برچسب: نمایش پرتره مرد ریخته

سه شنبه ۱۳ مهر ماه به کوشش بنیاد فردوسی از اصغر همت بازیگر نقش عبدالحسین نوشین در نمایش «پرتره مرد ریخته» تقدیر شد.

به گزارش تئاتر آنلاین، شب گذشته ۱۳ مهرماه پس از پایان اجرای نمایش «پرتره مرد ریخته» به نویسندگی و کارگردانی غلامحسین دولت آبادی و آراز بارسقیان، بنیاد فردوسی با اهدای تندیس «خوان سوم رستم» و یک جلد شاهنامه فردوسی از اصغر همت ایفاگر نقش عبدالحسین نوشین در این نمایش تقدیر کرد.

پس از پایان اجرای نمایش«پرتره مرد ریخته» ابتدا اصغر همت با اشاره به وضعیت جسمانی عزت ا… انتظامی که قرار بود به تماشای نمایش بنشیند، گفت: ما شرایط جسمانی آقای انتظامی را درک می کنیم و نمی خواستیم مزاحم شان شویم ولی بعد از اینکه متوجه شدند پرده اول این نمایش در منزل ایشان اتفاق می افتاد اصرار به دیدن این اثر داشتند. امشب وقتی قبل از اجرای نمایش آقای مجید انتظامی به من خبر دادند که مجبورند از نیمه راه به بیمارستان بروند کمی بهم ریختم.

مدیر عامل خانه تئاتر ادامه داد: آقای انتظامی پدر معنوی من هستند و امشب حسب اتفاق پدر حقوقی من هم در سالن حضور دارند و من بسیار علاقه داشتم که اجرای امشب را برخلاف شب های گذشته به این دو بزرگوار تقدیم کنم که از همین جا برای سلامتی آقای بازیگر دعا می کنیم.

در ادامه یاسر موحدفر دبیر کل بنیاد فردوسی با حضور روی صحنه گفت: همه ما خاطره های فراموش ناشدنی از بازی های اصغر همت داریم و امشب خشنودیم که از هنرنمایی ایشان در نقش عبدالحسین نوشین به عنوان یک شاهنامه پژوه و بنیانگذار تئاتر نوین ایران تقدیر می کنیم.

وی در همین رابطه افزود: در هنر نمایش کمتر دیده شده تا از زندگی شاهنامه پژوهان نمایشنامه ای شکل بگیرد و اجرا شود ولی امشب باعث افتخار ماست که به یکی از وجوه شخصیتی عبدالحسین نوشین در این نمایش اشاره شده و این اثر در کهن ترین تماشاخانه فعال ایران روی صحنه می رود.

دبیر کل بنیاد فردوسی در پایان با اشاره به ثبت جهانی هنر نقالی در یونسکو از زحمات مدیر عامل پیشین و فعلی خانه تئاتر و اداره کل هنرهای نمایشی در همراهی با بنیاد و ثبت این میراث معنوی تشکر کرد.

در اجرای شب گذشته نمایش «پرتره مرد ریخته»، مراسم تقدیر بنیاد فردوسی با حضور هنرمندان از جمله صدیق تعریف، رویا نونهالی، هوشنگ گلمکانی، رضا صابری، بهزاد خداویسی، محمدرضا عرب، فرهاد تجویدی، اصغر نجات، پانته آ مهدی نیا و … صورت گرفت.

نمایش «پرتره مرد ریخته» به نویسندگی و کارگردانی غلامحسین دولت آبادی و آراز بارسقیان و با بازی اصغر همت تا روز جمعه ۱۶ مهرماه، ساعت ۱۹:۳۰ روی صحنه می رود.

حسن پارسائی: نمایشنامه‌های متعددی نوشته‌شده‌اند که موضوعشان خود تئاتر بوده، اما متونی که فقط به یکی از شخصیت‌های مهم دنیای تئاتر بپردازند، کم بوده‌اند.

نمایشنامه‌های متعددی نوشته‌شده‌اند که موضوعشان خود تئاتر بوده، اما متونی که فقط به یکی از شخصیت‌های مهم دنیای تئاتر بپردازند، کم بوده‌اند. نوشتن و اجرای چنین متنی حین دشواری نیاز به ساختاردهی دراماتیک دارد که این جنبه هم تا حدی کار را دشوارترمی کند، زیرا باید زندگینامه، افکار،عواطف ، روابط و ماجراهای زندگی چنین شخصیتی خیلی خوب نشان داده شود تا متن و متعاقباً اجرا، به‌طور همزمان شاکله روایی و داستان گونه‌ای به خود بگیرند و نویسنده هم به دراماتورژی- یعنی داشته‌ها و الزامات دراماتیک و نمایشی اثر توجه مضاعفی داشته باشد.
نمایش ” پُرتره مرد ریخته ” به نویسندگی و کارگردانی مشترک ” غلامحسین دولت‌آبادی “و” آراز بارسقیان ” که هم‌اکنون در تماشاخانه سنگلج اجرامی شود،نشانگر چنین داده‌ها و داشته‌هایی است و حتی یک اجرای الگویی و آموزشی به شمار می‌رود.
این نمایش ، زندگینامه هنری ، سیاسی و اجتماعی یکی از بنیان‌گذاران و تعالی دهندگان تئاتر ایران ،یعنی “عبدالحسین نوشین” است و نویسندگان نمایشنامه با رویکردی استقرائی و دقیق به زوایای روحی، روانی و نگره‌های اجتماعی،سیاسی و هنری این شخصیت پرداخته‌اند.آن‌ها نهایتاً متن را که در اصل ساختار درام دارد، به شکل”مونودرام”، یعنی با توسل به ایفای نقش‌های همه پرسوناژها توسط یک بازیگر به اجرا درآورده‌اند ؛ این ابتکار ثانویه سبب شده شاکله ُکلی اجرا به‌صورت ” نمایش در نمایش” درآید و موقعیت‌های مهم زندگی”عبدالحسین نوشین” با میزانسن دهی‌های نمایشی و با بازیگری خود این شخصیت تئاتری بجای شخصیت‌های حاضر در متن و غایب درصحنه، نشان داده شوند. بخش‌های موردنظر به‌تناوب و به‌صورت عینی و نمایشی با بهره‌گیری از”وانمود سازی”و انعکاس دهی صحنه‌ای موقعیت‌های فرضی به نمایش درمی‌آیند.این ترفند هوشمندانه اجرائی، نمایش را از یکنواختی بدر آورده و همزمان مهارت و توانمندی برجسته و هنرمندانه “اصغر همت” را هم در ارائه نقشی دشوار، طولانی و خاص به اثبات رسانده است.
نمایش ” پُرتره مرد ریخته ” به نویسندگی و کارگردانی مشترک ” آراز بارسقیان ” و “عبدالحسین دولت‌آبادی” جزو نمایش‌های خاص به شمارمی رود و علاوه بر تجلیل از یکی از بزرگان تئاتر ایران،نوعی ادای دین به خود مدیوم تئاتر هم است.به همین دلیل، عملاً برای علاقه‌مندان تئاتر جنبه‌هایی نوستالژیک هم دارد .
باید اذعان داشت که این اجرا به‌گونه‌ای یکی از مانیفست‌های هنری ، سیاسی ، اجتماعی و ایدئولوژیک دوران موردنظر هم است.دیالوگ‌ها هم‌ارز و برآیند نوع شخصیت پرسوناژ و نشانگر ایدئولوژی چپ‌گرایانه و افکار سوسیالیستی، حزبی و رویدادهای زندگی او و شرایط سیاسی و اجتماعی جامعه‌ای هستند که در آن زندگی کرده است؛ به همین دلیل کلاً داده‌ها و نشانه‌هایی به‌جا و الزامی برای روانشناسی این شخصیت به شمار می‌روند و همزمان نیز بخش‌هایی از وجوهات تاریخی، سیاسی ، اجتماعی و هنری یک دوره معین از تاریخ ایران را به‌وضوح و به شکلی جسورانه،انسانی و آوانگارد به نمایش می‌گذارند،ضمناً هم‌ارز با عتاب ورزی‌های پرسوناژ، دلخوری او را هم از سیاست زدگی حزبی تلویحاً نشان می‌دهند : ” من فهمیدم که باید آزاد شد از استثمار انسان توسط انسان. انسانیت فقط به خاطر دشمنی‌ها و جنگ‌ها و انقلاب‌ها پیشرفت می‌کند، این یعنی مبارزه مظلوم علیه ظالم” ، “این زخم سال‌هاست که ُتو من سر بازکرده،زخمی که سال‌ها اونو با خودم حمل کردم، رُشدش دادم و باهام پیش اومده ، زخم کوچیکی که بزرگ‌شده ، متورم شده و به یک توده چرکین تبدیل‌شده” ، “ما نباید به سن تئاتر اکتفا کنیم ، سن ما باید جامعه باشه و تماشاکنانشم نه این چندنفری که هر شب ُتو سالن برامون کف می زنن، باید ُکل مردم باشن…همه شون..” ، ” این عینک هم‌داستانی داره ، به چشم خیلی‌ها بوده و خیلی چیزا رو دیده …ولی هیچ‌کس نمی دونست مال کیه ، می‌گفتن از سال شونزده،هیفده زندانی بوده . می‌شد حدس زد که صاحبش همون موقع ها سر به نیست شده ” ، ” آن‌ها دنبال آرشیو یک مرد مرده می گردند ” ، ” دیگر حاضر نیستم بیشتر از این پا روی خودم بگذارم ” و ….
نمایش خیلی خوب زندگی ُپر از رنج و ادبار، حبس، محدودیت و خفقان آن دوره را که آکنده از فشار و بیدادگری بوده،از زبان خود پرسوناژ انعکاس می‌دهد و همزمان به خاطرات خوب و بد او،به آثارش و درجاهایی هم به زندگی خانوادگی‌اش می‌پردازد.
طراحی خوب و سنجیده صحنه‌های هر دو پرده که توسط ” سینا ییلاق بیگی” انجام‌شده با نوع پرسوناژ و موضوع خاص نمایش همخوانی و تناسب اثبات‌شده‌ای دارد. نور که اغلب بارنگ به رنگ شدن‌های متناوب همراه است،به‌گونه‌ای نمایشی دوره‌ها و مضمون حوادث و سپری شدن لحظه‌های زندگی “عبدالحسین نوشین ” را به شکلی تمثیلی و نشانه وار تداعی می‌کند و در این رابطه باید ابتکار” عابس خلقی” را تحسین نمود. استفاده از آوازهای اصیل و سنتی ایرانی که نمونه‌های مناسب و درخوری هم انتخاب‌شده و در بخش‌های متنوع اجرا کاربری پیداکرده، عملاً به‌عنوان”موسیقی پس‌زمینه‌ای نمایش”کارکرد تأثیرگذاری دارد و به شخصیت‌پردازی ذهنی ، روحی و روانی پرسوناژ کمک کرده است.تأکید بر اشعار”نیما یوشیج” و مخصوصاً انتخاب شعر ” قاصد روزان ابری، داروک” برای فصل دهی‌های پایانی پرده اول و پرده آخر،ابتکاری قابل‌تأمل، تأویل دار و بسیار بجا و زیبا است،زیرا اثربخشی صحنه‌های مربوطه ونیز مضمون محوری و انسانی ُکل اجرا را تشدید و تعمیق داده است.ضمناً در این نمایش از شیوه شاهنامه‌خوانی هم استفاده‌شده است.
بازی”اصغر همت” هنرمندانه و قابل‌تحسین است؛او نقشی دشوار را بازی می‌کند که دیالوگ‌ها و گفتارهای زیاد دارد؛ ضمناً با نقش‌پذیری‌ها و نقش دهی‌هایی که برای خود و دیگران در نظر می‌گیرد، نمایش را از حالت روایی صرف خارج و به آن شاکله‌ای اجرائی،دراماتیک و ُکنش‌مند می‌دهد و این در کنار ویژگی‌ها و جذابیت‌های ُکلی نمایش ” ُپرتره یک مرد ریخته ” در ذهن تماشاگران ماندگار خواهد بود.
کارگردانی اجرا با موضوع، نوع پرسوناژ و ژانر نمایش تناسب و همخوانی خوبی پیداکرده و میزانسن های حضور با ژست و حرکت،در ُکل به دو شیوه حالت دار”رو به تماشاگران” و اجرای خاطرات ذهنی پرسوناژ به شکل “موقعیت‌های نمایشی و فرضی” شکل‌دهی شده که عملاً ترفندهایی هنرمندانه و هوشمندانه برای عینی و نمایشی کردن” گزاره‌های روایی متن”است.این میزانسن ها همه آنچه را که روی سن اجرا می‌شود، از خاطره گوئی بدر آورده و به‌صورت زنده و دراماتیک در قالب “حضور غلامحسین نوشین و درد دل‌های او با تماشاگران تئاتر” ارائه داده است ، طوری که او روی صحنه یکی از قدیمی‌ترین تماشاخانه‌های تهران با تأویل و معنای “زیست نمایشی و هنری دوباره هنرمندی که خودش قبلاً به خیلی از پرسوناژهای نمایش زیست داستانی و هنری داده “، جلوه بازخوردی و مرتبت نمایشی و هنری زیبایی شناسانه‌ای پیداکرده است.
نمایش با رنج ادامه‌دار و تنهائی غمگنانه “عبدالحسین نوشین” و با همدلی و” هم ساحت شدن ذهن تماشاگران با او به‌عنوان تنها پرسوناژ روی صحنه ” و شعر نیما یوشیج ( قاصد روزان ابری ، داروک! کی می‌رسد باران !) به شیوه‌ای زیبا و با تأثیرگذاری مضاعفی به پایان می‌رسد.
باید یادآور شد که نشان دادن این شخصیت بزرگ روی صحنه تماشاخانه سنگلج ، که همواره مکانی خاص برای اجرای نمایش‌های تخت حوضی و لاله زاری بوده است ، حادثه‌ای مهم تلقی می‌شود ، چون ضمن آن‌که شأن و مرتبت غیرقابل‌انکار این تماشاخانه را ارتقاء داده ،عملاً ثابت کرده که این مکان ظرفیت و قابلیت اجرای نمایش‌های خیلی جدی را داراست.
نمایش”پُرتره مرد ریخته”به نویسندگی و کارگردانی “غلامحسین دولت‌آبادی” و” آراز بارسقیان” ازلحاظ نویسندگی،کارگردانی ، بازیگری،طراحی صحنه و لباس، نور و موسیقی ،نمایشی دیدنی ، تأثیرگذار و حتی نوستالژیک است. این اجرای خاص و زیبا به لحاظ متن ، موضوع ، بازیگری و کارگردانی،همواره به‌عنوان اجرائی مثال‌زدنی در اذهان تماشاگران خواهد ماند.

یکی از کارگردانان «پرتره مرد ریخته» درباره این نمایش توضیح داد که اصغر همت در آن نقش هشت شخصیت را بر عهده دارد.

به گزارش تئاتر آنلاین، آراز بارسقیان در گفتگو با مهر درباره نمایش «پرتره مرد ریخته» که از ۱۵ شهریور در تماشاخانه سنگلج روی صحنه رفته است، گفت: ما برای نگارش نمایشنامه این اثر، کار تحقیقی و پژوهشی کردیم و خواستیم وجوه انسانی عبدالحسین نوشین نمایشنامه نویس، پژوهشگر و کارگردان تئاتر را پررنگ کنیم.

وی ادامه داد: سوالاتی در نمایش ما نسبت به زندگی نوشین مطرح می شود و تماشاگر می تواند با افکار و اعتقادات او آشنا شود و حتی بفهمد که او به چه چیزهایی ایمان دارد و چه گذشته ای داشته است.

بارسقیان با اشاره به تحقیق در این کار، خروجی نهایی آن را محصول خود عوامل دانست و بیان کرد: اگرچه این نمایش براساس مستندات است اما با تخیل ما شکل گرفته است. این فرم از نمایش با این ساختار و موضوع تاکنون در تئاترها پرداخته نشده است و این کار ما را سخت می کرد چراکه ما معمولا در تئاتر مونودرام نمی نویسیم و بیشتر مونولوگ نوشته می شود.

وی با اشاره به ویژگی های «پرتره مرد ریخته» تصریح کرد: این اثر برای مخاطب عام و خاص تئاتر جذابیت هایی دارد ولی مسلما جذابیت هایی را که این روزها در تئاتر به کار گرفته می شود، ندارد. عده ای فضای کلی تئاتر را مسموم کرده اند و اثر حتما باید شوخی های مبتذل داشته باشد تا مخاطب جذب کند.

این کارگردان تئاتر اضافه کرد: «پرتره مرد ریخته» برای کسی که با زندگی عبدالحسین نوشین آشناست اطلاعات و ابعادی از زندگی اش ارائه می دهد و آنها را بازتر می کند و برای کسی که با زندگی او آشنا نیست می تواند شناختی را نسبت به زندگی فردی بدهد که ابعاد مختلف سیاسی، اجتماعی و هنری دارد. کسانی که خودشان با شخصیت نوشین آشنا هستند و اطلاعات تاریخی دارند و همچنین نسبت به اسطوره های خود حساس هستند از این نمایش لذت می برند.

بارسقیان با اشاره به پرداختن به شخصیت ها در نمایش ها و آثار هنری عنوان کرد: مهمترین قسمت در نمایشنامه نویسی پردازش است و اصلا ذات هنر به پردازش است و ما هم برای نگارش نمایشنامه حدود ۶ ماه وقت گذاشتیم و تحقیق کردیم.

یکی از کارگردانان نمایش «پرتره مرد ریخته» با اشاره به اینکه قرار بوده است این اثر را در سال ۹۱ برای جشنواره تئاتر فجر ارایه کنند، اظهار کرد: ما متن نمایشنامه را در سال ۹۱ نوشتیم تا در جشنواره تئاتر فجر سال ۹۳ حضور پیدا کند اما مجوز نگرفت و رد شد و من الان خوشحالم که این متن آن سال رد شد و حالا قرار است اجرا شود.

بارسقیان در پایان درباره حضور اصغر همت در نمایش توضیح داد: این کار تک پرسوناژ است و اصغر همت در این نمایش نقش هشت شخصیت را بازی می کند.

نمایش «پرتره مرد ریخته» به نویسندگی و کارگردانی مشترک غلامحسین دولت آبادی و آراز بارسقیان از دوشنبه ۱۵ شهریورماه هر روز به جز شنبه ها ساعت ۱۹:۳۰ روی صحنه می رود.