برچسب: نمایش حکومت نظامی

تئاتر آنلاین – سید علی تدین صدوقی : نمایش حکومت نظامی برداشتی آزاد از نمایشنامه‌ای با همین عنوان اثر آلبرکامو است. کامو نویسنده و فیلسوفی است که تأثیر او بر ادبیات معاصر انکارناپذیر است. کامو با آثار ادبی و فلسفی خود بخش مهمی از ساختار فکری، فرهنگی و ادبی نیمه دوم قرن بیستم را شکل داده و با درونی کردن دشوارترین مفاهیم نظری در نمایشنامه‌ها و رمان‌های خود فلسفه را بر ادبیات برکشیده است.

دو دوره فکری در آثار کامو بچشم می‌خورد دوره پوچی دوره طغیان او این جمله را جایگزین جمله معروف دکارت می‌کند که می‌گفت می‌اندیشم پس هستم. کامو می‌گوید طغیان می‌کنم پس هستم و این تم و تفکر بنیادین یعنی طغیان و عصیان در جای‌جای نمایش حکومت‌نظامی بچشم می‌خورد که البته تینو صالحی نیز این تم بنیادین را تا انتها پی می‌گیرد. در نمایشنامه حکومت‌نظامی یا شهربندان طاعون توتالیتاریسم و مرگ خدمتکار وفادار اوست که در نقش خانم منشی ظاهر می‌شود. همانطوری‌که شهر اوران در رمان طاعون محصور می‌گردد شهر کادینز در نمایش حکومت‌نظامی نیز در حصر قرار می‌گیرد.
تینو صالحی بن‌مایه نمایشنامه کامو را گرفته و بدون آنکه به اصل ماجرا لطمه‌ای بزند تفکر خویش و ماجرای خود را در این بستر به بروز و ظهور می‌رساند. او شهری را تصویر می‌کند که مردمش بیشتر به کسب‌وکار و خورد و خواب تمایل دارند مردمی که تجارت وداد و ستد برایشان در درجه اول اهمیت است. تینو صالحی این مفهوم را با قابلمه‌های بزرگ و کوچک با کفگیر ملاقه و وسایل پخت‌وپز نشان می‌دهد و این نشانه‌گذاری به‌خوبی مفهوم را می‌رساند مردمی که با اندیشیدن و تفکر کار چندانی ندارند. آیا این مردم سزاوار آنچه به سرشان می‌آید نیستند؟ آیا طاعون همین نگاه سطحی و گذرای آنان به زندگی و عدالت و باور و… نیست که حالا هیبتی زنده پیداکرده وبر آنان مستولی شده است.
نمایشنامه کامو خود به‌نوعی جهان‌شمول است و دچار مرور زمان نمی‌شود می‌توان آن را در هر زمان و هر مکانی اجرا کرد و تینو صالحی نیز سعی کرده این ماهیت نمایشنامه اصلی را حفظ نماید و متنی را ارائه دهد که دچار مرور زمان نباشد اما هوشمندی او در اینجاست که آن را با مسائل ملموس روز و ایضاً خاورمیانه وجهان همسو می‌کند. با تروریست جهانی که دامان همه مردم دنیا را گرفته وتو گویی که رهایی از آن ممتنع است.
درواقع طاعون‌ها تفکر خودکامه و خودمحور و تمامیت‌خواهی است که مردمان را اسیر خود می‌خواهد. حال خواه داعش باشد خواه بوکوحرام و خواه دستگاه تفتیش عقاید دوران سیاه قرون‌وسطی و حاکمیت کلیسا و… فرقی نمی‌کند در اصل تمامی این‌ها یکی هستند چراکه آزادی و عدالت را قبضه می‌کنند کامو درجایی می‌گوید بین آزادی و عدالت قطعاً آزادی را انتخاب می‌کنم چون می‌توانم توسط آن به بی‌عدالتی اعتراض کنم. این ارزش آزادی را بازمی‌نماید که چون نفس برای انسان حیاتی و لازم است. تینو صالحی نه داعش بلکه تفکر و عملکرد داعشی را نشان می‌دهد. البته این خود مردم هستند که با کوته‌فکری راه را بر ورود تفکرات داعشی وداعش گونه باز می‌گذارند و با انتخاب‌های اشتباه راه را برای ورود طاعون هموار می‌کنند و به‌نوعی به او خوش‌آمد می‌گویند. آنان همان‌که معاش روزانه‌شان برسد وزندگی‌شان حتی در حد معمول بگذرد برایشان کافی است. چه که اگر موقعیت به دست آورند از طاعون نیز بدتر خواهند بود. آن‌گونه که می بنیم. زمانی که دفتر مرگ به دست مردم می‌افتد آنان یکدیگر را حذف می‌کنند. درواقع طاعون و تفکر طاعونی تا عمق آنان ریشه دوانیده است و یا بالقوه در آنان وجود داشته و منتظر موقعیتی بوده تا بالفعل شود. و این به باور آنان بازمی‌گردد همان‌گونه که کشیش می‌گوید شما گناهکارید بیایید صدقه دهید و به درگاه خدا توبه کنید. این نه طاعون بلکه باور و تفکر طاعونی است که باید ریشه‌کن شود. درجایی که همه‌چیز ممنوع است حتی دوست داشتن و عشق ورزیدن. درجایی که زبان دچار اعوجاج و تغییر می‌شود سقوط می‌کند و مردمان حرف یکدیگر را نمی‌فهمند ونمی توانند با یکدیگر ارتباط برقرار کنند. دیگر کاری از دست کسی بر‌نمی‌آید. چراکه زبان هم از اندیشه و تفکر ریشه می‌گیرد اگر می‌خواهی بر ملتی چیره شوی فرهنگ و زبانشان را نشانه بگیر و این را طاعون خوب می‌داند. کامو اعتقاد داشت تا طغیان نباشد انسان نمی‌تواند
از این پوچی و پوچ‌گرایی و تفکرات بیهوده و پوچ رهایی پیدا کند و طاعون همان تفکرات پوچ است. تینو صالحی همه این‌ها را به‌روز کرده و با مسائل اکنون درآمیخته و به صحنه کشیده است در بخش کارگردانی او اجرای مدرن و امروزی رانشانمان می‌دهد. تمام گروه لباس‌های نارنجی یکدست بتن دارند همان لباس‌هایی که داعشی‌ها بتن قربانیان خود می‌کنند. از میان مردم لباس دیگو و نامزدش لباس‌هایی امروزی است به نشانه اینکه آن‌ها زیر بار است بلای طاعون و تفکر طاعونی نرفته‌اند. لباس طاعون هم کت‌وشلوار و کراوات است مانند سیاسیون امروزی منشی نیز کت‌ودامن بتن دارد. حاکم لباسی سراسر قرمز با کفش‌های قرمز زنانه به تن دارد به نشانه نوعی تفکر روسپی او کمتر از طاعون نیست اما زمانی که خود و حکومتش را درخطر می‌بیند با طاعون هم‌داستان شده و معامله می‌کند و این همان معامله پس پرده سیاستمداران دنیاست. طراحی حرکات و میزان با خواست متن و شخصیت‌ها همسو بود هرچند که می شو از برخی حرکات تکراری که موجب افتادن ریتم هم می‌شد اجتناب کرد. تینو صالحی تلفیقی از بازیگران غیرحرفه‌ای و یا کمتر کارکرده و دانشجویان با بازیگران حرفه‌ای را استفاده کرده که ترکیب متعادلی را ایجاد نموده از سویی این موجب می‌شود که تجارب بازیگران کارکرده عملاً به هنرجویان و دانشجویان انتقال پیدا کند. صالحی از همان ابتدای ورود تماشاکنان آنان را باکار درگیر می‌کند. در کوری دور ورودی تا رسیدن به جایگاه تماشاکنان بازیگران در پزیشن‌های مختلف این گوشه و آن گوشه ایستاده‌اند و ایضاً تا شروع نمایش در بین تماشاکنان می‌گردند و کلمات و جملاتی را باحالت‌های خاص می‌گویند این خود موجب ارتباط پویاتر مخاطبان با نمایش می‌شود. در پایان باید گفت که شاید کلیدی‌ترین دیالوگ نمایش حکومت‌نظامی کامو این جمله از زبان خانم منشی باشد که می‌گوید «ما بر همه‌چیز پیروز می‌شویم جز بر غرور شرف» و شرف تمی است که کامو در اکثر کارهایش آن را دنبال کرده و مطرح می‌نماید. غرور مقدس شاید مانند شک مقدس باشد که درنهایت تو را به‌یقین می‌رساند. یقینی که از شرف سرچشمه می‌گیرد و این دو در کنار هم می‌توانند تو را از طاعون و تفکر طاعونی برهانند. درهرحال باید گفت که ریتم نمایش می‌توانست بهتر باشد. مسائلی که درروند نمایش گفته‌شده است درجاهایی تکرار می‌گردد و این چون توضیح واضحات به نظر می‌رسد. ما موقعیتی که مردم شهر در
آن گرفتارشده‌اند را می‌بینیم پس‌نیاز به توضیح این موقعیت‌ها نیست درجاهایی هم کمی سکون دراماتیک لازم است که نبود آن احساس می‌شود. بازی‌ها به نسبت خوب، روان حساب‌شده صورت پذیرفته بود. درنهایت شاهد نمایشی انرژیک بودیم که حرف‌هایی برای گفتن دارد دیدن این نمایش را به همگان توصیه می‌کنم و به تینو صالحی و گروهش خداقوت می‌گویم.

تینو صالحی بازیگرو کارگردان اکتیو وهنرمند کرد تبارتئاتر ایران در سال ۱۳۵۹ درسنندج متولد شد. او برنده جایزه بازیگر اول مرد برای بازی در نمایش «از آبی» در جشنواره ملی جوان ایرانی بخش هنرهای نمایشی و جوان شده است.

به گزارش تئاتر آنلاین، تینو صالحی ضمن کارگردانی مدرس بازیگری درآموزشگاه کارگاه آزاد بازیگری به مدیریت امین تارخ بوده است. او کارشناس ارشد کارگردانی نمایش است واز دانشکده هنرمعماری فارغ التحصیل شده است.
از جمله کارهای بازیگری و کارگردانیش می توان به یافت آباد، شاخته نیات ، سی و سه ، ساقی ، آنتی آنتیگونه، کیارش، فطرس٬ ترنج٬ آوای نی ، خرداد٬ مختارنامه٬‌ زمین انسان ها٬ برنج ، سفر به اورامان و تله تئاتر منم اومدم، مم وزین و وو اشاره کرد و نمایش مم و زین صالحی به عنوان اثر منتخب جشنواره تئاترآئینی سنتی شناخته شد و نمایش وو که اجرای موفقی در سال قبل در تالارحافظ داشت برنده بهترین موسیقی از جشنواره بین المللی تئاتر فجر شد.

تینو صالحی علاوه بر بازیگری و کارگردانی. دستیار بزرگانی چون دکتر قظب الدین صادقی و امیر دژاکام بوده است.و سالها نزد این بزرگان به تجربه اندوزی پرداخته است و توانسته است به هنرمند اثر گذازی تبدیل شود.
داستان نمایش در مورد شهری هست که درگیر طاعون می شود و مردمان آن شهر با مشکلاتی روبرو می شوند. این طاعون نمادی از کشوری است که به دست بیگانگان افتاده است. نمایش «حکومت نظامی» به کارگردانی تینو صالحی مهر و آبان در سالن سمندریان مجموعه ایرانشهر روی صحنه رفته است و بازیگرانی چون علیرضا مهران، توماج دانش بهزادی، پژمان جمشیدی، نازنین کریمی، هومن سلطانی، حسین شفیعی، سامان کرمی، سینا نصرالهی، نجلا نظریان، سحرناز افتاده، مینا گلپایگانی، پریسا روزبهانی، ارغوان راستی در این اثر حضور دارند. از دیگر عوامل نمایش می توان به مجری طرح: حسین اردستانی، عکاس: مهدی آشنا،‌برنامه‌ریز: حسین دیردار، دستیار کارگردان: امیر نجفی، طراح گرافیک و پوستر: حسین خدارحمی، روابط عمومی و تبلیغات مجازی: فریبا جدیدی، هماهنگی: شهر اشوب مفتاحی، منشی صحنه: باران سیبی اشاره کرد. با تینو صالحی در باره اجرای نمایشش و تاثیر پذیریشش از رمان آلبر کامو گفت وگویی انجام داده ایم.

آیا متاثر از شرایط کشورهای پیرامون کشورمان به سراغ اجرای نمایش حکومت نظامی رفتید؟
نمایش حکومت نظامی را قبلا خواندم بودم و دغدغه اجرایش را نداشتم . در ادامه با توجه به وضعیت پیش آمده تشخیص شخصی ام به عنوان یک هنرمند نسبت به شرایط سیاسی ، اجتماعی و اقتصادی کشورهای دور و برمان که در آن زندگی می کنم.این بود که وظیفه دارم به این بحران و فاجعه بپردازم و در این بحران ودرگیری هم زبانانم هم آسیب ها جدی متحمل شده اند و درنمایش اشاره ای به شکل گیری طاعونی به نام داعش در منطقه می شود.. گروهی که بر اساس و براهداف استعمارگران شکل گرفت. در ادامه یکی از دوستان پیشنهاد داد که بر اساس حکومت نظامی نمایش را اجرا کنم و در شروع تردیدهای داشتم و بتدریج با تحلیل هایی که انجام دادیم به این جمع بندی رسیدیم که نمایش نامه کامو می تواند با شرایط این روزگار آداپته شود .

به نظر می رسد به اجرای نمایش های پر شخصیت علاقه دارید؟
اگر رجوع کنم به گذشته اغلب نمایش هایم چنین ویژگی دارند واجرای نمایش های پر شخصیت کار دشواری است . اماچون کار فیزیکال جمعی برایم مهم است وتئاتر را با آن همراه می دانم ویا به عبارتی ماهیت تئاتر را کار جمعی می دانم ، به همین دلیل به اجراهای پر شخصیت تمایل دارم. کاربا بازیگران پر شمار چالش های اجرا را دوچندان می کند و در ضمن کار تصویر سازی و طراحی میزانسن ها را دشوار می کند و درحین کارهم کارگردان باید حواسش به شخصیت پردازی باشد.

به چه دلیل در نمایش مردم را منفعل وخنثی و ایستا نشان دادید؟
عامه مردم در اغلب نقاط دنیا کما وبیش همین گونه هستند واگر نه خاص می شدند. بنابراین اعمال سیاست های عوام فریبانه برای فریفتنشان کارکرد دارد و خیلی زود فریب می خوردند. البته این به معنی بد بودنشن نیست .

آیا این فریب خوردنشان به دلیل عدم آگاهی شان است؟
همینطور است ودرضمن برخی ازمواقع سیاست هایی اجازه نمی دهد که دارای رشد آگاهی و خرد بشوند و تلاش می کنند با هیاهو و تبلیغات رنگارنگ وکاذب مرعوبشان کنند .و دریک سطح باقی بمانند. این رویه در کشورهای پیشرفته هم قابل بازخوانی است .

به چه دلیل تصویر کاریکاتور گونه ای از حاکم شهر در نمایش و انتقال قدرتش ارائه کردید؟
در این تغییر قدرت شرایط برای مردم تغییری نکرده است و مهم نیست در این سیاست جهانی کی می آید و کی می رود . در این میان چیزهای ثابت است و قدرت بعدی همان روال را ادامه می دهد. شما سیستم حکومتی امریکا را در نظر بگیرید که هر ریاست جمهوری بیاید در شرایط مردم تفاوتی وجود ندارد و مردم فقط بازیچه شعارهای تبلیغاتی کاندیداها هستند.

تاکید مدام دو فرشته در نمایش در باره بحث کلیشه ها ، آیا یک تکنیک فاصله گذرانه است؟
این کلیشه یک جورهایی مانفیست شخصی کارگردان است. خودم این دو شخصیت را به نمایش اضافه کردم . کلیشه هم بحث عوام است. بدین صورت که یک قضه عامیانه برای مردم عام داریم. و به صورت موازی برای خواص هم از کلیشه ها حرف می زنیم.و تقریا همسو هستند.

آیا از رنگها کارکرد مفهومی مدنظرتان بود؟
یکدست بودن رنگها در بحث زیبا شناسی به من خیلی کمک کرد. اما اگر بخواهم یک رمز گشایی خیلی ساده انجام بدهم این را عنوان می کنم که لباس نارنجی رنگ لباسی است که داعش بر تن زندانی هایش می کند و امریکا هم در زندان گوانتاموا از این رنگ برای پوشش زندانی ها بهره می برد و من از این رنگ برای رنگ لباس مردم شهرالهام گرفتم .

یک جور مصداق روز به نمایش دادید؟
بله، همین کار را مد نظر داشتم. .

آیا شخصیت نیمه دیوانه نادا در حکم دانای کل نمایش است؟
این شخصیت در اصل نمایش نامه کامونماینده افکار پوچ گرایانه خود کامو است و در نمایش نامه اعتقادی به خدا ندارد و کفرگویی می کند..من در نمایشم نمی خواستم این شخصیت این گونه باشد..بنابراین تغییرش دادم.و دیالوگ های دیگری برایش نوشتم.. مثل همه مردم به خدا اعتقاد دارد و واقعیت های دنیا را تنها اواست که فهمیده است.

این درک و آگاهی نشان از دانایی او است؟
درست است وآدم آگاهی است وبه همن دلیل سریع به سمت قدرت جدید تغییر مسیر می دهد وبه استخدام طاعون درمی آید و می گوید فرقی نمی کند که بالای سرمان چه کسی باشد.

کارکرد سخنگو و منشی طاعون در ساختار مفهومی نمایش به چه نحوی است؟
سخنگو در اصل یک نوع سیاست پوپولیسمی را نشان می دهد و ادبیاتش ، ادبیات پوپولیسمی است و این آدم ها سیاست های دولت ها را تببلغ می کنند و زبانی کاملا عوام فریبانه دارند.

گفت وگو از احمد محمد اسماعیلی – ایران تئاتر

کارگردان نمایش «حکومت نظامی» می‌گوید این اثر با اقتباس از نمایشنامه آلبر کامو به هجوم و رشد داعش در منطقه اشاره می‌کند.

به گزارش تئاتر آنلاین، تینو صالحی نویسنده و کارگردان نمایش «حکومت نظامی» که قرار است از ۱۳ مهر روی صحنه تماشاخانه ایرانشهر برود به مهر گفت: «حکومت نظامی» بر اساس نمایشنامه‌ای به همین نام اثر آلبر کامو نوشته شده است. البته ابتدا در نظر داشتم اصل متنی را که کامو نوشته بود اجرا کنم اما بنا به دلایل تحلیلی و محدودیت ها به این نتیجه رسیدم که حتما باید کار بازنویسی شود یعنی بر اساس تحلیل خودمان یک برداشت آزاد از این نمایشنامه کردیم و من بر اساس مدلی که در ذهن مان بود آن را بازنویسی کردم.

وی افزود: از طرفی در بازنویسی به این نتیجه رسیدیم که کار را از نظر زمانی به روز کنیم و از آنجا که دلم نمی خواست به متن اصلی که بسیار مشهور است و طرفداران زیادی دارد دست ببرم دیدم بهتر است متن مستقلی بنویسم که خدشه به نمایشنامه اصلی وارد نشود به همین دلیل نمایش «حکومت نظامی» به یک اثر مستقل تبدیل شد.

صالحی همچنین در مورد بازیگرانی که روی صحنه خواهند رفت، بیان کرد: بازیگران این نمایش ترکیبی از کسانی است که اولین بار با ایشان همکاری می کنم در کنار هنرمندانی که چند تجربه همکاری با همدیگری داریم به علاوه بچه های دانشگاه های مختلف که از طریق ورکشاپ ها و کلاس هایی که داشتم انتخاب شدند در کنارمان هستند که به این ترتیب ۲۵ بازیگر قرار است روی صحنه بیایند.

این کارگردان بیان کرد: در نمایش هایی که معمولا کار کردم همیشه حواسم بود تا اثر برای همه مردم قابل فهم و استفاده باشد تا هم آنها که در جریان های روشنفکری هستند و هم مردمی که عموما برای دیدن تئاتر می آیند برداشت قابل درکی از کار داشته باشند. فکر می کنم این نمایش هم از این قاعده مستثنی نیست و از هر طیفی می تواند مخاطب داشته باشد.

وی در پایان درباره موضوع تازه ترین اثر خود گفت: «حکومت نظامی» نمایشی سیاسی است و اگر این مقوله را از آن بگیرید نمایشی باقی نمی ماند. ما کار شریفی را روی صحنه می بریم و سیاستی که به آن پرداخته می شود در دایره روز خاورمیانه است و به هجوم و رشد داعش در منطقه اشاره می کند و در این میان جامعه فعلی ایران هم نمایش داده می شود.

نمایش «حکومت نظامی» به کارگردانی تینو صالحی مهر و آبان ١٣٩٥ در سالن سمندریان مجموعه ایرانشهر روی صحنه خواهد رفت و بازیگرانی چون علیرضا مهران، توماج دانش بهزادی، پژمان جمشیدی، نازنین کریمی، هومن سلطانی، حسین شفیعی، سامان کرمی، سینا نصرالهی، نجلا نظریان، سحرناز افتاده، مینا گلپایگانی، پریسا روزبهانی، ارغوان راستی و… در این اثر حضور دارند.