برچسب: نمایش سپنج رنج و شکنج فرخنده

  • «سپنج رنج و شکنج فرخنده» تا جمعه روی صحنه می‌ماند

    «سپنج رنج و شکنج فرخنده» تا جمعه روی صحنه می‌ماند

    اجرای نمایش «سپنج رنج و شکنج فرخنده» نوشته محمود استادمحمد و کاری از شهرام گیل‌آبادی تا پایان هفته جاری تمدید شد.

    به گزارش تئاتر آنلاین، «سپنج رنج و شکنج فرخنده» که به عنوان جدیدترین اثر شهرام گیل‌آبادی از ۸ شهریورماه در پلاتوی تئاترشهر روی صحنه رفته است، تا جمعه ۲ مهرماه روی صحنه می‌ماند.

    پیش از این قرار بود که این نمایش تا امروز چهارشنبه ۳۱ شهریور ماه اجرا شود که زمان اجرا تمدید شد.

    نمایش «سپنج رنج و شکنج فرخنده» بر اساس نوشته‌ای از مجموعه «تک نگاره‌های محمود استادمحمد برای سکوت» است که با بازی فریدون محرابی، شمسی صادقی، نوشین حسن‌زاده، رویا فلاحی و نازنین مهیمنی و با آواز قربان نجفی روی صحنه رفته است.

    سایر عوامل این نمایش عبارتند از هانیه جوادی‌منش دستیار کارگردان، سحر طلایی سرپرست گروه، میثم صفری طراح نور، فرشاد محمدی صدابردار، طاهر مهدوی و ستاره خدایی راهنمای فرهنگی، داوود نمدکلاهی مسئول پلاتو، فرشاد آذرنیا نور و صدا، احسان رافتی عکس، ایمان خاکسار طراح گرافیک و مریم قربانی‌نیا روابط عمومی.

  • بررسی نمایش «سپنج رنج و شکنج فرخنده» به کارگردانی گیل‌آبادی

    بررسی نمایش «سپنج رنج و شکنج فرخنده» به کارگردانی گیل‌آبادی

    حسن پارسائی :در نمایش‌های شورایی که مبتکر آن آگوستو بوآل بوده ، روند شکل‌گیری نمایش و حتی انتخاب مکان اجرای آن اساساً به مشورت گذاشته می‌شود .

    در نمایش‌های “شورایی” که مبتکر آن” آگوستو بوآل ” بوده ، روند شکل‌گیری نمایش و حتی انتخاب مکان اجرای آن اساساً به مشورت گذاشته می‌شود . سپس خود موضوع و متن نانوشته و انتخاب آدم‌های نمایش- که بهتراست آن‌ها را پرسوناژ ننامیم- و چگونگی انتخاب بازیگران و نحوه بازی‌شان به‌تناوب با پُرسش و پاسخ و نظرخواهی از تماشاگران شکل می‌گیرد .همین موضوع نهایتاً بر شیوه کارگردانی آن‌هم تأثیر می‌گذارد؛ بنابراین، شکل‌گیری یک متن تجربی و نانوشته و سایر مراحل اجرائی از همان آغاز با نوعی از فاصله‌گذاری ضمنی همراه است تا آن‌که نمایش سرانجام ازلحاظ اجرائی به سامان می‌رسد.
    نمایش “سپنج رنج و شکنج فرخنده ” به نویسندگی اولیه “محمود استاد محمد” و کارگردانی ” شهرام گیل‌آبادی ” که هم‌اکنون در پلاتو شماره یک مجموعه سالن‌های تئاتر شهر اجرا می‌شود، با استناد به موارد پیش‌گفته اساساً جزو نمایش‌های شورایی که از سبک و سیاق ” آگوستو بوآل ” پیروی کند، نیست و شیوه اجرای آن بسیار متفاوت است ؛ اما این پُرسش پیش می‌آید که اگر جزو نمایش‌های شورایی محسوب نمی‌شود ، پس چه نوع نمایشی است؟
    پاسخ به پُرسش فوق آن است که در این اجرا نه انتخاب بازیگر و موضوع به‌صورت تجربی و مشورت مطرح است و نه شکل‌دهی نمایش با نظر دهی تماشاگران در مورد ساختار و شیوه اجرا و پیشُبرد روند موضوع ،بلکه از همان ابتدا متنی مجمل و تا حدی گزاره‌ای به نویسندگی ” محمود استاد محمد ” دستمایه و ذهن مایه اجرای نمایش است و برای اجرای آن از قبل ، سالن ، بازیگران و حتی یک طراحی ُکلی در نظر گرفته‌شده است.البته متن ” استاد محمد ” بهانه‌ای اولیه به شمار می‌رود وگرنه ، متن کامل و کلی نمایش با اختیار دهی و نظرخواهی از “بازیگر- تماشاگران ” که قبل از اجرا برای ارجاعات متناوب بازیگران اصلی نمایش به آن‌ها توسط کارگردان انتخاب و بکار گرفته‌شده‌اند ، و نیز به کمک بعضی از تماشاگران که از موضوع بی‌اطلاع‌اند و به همین منظور به‌صورت انتخابی و اختیاری به شرکت در نمایش دعوت می‌شوند – کامل می‌گردد.موضوعاتی که تماشاگران به آن می‌پردازند ،ممکن است در ارتباط تنگاتنگ با موضوع اولیه نمایش باشد و عملاً در پاسخ به پرسش‌های بازیگر یا بازیگران اصلی نمایش انتخاب شود؛این امکان هم وجود دارد که پُرسش هایی در میان نباشد و به‌تناسب ذهنیت‌های اختیاری تماشاگران” دعوت‌شده برای حرف زدن” ، موضوعات متفاوتی مطرح شود.
    موضوعات نمایش به‌تناسب نوع اجرا، نوع پرسش‌ها و انتخاب تماشاگرانی که هر شب عوض، و به‌طور عملی وارد نمایش می‌شوند و موضوعات متفاوت‌تری را به داده‌ها و داشته‌های نمایش می‌افزایند، همواره تغییر خواهد کرد؛ یعنی اگر نمایش سی روز اجرا شود،سی اجرای نسبتاً متفاوت خواهد داشت ؛ بنابراین ، برخلاف نمایش‌های شورایی”آگوستو بوآل” اختیارمندی و مشورتی بودن روند اجرای نمایش فقط به تنوع موضوعات و گروه تماشاگرانی که قبل از اجرا از موضوع بی‌اطلاع بوده‌اند و متعاقباً به هنگام اجرا برای نظر دهی دعوت می‌شوند ، بستگی دارد و اجرا اساساً فقط در حوزه محتوا حالتی مشورتی پیدا می‌کند؛ نوعی گردهمائی و نظرخواهی و مخصوصاً دعوت به حرف زدن و برون‌فکنی اختیاری است که تماشاگران در حالت نشسته یا سرپائی در وسط جمعیت انجام می‌دهند؛این موقعیت‌ها گاهی شامل شعرخوانی،آوازخوانی و در مواردی هم موضوعی و حتی شبیه سخنرانی‌های کوتاه است که موضوعش می‌تواند شخصی، سیاسی، انتقادی، اخلاقی،فرهنگی و…باشد. البته در این ُالگوی اجرائی اولیه، یعنی در نمایش”سپنج رنج و شکنج فرخنده” همه موضوعات در وهله نخست به زن و مشکلات و موقعیت او در جامعه ایرانی ارتباط دارد.نمایش حدومرزی برای جای‌دهی موضوعات متنوع قائل نیست؛درجاهایی یکی از بازیگران اصلی پیامک‌ها و تلگرام‌های تلفن همراهش راهم که بیانگر موضوع‌ها و نکات قابل‌ارائه‌اند،برای تماشاگران می‌خواند.ضمناً گاهی شعرخوانی ، آوازخوانی و یا گفتارهایی هم از طریق بلندگو و به‌صورت داده‌ها و داشته‌های ضمنی و پس‌زمینه‌ای شنیده می‌شوند.
    در این اجرا سالن نمایش بدون صندلی است و همه تماشاگران روی بالشتک‌ها می‌نشینند و صحنه که اساساً شاکله صحنه ندارد ، و نیز تمام سالن اغلب در تاریکی محض می‌ماند و نورهای موضعی بسیار محدودی (اگر تمام صحنه به‌تناوب کاملاً روشن می‌شد، ُفرم اجرا جلوه دارتر از کار درمی‌آمد) توسط بازیگران اصلی نمایش به صحنه داده می‌شود که عملاً برای جست‌وجوی چهره‌های تماشاگران – به بهانه یافتن یک زن تمثیلی بنام ” فرخنده”است که به‌گونه‌ای تأویل آمیز جنسیتی هم برای او به تصور درنیامده و همین ابتکار، قضیه را تأویل آمیز کرده، ضمن آن‌که تاریکی سالن و شیوه اجرای نمایش اساساً تأویل آمیزترین وجه نمایش به شمار می‌رود و به شکل خاص و نشانه واری دراماتیک هم است.
    اگر تاریک بودن تقریباً کامل صحنه ، یا به عبارتی سالن را در نظر نگیریم ،نمایش”سپنج رنج و شکنج فرخنده ” به کارگردانی ” شهرام گیل‌آبادی “شباهت زیادی به جلسات فرهنگی ، تربیتی و روان‌درمانی”انجیو”ها و گردهمائی آن‌هایی که آسیب اجتماعی دیده‌اند ، دارد و برای آن می‌توان اصطلاحات ” معرکه‌گیری” یا ” گردهمایی ” در نظر گرفت که البته بی‌شباهت هم به تجمع‌های آئینی یا سیاسی خاص نیست.
    در این اجرا همه‌چیز عمدتاً برای ابراز و گفتن است و همین نکته به‌طور پارادوکسیکالی موضوع محوری نمایش شده است. این خصوصیت‌ها سبب شده که نمایش ” سپنج رنج و شکنج فرخنده ” به‌عنوان نوع خاصی از نمایش ” ایرانی” یا ” ایرانی شده ” که به حوزه تئاتر تجربی ارتباط پیدا می‌کند، به شمار آید و ُالگو اولیه ، موفق و بدیعی برای تداوم اجرای نمایش‌هایی با ژانر ساختاری و هنری چنین نمایشی باشد.این نمایش برای اولین بار” فرصت برون‌فکنی آزادانه به تماشاگران” می‌دهد و آن‌ها را در محدوده زمانی قابل‌توجهی جزو نمایش می‌کند تا در شاکله‌ای تصادفی و اختیارمندانه وارد نمایش بشوند و درد دل و انتقاد کنند یا مسائل و موضوعات جامعه را تحلیل و آنالیز نمایند.
    مقوله بازیگری در این نوع خاص از نمایش زیاد قابل ارزیابی نیست ، چون تقریباً نوعی ” مجری‌گری ” ( بازیگر – مجری ) مطرح است و ضمناً بازیگر و تماشاگر تقریباً هم‌ارز و همسان شده‌اند ، اما کارگردانی ، مخصوصاً ازلحاظ طراحی و بداعت و نوآوری و نگره تجربی در رابطه با دگرگون کردن ساختار و مفهوم نمایش، به‌غایت مهم، هنرمندانه و خلاقانه است. می‌توان این نمایش را “هم ساحت شدن کامل نمایش و تماشاگران ” و یا اساساً به‌عنوان یک ژانر جدید ، آن را ” درام اشتراکی” نامید ، زیرا این نوع نمایش بدون سهم و نقش اجرائی تماشاگران، معنا ، مفهوم و شکل اجرائی نخواهد داشت.باید یادآور شد که در این اجرا موضوعاتی که آدم‌های نمایش و تماشاگران انتخاب می‌کنند ، اهمیت ساختاری ، محتوایی و ژانری دارد و باید بسیار جدی و عمیق باشند و حتی تااندازه‌ای گویندگان خود را شخصیت‌پردازی کنند تا ُکنش‌های دراماتیک ضمنی هم جزو ساختار اجرائی نمایش بماند،در غیر این صورت، خطر سقوط این نمایش در ورطه ” پرفورمنس” وجود دارد.
    نمایش ” سپنج رنج و شکنج فرخنده ” با کارگردانی خلاقانه و هنرمندانه ” شهرام گیل‌آبادی” یکی از حوادث خاص در ” تاریخ تئاتر تجربی ” ایران به شمار می‌رود ؛ گرچه ازلحاظ ساختار و اجرا بسیار ساده و سهل‌الوصول است ، اما به لحاظ تنوعی که در ارائه “بداهه گوئی”،”بداهه نمائی” و تشریک ادامه‌دار و متفاوت بازیگران در شکل‌دهی‌های گوناگون اجرای یک نمایش واحد دارد که نوعی” ُالگوسازی ” به‌حساب می‌آید و با توجه به این‌که قبلاً در تئاتر ایران تا این اندازه ” بازیگر، تماشاگر و کارگردان ” آزاد و هم ساحت ” نبوده‌اند – باید آن را تحولی در رشد و ارتقاء تئاتر ایران به شمار آورد و به‌عنوان الگویی تازه و تجربی، الزاماً به نمایش‌های ایرانی افزوده شود و همواره برای اجرا در اولویت قرار بگیرد.

  • دورهمی صمیمانه در نمایش «سپنج رنج و شکنج فرخنده»

    دورهمی صمیمانه در نمایش «سپنج رنج و شکنج فرخنده»

    نهمین شب اجرای نمایش «سپنج رنج و شکنج فرخنده» چهارشنبه ۱۷ شهریور ماه در حالی سپری شد که محمدعلی بهمنی و محمود عزیزی به عنوان مهمانان این نمایش حضور داشتند.

    به گزارش تئاتر آنلاین، نهمین شب اجرای نمایش «سپنج رنج و شکنج فرخنده» چهارشنبه ۱۷ شهریور ماه با حضور محمدعلی بهمنی و محمود عزیزی روی صحنه رفت.

    پس از اجرای بخش اول، فریدون محرابی ضمن اعلام حضور و معرفی مهمانان در مورد این نمایش بیان کرد: واقعا خوشحالم و احساس می‌کنم آن چیزی که تئاتر در قرون و اعصار مختلف طی کرده در این نمایش وجود دارد. شرایطی که فاصله‌ای بین بازیگر و تماشاگر وجود ندارد. این دعوت به همراهی و همسویی، این تکه پاره‌ای از محمود استادمحمد و این گروه نمایش در این اکت نمایشی در مجموع یک تئاتر ناب است که همگان بی واسطه در آن سهم دارند.

    وی ضمن بیان اینکه اگر موانع ناخواسته وجود نداشت مشارکت شما با بازیگران قطعا خروجی دیگری داشت، گفت: زیبایی این نوع کار در این است که در روزهای دیگر می‌تواند متفاوت باشد.

    محمدعلی بهمنی نیز بیان اینکه جراحی فک داشته و نمی‌تواند زیاد سخن بگوید، گفت: من و تو آیینه روبروی همه شده‌ایم، چقدر این همه با هم یکی شدن زیباست. همه حرف‌ها از عمق وجود انسان است. دلم می‌خواست بیش از این با شما همدلی کنم، ببخشید که نمی‌توانم.

    پس از آن برخی از حضار نیز هر یک جمله‌ای را بیان کردند. یکی از حضار گفت: داد از درد فرخنده. دیگری گفت: فرخنده‌ها زیادند از قدیم تا الان؛ نمی‌دانم چرا نسل شان نابود نمی‌شود. یکی از حضار نیز به نواختن دف پرداخت و یکی دیگر از افراد حاضر در سالن نیز قطعه آوازی را خواند که مورد استقبال بسیار قرار گرفت. همچنین در هنگام آوازخوانی قربان نجفی بسیاری از حاضران او را همراهی کردند.

    پس از پایان نمایش، محمدعلی بهمنی گفت: من اصلا این نوع تٸاتر را که این‌قدر صمیمانه است و همه در صحنه بازی می‌کنند، خیلی نزدیک به ذات تٸاتر می‌دانم‌. خوشحالم که دیدم این اتفاق افتاده، قبلا هم این اتفاق افتاده بود و البته دعوت شده بودم به چیزی که دوست داشتم.

    محمود عزیزی نیز بیان کرد: من فکر نمی‌کردم این شکل از تئاتر به این زیبایی بتواند در این شرایط به ثمر برسد. این کار بسیار هوشمندانه کارگردانی شده و همه بسیار خوب بودند. ما در دوره‌های مختلف تجارب مشابهی داشته‌ایم اما به این شکل و با این پشتوانه و تفکر کمتر دیده شده است.

    وی ضمن بیان اینکه این نوع تفکر بسیار جدید و پویا بوده و برای جامعه ما بسیار ضروری است، گفت: کاش شرایط به گونه‌ای بود که این کار می‌توانست در فضای وسیع‌تری اجرا شود تا مخاطب بیشتری جذب و با خود همراه کند. این کار یک نوع مشارکت آدم‌هاست و همه مشارکت‌کنندگان در آن سهم دارند. جایی است که می‌تواند ما را به سوی همزبانی، همدلی، همراهی، امید و سلامت روحی و روانی و به سمت چیزی که همه ما دوست داریم، ببرد.

    عزیزی ادامه داد: این کار، شکلی از اجرا است که من همیشه دوست داشتم و علاقه‌مند بودم که جریان خاص خودش را داشته باشد. این نوع از کار پیروانی دارد و گاهی می‌بینیم یک شکلی از تئاتر مشارکتی به صورت غلط یا درست اجرا می‌شود اما شکل هوشمندانه‌اش را ندیده بودم. دست مریزاد می‌گویم به مجموعه گروهی که این شکل از نمایش آئینی مدرن را به مشارکت‌کنندگان این نمایش تقدیم کرده است.

    نمایش «سپنج رنج و شکنج فرخنده» بر اساس نوشته‌ای از مجموعه «تک نگاره‌های محمود استاد محمد برای سکوت» به کارگردانی شهرام گیل‌ آبادی و با بازی فریدون محرابی، شمسی صادقی، نوشین حسن‌زاده، رویا فلاحی و نازنین مهیمنی و با آواز قربان نجفی تا ۳۱ شهریورماه هر شب ساعت ۲۰ در پلاتوی اجرای تئاتر شهر روی صحنه می‌رود.

    سایر عوامل این نمایش عبارتند از هانیه جوادی‌منش دستیار کارگردان، سحر طلایی سرپرست گروه، میثم صفری طراح نور، فرشاد محمدی صدابردار، طاهر مهدوی و ستاره خدایی راهنمای فرهنگی، داوود نمدکلاهی مسئول پلاتو، فرشاد آذرنیا نور و صدا، احسان رافتی عکس، ایمان خاکسار طراح گرافیک و مریم قربانی‌نیا روابط عمومی.

  • نمایش «سپنج رنج و شکنج فرخنده» به دو هنرمند فقید تقدیم می‌شود

    نمایش «سپنج رنج و شکنج فرخنده» به دو هنرمند فقید تقدیم می‌شود

    اولین اجرای نمایش «سپنج رنج و شکنج فرخنده» به کارگردانی شهرام گیل آبادی دوشنبه ۸ شهریور به هنرمندان مرحوم داوود رشیدی و محموداستاد محمد تقدیم می شود.

    به گزارش تئاتر آنلاین، نمایش «سپنج رنج و شکنج فرخنده» که به نویسندگی مرحوم محمود استاد محمد به روایت زندگی فرخنده در سه پرده کودکی، جوانی و میانسالی و همچنین مرگ می پردازد، پیش از این در هفته بزرگداشت استاد محمد در قالب جدیدی از اجرا و نمایشنامه خوانی توسط شهرام گیل آبادی در تئاتر شهر روی صحنه رفته بود و از دوشنبه ۸ شهریور ماه به مدت ۲۱ شب از ساعت ٢٠ در تئاتر شهر برای عموم اجرا می شود.

    در این نمایش بازیگرانی همچون فریدون محرابی، شمسی صادقی، رویا فلاح، نوشین حسن زاده و نازنین مهیمنی حضور دارند.

    این نمایش هر شب با حضور یکی از چهره های هنری اجرا می شود و مهمانان سه شب اول اجرا به ترتیب مانا استاد محمد، مژده لواسانی و گلاره عباسی خواهند بود.

    همچنین اولین اجرای نمایش «سپنج رنج و شکنج فرخنده» دوشنبه ۸ شهریور به هنرمندان مرحوم داوود رشیدی و محموداستاد محمد تقدیم می شود.