برچسب: نمایش ستاره شناس

احمد ساعتچیان بازیگر نمایش «ستاره شناس» در گفت‌وگو با ایران تئاتر اظهار کرد: در هر نمایش تا حد زیادی سعی می‌کنم ذهنیاتم را به کارگردان نزدیک کنم.

به گزارش تئاتر آنلاین، روانکاوی شغلی جذاب و پیچیده است و در تئاتر هم این مختصات غیر قابل پیش‌بینی شغل روانکاوی در مواجهه با بیماران باعث شده تا خیلی از بازیگران دوست داشته باشند چنین نقش‌هایی را بازی کنند. احمد ساعتچیان که بازی‌های درخشانش در نمایش‌هایی مثل هیولا خوانی ، تراس و مردی برای تمام فصول از یاد نرفتنی است در نمایش «ستاره شناس» به کارگردانی اصغر نوری تازه‌ترین تجربه بازیگری‌اش بازی جذاب ، سرخوشانه و توأم با انرژی و اکت از شخصیت دکتر روانکاو( ژروم) ارائه می‌کند.نمایش ستاره شناس به نویسندگی «دیدیه ون کولارت» و ترجمه و کارگردانی اصغرنوری شهریور و مهر ماه در تالار سایه مجموعه تئاتر شهر روی صحنه می‌رود. با احمد ساعتچیان در باره تجربه بازی در این نقش و مختصات کاراکتر ژروم گفت‌وگویی انجام داده‌ایم.

در گذشته و در نمایش «سه جلسه تراپی» نقش دکتر روانکاو را تجربه کرده بودید. تجربه حضور مجدد در قالب شخصیت دکتر روانکاو در نمایش ستاره شناس را چگونه می‌بینید؟

به لحاظ شخصیتی میان این دو نقش تفاوت‌های زیادی وجود دارد؛ اما به لحاظ شغلی مختصاتی شبیه به هم دارند. پیش‌تر هم در نمایش ملاقات نقش فروید را بازی کرده بودم. در ستاره شناس موقعیت‌های طنز زیادی در این شخصیت وجود دارد.

اینکه اصغر نوری سوای اینکه کارگردان نمایش است ، متن کولارت را هم به فارسی ترجمه کرده تا چه انداز به اجرای این اثر کمک کرد؟

اصغر نوری سوای تخصصش در ترجمه ، درکارگردانی بسیار خوش فکر است و هر روز با کلی ایده در تمرین‌ها حاضر می‌شد. از آنجا که متن را نیز خودش ترجمه کرده واضح است که به زیر و بم و فضای نمایشنامه آشنایی کاملی داشت و این امر باعث می‌شد همه چیز درست در کنارهم قرار بگیرد.

با توجه به شیوه درمان نامتعارف ژروم که مثل یک کارآگاه خصوصی بیست و چهار ساعته اوضاع و شرایط زیست بیمارانش را رصد می‌کند، به نظر می‌رسد زندگی شخصی و شغلی‌اش درهم تنیده شده است . آیا همین ویژگی اصلی شخصیت او را شکل داده است؟

ژروم بر اساس تئوری‌های درمانی‌اش و با سنجش وضعیت و رفتارهر بیمار گاهی خودش را جای یک دن ژوان جا می زند و سعی می‌کند تا با اثر گذاری احساسی بر بیمارانش آن‌ها را درمان کند و در جای دیگر در قالب شخصیت‌ای دیگری ظاهر می‌شود.جایی ژروم به یکی از زن‌های بیمار می‌گوید روش دوست داشتن من اینطوری است و در واقع این روش دوست داشتن ، روش درمانش است .

می‌توانیم این برداشت را داشته باشیم که به دلیل علاقه مفرط ژروم به روانکاوی، او زندگی شخصیش را فدای کارش کرده است؟

ژروم نسبت به سایر روانکاوان وقت بیشتری برای شغلش صرف می‌کند و اگر بخواهیم زوایای فرا متنی نقش ژروم را در نظر بگیریم و به تعبیری چیزهایی که در درام نمی بینمیشان برای او تفسیر کنیم می‌شود گفت روانکاوی همه چیز ژروم است.

این شیوه درمانی ژروم این خطر را هم در پی دارد که او هم به طور واقعی درگیر مسائل عاطفی با بیمارانش بشود؟

قبول دارم کارش در این ارتباط سخت است، اما ژروم تلاش می‌کند مرز میان شفل و مسائل عاطفی را حذف کند و فقط می‌خواهد با این ایجاد حس عاطفی در بیمارانش آن‌ها را نسبت به بیماریشان آگاه کند.

یکی از نکاتی که نمایش ستاره شناس را از سایر نمایش‌های سایکودرام متمایز می‌کند، ریتم سریع نمایش است؛ به خصوص موقعی که شما وارد داستان می‌شوید.چقدر این نوع بازی برایتان جذابیت داشت؟

متن نقشه راه بازی‌ام در نقش ژروم است وهمانطور که گفتید ریتم تند و پرشتابی دارد. نویسنده دیالوگ و فضاها را خیلی موجز نوشته و توصیف کرده است و درام این داستان این ریتم تند را تشدید می‌کند.به طور مثال در صحنه سبزی فروشی در متن آمده که زن سبزی خیالی را بر روی سبد خریدش قرار می‌دهد و ژروم سر می‌رسد و حرف‌هایش را با همان ریتم تند بیان می‌کند.

اینکه در فضای نمایش در کمترین زمان ممکن در قالب شخصیت‌هایی با خصوصیات متفاوت ظاهر شوید، چقدر چالش برانگیز بود؟

این فضا و ظاهر شدن در قالب‌های مختلفی شخصیتی در یک نمایش برای هر بازیگری جذاب است و به همین دلیل خیلی از ایده‌های جدید را با همفکری کارگردان به نقش و فضای کار تزریق کردم .

در این مورد نمونه‌ای مثال می‌زنید؟

تعویض لباس و کلاه در هر بخش نمایش به پیشنهاد من و با تأیید کارگردان مورد استفاده قرار گرفت.

این نوع عملکرد ژروم در صحنه می‌تواند نظر مخاطب را به این نکته جلب کند که ژروم آدم پر تحرکی است؟

به نظر من بیشتر نشان می‌دهد که آدمی سطحی نیست و می‌تواند در قالب‌های مختلف ظاهر شود و از خصلت‌های انسانی شناخت دارد و در این زمینه آدم با معلوماتی است.

فرم و جنس بازی شما خیلی هدایت شده به نظر می‌رسد؟ ایا چنین بود؟

درواقع فرمی که در این درام می بینیم نظر کارگردان بود. موقعی که متوجه شدم کارگردان چنین فرمی را از من انتظار دارد، تمام تلاشم را انجام دادم تا خودم را به این شکل از بازی نزدیک کنم.

آیا از ابتدا با کارگردان در باره فضای نمایش و جنسی بازی تفاهم داشتید و یا بتدریج این تفاهم و هم‌فکری به وجود آمد؟

نوری یکی از مترجمان خوب ادبیات نمایشی است و درام‌های ارزشمندی را برای ترجمه انتخاب می‌کند. برای قبول پیشنهاد بازی در این نمایش فقط یک گفت وگوی کوتاه داشتیم و من به او گفتم که بعد از خواندن متن شیوه اجرایی نمایش ذهنم را درگیر کرده است. در طول تمرینات متوجه شدم نوری از پیشنهادات درست استقبال می‌کند. در هر حال در هر نمایش تا حد زیادی سعی می‌کنم ذهنیاتم را به کارگردان نزدیک کنم.

گفت وگو از احمد محمد اسماعیلی – ایران تئاتر

نمایش «ستاره شناس» به کارگردانی اصغر نوری روزهای اول تا پنجم مهر طی ۲ نوبت روی صحنه می رود.

ایران تئاتر، کیارش وفایی: کسب تجربه و یا پیدا کردن موقعیت برای باز شناختن انسان از خود جزو مواردی است که گاهی می‌تواند در صدد طغیان بر آید و در زمانی برای آرامش بخشیدن به جهان هستی با محرک‌های آن روبرو شد. حال در این میان لزوم کشف و شهود انسان در برابر خود از دیگر مسائلی است که به شکل لایه‌ای باید به آن پرداخت تا آگاه شد ضرورت ورود کردن به دنیای درون انسان چه مزایا یا معایبی دارد.

اتفاق‌ها و رخدادهای جهان اکنون در هر زمینه و موضوعی نسبت به جهان مدرنیته و ساختار تاثیرگذارش صورت می‌گیرد که به طبع انسان‌ها در هر جغرافیایی از آن تا اندازه زیادی تبعیت می‌کنند. حال دلیل این تبعیت گاهی در ازای کسب آرامش تعریف می‌شود، گاهی برای رها شدن از تنهایی است و در زمانی جهت برقراری ارتباط با انسان‌هایی استکه آنها را نمی‌شناسد و… البته این تشخیص و انتخاب معیارهای گوناگون به تنهایی پیش نمی‌آید، بلکه هم راستای تاکید و ممانعت‌های باور درون رخ می‌دهد. لذا اهمیت ارتباط برقرار کردن انسان با جهان پیرامون جزو مواردی است که دائم یا در حال تغییر و رشد بوده و یا در اثر شرایطی جهان را خلاف باورهای درونی رقم می‌زند تا همیشه ساختاری دراماتیک وجود داشته باشد. شاید بتوان گفت شخص انسان فارغ از داشته‌های درونی و ذاتی در خود داده‌هایی از جهان پیرامونش چون فرهنگ، سیاست، اقتصاد و اجتماع را جذب می‌کند که سرآمد آنها به باورهای روانشناسانه و فلسفی او منتهی می‌شود که سایر باورهایش را رشد می‌دهد. بنابراین هر انسان و جوامع بشری از ساختاری بسیار پیچیده و هزارتو تشکیل شده‌اند که هر کدام آنها لایه‌ای از جهان لامنتهی خلقت هستند که باید با فرمول و قاعده خودشان کشف و شناخته شوند. حال در این میان ارتباط بین انسان‌ها یکی دیگر از موضوع‌های مهم است که سبب می‌شود هر اتفاق یا هدف دلیل موجه‌ای برای خودش داشته باشد و هر انسان بعنوان محرک با شرایط و لازمه خاصی مسبب رفتاری معرفی شود.

نمایش «ستاره شناس» برای شکل دادن اتفاق‌ها و رخدادهای خود تلاش کرده است تا با استفاده از جزئیات و تحلیل روابط مسیر خود را برای معرفی شاخص‌های مدنظر در جهان متن مشخص نماید. حال این رویکرد در راستای شناساندن جهان درونی و پیرامون هر شخصیت رخ می‌دهد تا هر چیزی در این جهان بنابر دلیل و استدلالی معین شکل بگیرد. لذا این طراحی می‌تواند یکی از داده‌های جهان متن باشد که شخصیت‌ها را ترغیب می‌کند بیشتر از آنچه در ذهن و درون خود دارند به جهان پیرامون بازتاب بدهند تا عملکرد هر کدام از آنها بعنوان شناسنامه‌ای از زندگی گذشته و حال این افراد به مخاطب منتقل شود. در واقع شخصیت‌های اثر سعی دارند با رفتارهایی که از خود نشان می‌دهند در ابتدا طغیان‌های درونی را آشکار ساخته و سپس در ازای ارتباط گرفتن با سایر انسان‌ها آن موارد را تا اندازه‌ای حل و یا فراموش کنند. لذا این کشمکش درونی که ظاهری بیرونی دارد تماما تحت تاثیر ارتباط است که مولفه‌های روانشناختی دارند. بنابراین از نگاهی می‌توان این موضوع را به شخصیت و رخدادهای جهان درون و پیرامونشان ارتباط داد و از سوی دیگر تاثیرات جهان پیرامون را به باور و درون شخصیت منتهی ساخت. حال با در اختیار داشتن این فرمول باید گفت که شخصیت‌های نمایش هم می‌توانند در جستجوی تغییر خود باشند و هم قادر خواهند بود که مسیر جدیدی را در زندگی پیش بگیرند تا گذشته و تنهایی خود را جبران کنند. البته موقعیت مکانی در این اثر که به شکل مطب دکتر یا محل کار شخصیت مرد این نمایش در آمده خود تا اندازه‌ای گویای این برداشت در ذهن مخاطب خواهد شد که دو شخصیت زن نمایش به این باور رسیده‌اند تا به هر نوعی دست به دگرگونی بزنند. حال در راستای این موضوع دیالوگ‌های آنها به این تصمیم جهت می‌دهند که در مدت زمان حضورشان در آن مطب با مولفه‌های روایت به گذشته خود سفر کرده و رویدادهایی که تجربه کرده‌اند را در مقام راوی برای مخاطب و یکدیگر شرح بدهند.

جهان متن این نمایش بر اساس ارتباط بین شخصیت‌ها و موقعیت‌های نمایشی طراحی شده که در راستای ساختار روایت پیش می‌روند تا از این طریق بتوانند لزوم کنش و واکنش‌ها را با تصویرسازی‌ها پیش روی مخاطب قرار بدهند. در واقع اهمیت این طراحی فارغ از بُعد دراماتیک بعنوان اهرمی روایی برای درک و باورپذیری مخاطب استفاده شده است تا جهان اثر حس‌ باورپذیری را از ابتدا به آنها منتقل نماید. ساختار اجتماعی جهان متن و ارتباط دادن مستقیم شخصیت‌ها با داشته‌ها و داده‌های جهان امروز یکی از دیگر مواردی است که اجازه واکاوی خود و پیرامونشان را به آنها می‌دهد تا هریک بی‌پروا بتوانند از جزئیات زندگی خودشان برای یکدیگر صحبت کنند. لذا با چنین تعریفی باید اشاره داشت که جهان اثر و حتی شخصیت‌های آن ذاتی برون‌گرا دارند که می‌توانند با در اختیار داشتن و یا روبرو شدن با شرایط جدید برون‌ریزی کرده و هر دلیلی را به زمانی مشخص ارجاع بدهند. بنابراین شیوه اجرایی کارگردان اثر که برگرفته از دیدگاهی واقع‌گرا است این باور را بهتر نمایان می‌سازد که هر شخصیت در ابتدا مشکل مواجه شدن با خود و سپس ترس از روبرو شدن با جهان پیرامونش را دارد. لحن اثر در این نمایش که در اوقاتی به سوی طنز و در زمان‌هایی برگرفته از اعتراض است سعی دارد تا تناسبی درست را برای برون‌ریزی شخصیت‌ها مهیا کند تا آنها بتوانند با قرار گرفتن از موقعیت، نمونه ما به ازایی از یک انسان در جامعه باشند. البته این خواستگاه به منطقه جغرافیای خاصی اشاره ندارد، زیرا این امکان می‌تواند در هر جای این جهان پیش بیاید که نمونه‌های آن بی‌شمار است. لذا جهان متن با طراحی خرده پیرنگ‌های خود تلاش دارد تا روایت هر یک از شخصیت‌ها را با رفتن به گذشته و بازگشت به زمان حال مورد بررسی قرار بدهد که در این میان شخصیت مرد یا همان دکتر بعنوان قوه محرک عمل می‌کند که با حضور در زندگی هر دو شخصیت زن کارکردی متمایز نسبت به دیگری دارد. بنابراین مخاطبی که به تماشای این اثر نشسته در مقام شاهد روایت‌ها را از زاویه راوی‌های جهان اثر که همان شخصیت‌ها هستند مورد واکاوی قرار می‌دهد تا بداند جزئیات روایی با چه تحلیل و استدلالی شکل گرفته است. استفاده از حداقل‌ها در طراحی صحنه جهان اثر از جمله نکات قابل توجه است که با دیدگاه مینی‌مالیستی خود توانسته درک بهتری از نگاه کارگردان را به جهان متن به تصویر در آورد. اهمیتی که با کارکردهای ساده در طراحی تاکید خود را بیشتر بر محتوا بنا نهاده تا شخصیت‌ها قادر باشند تا روایتی درست و حساب شده را از خود بروز بدهند.

نیمه پایانی اثر که همان نیمه نتیجه و هدف تلقی می‌شود با استفاده از جزئیات جهان متن و کارکردهای روایی در نمایش توانسته این امر را برای مخاطب محرز نماید که انسان‌ها در هر شرایطی تاثیرپذیر هستند، اما ذات درونی آنها همیشه با همان کارکرد ذاتی خود عمل می‌کند. کارکردی که در میزانسن‌های کارگردان که بر حسب موقعیت و اهمیت زمان حضور شخصیت‌ها طراحی شده مشهود است که این موضوع به استفاده درست از فضای نمایش و رویکرد هدایت شخصیت‌ها نیز مربوط است تا تصویرسازی‌ها منطق درستی را ارائه بدهند که مرز بین جهان واقعی و چالش‌هایش با جهان اثر مشخص باشد.

کارگردان نمایش «ستاره شناس» با اشاره به ویژگی های این اثر نمایشی از معضلی به نام گیشه‌محوری که در حال از بین بردن ریشه های تئاتر است، انتقاد کرد.

به گزارش تئاتر آنلاین، مسعود صالحی کارگردان نمایش «ستاره شناس» که در تماشاخانه «سه نقطه» روی صحنه است در این باره به مهر گفت: «ستاره شناس» نام نمایشنامه‌ای از دیدیه ون کولارت نمایشنامه نویس فرانسوی تبار است که با ترجمه اصغر نوری تا ۱۲ دی ماه در مجموعه تئاتر «سه نقطه» اجرا می شود.

وی ادامه داد: نگاه انسانی که در نمایشنامه وجود داشت مرا ترغیب به اجرای این اثر کرد چون اتفاقی که در این نمایشنامه می افتد جدای از فرهنگ و ملیت، اتفاقی انسانی است. خلاهای درونی انسان ظاهرا مدرن و دغدغه مندی نویسنده اثر برای تلنگر زدن به مخاطب از جمله ویژگی های جذاب این نمایشنامه است.

صالحی یادآور شد: مساله مهمی که در «ستاره شناس» مطرح می شود درگیر شدن زنان در روابط است و نکته چالش برانگیز در نمایشنامه که به اجرا هم راه یافته است رفت و آمدهای بیش از حد به گذشته و حال است به این ترتیب که نزدیک به ۱۰ بازگشت به گذشته در نمایشنامه وجود دارد که تصمیم گرفتم برای دور نشدن از روایت سر راست و گمراه نشدن مخاطب این اتفاق با ملموس ترین شکل ممکن رخ دهد و البته اصغر نوری مترجم نمایشنامه هم در این راستا نکاتی را به من گوشزد کرد.

وی با ابراز خرسندی از انتخاب بازیگران و تحلیل های مشترکی که در روند تمرین ها به آن دست یافته اند درباره اجرا در تماشاخانه «سه نقطه» بیان کرد: متاسفانه با وجود همکاری‌ای که دوستانم در مدیریت مجموعه «سه نقطه» با من انجام دادند اما حقیقت این است که این مجموعه متاسفانه هیچ یک از حداقل استانداردهای یک سالن تئاتر را ندارد. البته وجود سالن های کوچک برای کارهای تجربی لازم است اما کاش نظارتی وجود داشت تا حداقل استانداردها رعایت می شد.

این کارگردان در پایان یادآور شد: متاسفانه دخالت نکردن در کار گروه های مستقل از جانب دولت اشتباه تعبیر شده است و به جای دخالت نکردن آنها را به حال خود رها کرده اند که این اتفاق اصلا خوشایند نیست. چند سال قبل بهزاد فراهانی عنوان کرده بود که فاتحه تئاتر با توجه به ورود بازیگران غیرمتخصص و به اصطلاح چهره خوانده شده است که همان زمان عده ای علیه او جبهه گرفتند در حالی که امروز شاهد هستیم خودِ اهالیِ تئاتر با گیشه محوری تیشه به ریشه خود می زنند و این مساله دردناکی است.

نمایش «ستاره شناس» نوشته دیدیه ون کولارت با ترجمه اصغر نوری و کارگردانی مسعود صالحی از ۲۶ آذر تا ۱۲ دی ماه هر شب ساعت ۱۸:۳۰ در تماشاخانه «سه نقطه» به صحنه می‌رود.

ساناز روشنی، پریسا بهپوری، نگین گروسی و منوچهر رمضانی به عنوان بازیگر در این نمایش حضور دارند.

از دیگر عوامل نمایش «ستاره شناس» می توان به مشاوران کارگردان: امیدطاهری و میثم عبدی، تهیه کننده: آناشید شهیدی، مدیر روابط عمومی: مریم رودبارانی، طراح صحنه: میثم عبدی، طراح نور: علی تابع امام، طراح لباس: آرزو ندرلو، طراح پوستر: آتنا صابری، موسیقی: کیوان افتخاریان، عکاس: مهدی رضایی، دستیار کارگردان: آناشید شهیدی، منشی صحنه: نگین گروسی، مدیر تولید: آرمین تقی نژاد، تبلیغات مجازی: شیما بهرمن نام برد.