوباره زمین دارد و مژده آمدن نوروز را می‌دهد.

صادقی سیاهی صورت «حاجی فیروز» را نشانه خاک و سرخی لباس‌اش را نشانه «خورشید» می‌داند یعنی «حاجی فیروز» نشانه رجعت دوباره خورشید به زمین است که مژده بهار و نوروز را می‌دهد.

وی در بخش دیگری از سخنان خود درباره چرایی لهجه خاص «حاجی فیروز» توضیح داد و تأکید کرد که «حاجی فیروز» جنبه تبعیض نژاد و تحقیر سیاهان را ندارد.

صادقی همچنین به نقش خورشید در زندگی ما اشاره کرد و معتقد است که نه تنها در آیین‌ها، مراسم و جشن‌ها، بلکه در اشیاء زندگی‌مان نیز به تعداد زیادی تکرار شده است.

به گزارش تئاتر آنلاین، در هفتمین بخش «از آیین‌های نوروز چه می‌دانیم؟» قطب‌الدین صادقی پژوهشگر، نویسنده، مدرس و کارگردان تئاتر درباره یکی از آئین‌های نمایشی «نوروز» با عنوان «عروس گُلی» سخن گفت.

به گفته وی این آئین تا ۲ تا ۳ دهه پیش در استان‌های گیلان و مازندران اجرا می‌شده است.

صادقی با اشاره به اینکه «عروس گُلی» توسط دسته‌های نوروزی خوان؛ مطربانی که روستا به روستا مژده آمدن بهار را می‌دادند اجرا می‌شده، تأکید کرد که «عروس گُلی» از مهمترین مراسم نمایشی نوروزخوان‌ها بوده است.

این پژوهشگر معتقد است که «عروس گُلی» جذاب‌ترین، اسطوره‌ای‌ترین و کهن‌ترین نمایش‌هایی است که در فرهنگ کشاورزی و دامداری ایران، قرن‌ها وجود داشته و بیانگر آرزوهای کشاورزانی است که دوست دارند به سوی بهار، سبزینگی، تازگی و طراوت بروند.

به گزارش تئاتر آنلاین، تعطیلات نوروز فرصت مناسبی برای علاقه‌مندان به تئاتر است که به دیدن آثار نمایشی روی صحنه که معمولاً از ۷ فروردین ماه اجراهای خود را آغاز می‌کنند، بنشینند اما در طول ۲ سال گذشته با توجه به تعطیلی تماشاخانه‌ها و مراکز هنری در ایام تعطیلات نوروزی به دلیل جلوگیری از شیوع بیماری کرونا و لزوم در منزل ماندن اکثر مردم، استقبال از دیدن فیلم‌تئاترهای مختلف توسط علاقه مندان به هنرهای نمایشی بیشتر شده است. البته امسال با کنترل وضعیت بیماری و عادی‌تر شدن شرایط از نیمه دوم تعطیلات نوروزی نمایش‌های مختلفی در تماشاخانه‌های تئاتری روی صحنه می‌روند یا اجرای سال قبلشان را ادامه می‌دهند و شهروندان تهرانی و یا مهمانان نوروزی که به پایتخت می‌آیند می‌توانند به دیدن این آثار بنشینند اما با این وجود دیدن فیلم تئاتری قدیمی و جدید برای افرادی که دیدن یک نمایش اجرا شده را از دست داده‌اند، علاقه‌مندانی که به دنبال تکمیل آرشیوشان هستند و یا در تهران زندگی نمی‌کنند و دیدن نمایش‌هایی که در مرکز تئاتر کشور به صحنه می‌رود برایشان امکان پذیر نیست، خالی از لطف نخواهد بود.

در همین راستا به روال سال‌های قبل در گزارش‌هایی جداگانه به معرفی فیلم تئاترهایی می‌پردازیم که در زمان اجرای عمومی مورد توجه قرار گرفتند و حتی فیلم تئاترهایشان نیز بعد از انتشار همچنان پرمخاطب هستند. از این رو دیدن فیلم تئاتر «مغازه خودکشی» به کارگردانی علیرضا مهران به علاقه مندان هنرهای نمایشی پیشنهاد می‌شود.

نمایش «مغازه خودکشی» نوشته باقر سروش است که با اقتباس از رمان «مغازه خودکشی» نوشته ژان تولی به کارگردانی علیرضا مهران مرداد ماه ۹۸ در پردیس تئاتر شهرزاد به صحنه رفت.

این اثر نمایشی با بازی نوشین تبریزی، وحید آقاپور، سوسن مقصودلو، سامان میرحسینی، اتابک نادری، فرهاد رشیدی، سحر مختارزادگان، یاشار نادری یک کمدی سیاه است و زندگی خانواده‌ای افسرده را روایت می‌کند که شغلشان فروش ادوات و وسائل خودکشی به مردم است در حالی که پسر کوچک خانواده (آلن) در تلاش برای تغییر مردم شهر و خانواده خود است…

ژان تولی نویسنده فرانسوی رمان در این کتاب، با مرگ و خودکشی در قالب یک کمدی سیاه، شوخی کرده است. مرگ و خودکشی در بیشتر بخش‌های رمان رخ می‌دهد ولی روایت و دیدگاهی که درباره این اتفاق در رمان وجود دارد، مملو از طنز و شوخی است. باقر سروش در نمایشنامه به تم و خط اصلی رمان که هجوی است تمام عیار درباره جدال مرگ و امید وفادار مانده است.

زمان و مکان رخ دادن اتفاقات در این رمان و نمایش نامعلوم است و ظاهراً دوره آخرالزمانی است که انسان‌ها بسیاری از منابع طبیعی را از بین برده‌اند. در این زمان که دیگر گُلی نمی‌روید و هوا هم بسیار آلوده است، خودکشی عادی و شادی غیرعادی است. به این ترتیب، مردم برای پایان دادن به زندگی نکبت‌بارشان به مغازه خودکشی می‌آیند که توسط خانواده تواچ اداره می‌شود. اسامی افراد خانواده تواچ هم هرکدام یادآور افراد سرشناسی در تاریخ است. مثلاً میشیما، برای مخاطب یادآور یوکیو میشیما نویسنده و شاعر ژاپنی است که سه بار نامزد جایزه نوبل ادبی شد و مثل سامورایی‌ها دست به خودکشی زد. یا شخصیت ونسان، یادآور ونسان ونگوگ نقاش هلندی است که به قلب خود شلیک کرد.

این روزها علاقه مندان به دیدن فیلم تئاترها می‌توانند این محصولات را با خرید اینترنتی و تماشا در وی او دی‌ها و پلتفورم های مختلف نمایش فیلم تماشا کنند.

به گزارش تئاتر آنلاین، در قسمت ششم «از آیین‌های نوروز چه می‌دانیم؟» قطب‌الدین صادقی پژوهشگر، مدرس، نویسنده و کارگردان تئاتر که پیش از این درباره اهمیت «آتش» در «نوروز» و اینکه در ایران باستان در شب نوروز بر بام خانه‌ها برای راهنمایی و هدایت ارواح طیبه درگذشتگان در یافتن مسیر خانه خود آتش روشن می‌شده سخن گفت، به «چهارشنبه‌سوری» و اینکه آیا چنین مراسمی ریشه اسطوره‌ای و تاریخی دارد یا نه پرداخت.

وی با اشاره به روشن کردن آتش در شب «نوروز» بر بام خانه‌ها برای راهنمایی ارواح طیبه درگذشتگان و همچنین اینکه گاه‌شمار ایران باستان بر مبنای ماه بوده و هر کدام از روزهای ماه دارای نامی خاص بوده، آنچه در حال حاضر با عنوان «چهارشنبه سوری» رواج پیدا کرده را ناشی از سوءتفاهم تاریخی دانست.

صادقی همچنین درباره «تیرروز» و آئین این روز از تیرماه توضیحاتی ارائه داد.

به گزارش تئاتر آنلاین، در پنجمین بخش از «از آیین‌های نوروز چه می‌دانیم؟» به جایگاه «آتش» در «نوروز» پرداخته می‌شود. قطب‌الدین صادقی پژوهشگر، نویسنده، مدرس و کارگردان تئاتر در ادامه سخنان خود درباره «نوروز» و آیین‌های مرتبط با آن، «آتش» را مقدس‌ترین عنصر «نوروز» معرفی می‌کند.

وی به این موضوع اشاره می‌کند که «آتش» در «نوروز» مربوط به رابطه انسان با نیروهای ماوراءالطبیعه است و به لحاظ اسطوره‌شناسی اهمیت بالایی دارد.

صادقی به روایت اسطوره‌ای جنگ بین اهورا و اهریمن و تقابل آن‌ها و اینکه روشن کردن آتش در شب نوروز برای راهنمایی و هدایت ارواح طیبه درگذشتگان برای پیدا کردن خانه و حضور در کنار اعضای خانواده بوده، می‌پردازد.

وی همچنین به جایگاه عدد ۴۰ و اهمیت آن و همچنین جایگاه واژه «چله» در تفکرات و آیین‌های مختلف اشاره کرده و توضیح می‌دهد.