برچسب: مهدی شفیعی

به گزارش تئاتر آنلاین به نقل از واحد ارتباطات، آموزش و پژوهش مجموعه تئاترشهر، آیین افتتاحیه نمایش «رگ» و رونمایی از نمایشنامه «جنوب از شمال غربی» به نویسندگی و کارگردانی ایوب آقاخانی شامگاه روز دوشنبه چهارم شهریور با حضور تعدادی از هنرمندان، مدیران فرهنگی و نمایندگان مجلس شورای اسلامی در تالار چهارسو مجموعه تئاتر شهر برگزار شد.

محمدرحمانیان نویسنده و کارگردان شناخته شده تئاتر کشورمان در ابتدای این مراسم که به رونمایی از نمایشنامه دوزبانه «جنوب از شمال غربی» اختصاص داشت، با ابراز خرسندی از انتشار این نمایشنامه گفت: وقتی سالها پیش نمایشنامه «جنوب از شمال غربی» در مجموعه تئاتر شهر روی صحنه رفت من در ایران حضور نداشتم اما امروز بسیار خوشحالم که قبل از رونمایی رسمی این نمایشنامه، موفق به مطالعه آن شدم و باید بگویم این نمایشنامه مانند بسیاری از آثار ایوب آقاخانی نگاه های سیاسی و مغفول مانده ای را برای ما نشان می دهد که سعی کرده بخشی از تاریخ معاصر کشورمان را به مخاطب ارائه دهد و امروز ما در شرایطی از کتاب نمایشنامه رونمایی می کنیم که نمایش «رگ» هم تلاش کرده تا بخش دیگری از تاریخ معاصر کشورمان را پیش روی مخاطبان قرار دهد.

وی افزود: طبیعی است که ایوب آقاخانی در نگارش این نمایشنامه با مشکلات و خطاهای تاریخی متعددی مواجه شده، اما نهایت کوشش را انجام داده تا در این راه به خوبی قدم بردارد. او گاه از مصطفی چمران می گوید و گاه در نمایش «رگ» از مرز نشینان غریبی در خطه آذربایجان سخن می گوید. او نویسنده ای است که بدون جانبداری که هیچ نفعی برای هیچ جناحی ندارد حوادث اجتماعی تاریخ معاصر کشورمان را در قالب نمایشنامه اجرا می کند. به اعتقاد من نمایشنامه «جنوب از شمال غربی» یک تراژدی خانوادگی با ساختاری بسیار پیچیده است که داستان های موجود در آن یکدیگر را تکمیل می کند. کاری که او در نمایشنامه «زمین مقدس» نیز انجام داده بود و در این نمایشنامه چندگام جلوتر آمد. البته بزرگترین ایرادی که می توانم از آثار ایوب آقاخانی بگیرم کوتاه بودن آنهاست که بهتر است نسبت به این موضوع تمرکز بیشتری داشته باشد. نمایشنامه «جنوب از شمال غربی» به بحرانی ترین مسائل دهه ۶۰ می پردازد و من بسیار خوشحالم که ایوب آقاخانی درباره این مسائل می نویسد.

ایوب آقاخانی نویسنده و کارگردان نمایش «رگ» نیز ضمن قدردانی از حضور نمایندگان مجلس شورای اسلامی در آیین افتتاحیه نمایش «رگ» و رونمایی از نمایشنامه «جنوب از شمال غربی» اظهار کرد: ما اکنون در دورانی هستیم که شرایط بد اقتصادی موجب شده تا دولت از زیربار مسوولیت های فرهنگی خود عقب نشینی کند. اما من بر این باورم یکی از سنگرهای فرهنگی ما در این شرایط تئاتر است که قطعا ما هنرمندان تئاتر این عرصه را خالی نمی کنیم. ما بر این باوریم که تئاتر ساده به دست نمی آید. اتفاقا به همین جهت است که از برخی منتقدان می خواهم قبل از اینکه با شمشیر آخته به نقد بپردازند، به عرق ریزان هنرمندان این عرصه روی صحنه نیز فکر کنند .

وی با قدردانی از حضور محمد رحمانیان در این مراسم توضیح داد: از زمانی که نوجوانی بیش نبودم همواره آثار نویسنده ای را مطالعه می کردم که در تلویزیون از او ماندگارترین تله تئاترها را می دیدم . نام این نویسنده محمد رحمانیان بود و امروز چقدر خوشحالم که از او نه نمره ۲۰ بلکه نمره قبولی ۱۰ را دریافت می کنم. من با قامت کوتاه خودم در پیش کسی موهایش با قلمش سپید شده تا ابد احترام می گذارم و از ممنونم که در این مراسم حضور پیدا کرده است.

نویسنده و کارگردان نمایش «رگ» در بخش دیگری از این مراسم گفت: من از دو سال قبل که نگارش نمایشنامه «رگ» کلید خورد، موفق به نگارش و اجرای سه گانه ای درباره شهدای انقلاب و جنگ تحمیلی به روح این بزرگواران پیشکش کرده بودم که مهندس مهدی شفیعی ( مدیرکل وقت مرکز هنرهای نمایشی) به من گفت: «حالا که قِلق نگارش این آثار ارزشمند را پیدا کردی، چهارمی را هم بنویس» اما من به دلیل اینکه در مطبوعات و خبرگزاری ها بارها اعلام کرده بودم که فقط این سه گانه را می نویسم بنابراین نمی خواستم حرفم را عوض کنم و به او گفتم حرفم یکی است و عهدم را عوض نمی کنم. این عهد و پیمان ادامه داشت تا اینکه به منطقه جلفا سفر کردم و دوستانم من را به سر مزار سه مرزبانی که در سال ۱۳۲۰ برای حفظ میهن جان خود را از دست داده بودند، بردند. آنجا با شنیدن تک جمله ای درباره این سه نفر بود که حالم منقلب شد و به من الین انگیزه را داد تا به آقای شفیعی دوباره زنگ بزنم و به او بگویم:«آیا دوست دارید من از این کارها بنویسم؟» آقای شفیعی درجوابم گفت:«بله». من به او گفتم:«اکنون در جایی هستم که معنای دفاع مقدس در آن نهادینه شده است و اگر دوست دارید از این ایده و طرح من حمایت کنید» .آقای شفیعی هم چون مدیر فهمیده، جسور و باشعوری بود بلافاصله به من پاسخ مثبت داد. اتفاقا درست به همین دلیل هم بود که عمرش در این مدیریت کفاف نداد و رفت.

آقاخانی ضمن قدردانی از شهرام کرمی مدیرکل هنرهای نمایشی و سعید اسدی مدیر مجموعه تئاتر شهر برای فراهم اوردن امکانات اجرای عمومی نمایش «رگ» در تالار چهارسو بیان کرد: قطعا در راه نگارش نمایشنامه «رگ» دو یار نازنین به نام فرهاد امینی و همسرش ویدا دانشمند در کنارم بودند که اگر این حضور نبود شاید ما امروز را تجربه نمی کردیم. به هر حال شیوه نگارش متن چنین بود که باید به یک سرازیری می رسید تا ما آن را به نتیجه برسانیم و امروز بسیار خوشحالم که در کنار شما هنرمندان و مخاطبان ارجمند شاهد به صحنه رفتن نمایش در تالار چهارسو هستیم.

براساس این گزارش شیرین یزدان بخش بازیگر سینما، بهار ارجمند بازیگر تئاتر، سینما و تلویزیون، مهدی شفیعی مدیرکل سابق هنرهای نمایشی و مدیرمسئول روزنامه ایران، مهدی افضلی مدیر موسسه توسعه هنرهای معاصر، ارمغان بهداروند پژوهشگر تئاتر و مدیرعامل سابق انجمن هنرهای نمایشی ایران و تعدادی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی مهمانان ویژه مراسم بودند.

برای کسب آخرین اطلاعات و اخبار تئاتر شهر به سایت این مجموعه به آدرس www.teatreshahr.com و کانال تلگرام Tehran_city_theater@ مراجعه کنید.

به گزارش تئاتر آنلاین، مراسم افطار انجمن صنفی تماشاخانه‌های خصوصی ایران با حضور اعضای این انجمن و تعدادی از هنرمندان تئاتر، شامگاه شنبه ۲۸ اردیبهشت در عمارت نوفل لوشاتو برگزار شد.

در ابتدای این مراسم شاهین چگینی رئیس هیأت مدیره انجمن صنفی تماشاخانه‌های خصوصی ایران ضمن ارائه توضیحاتی درباره روند شکل‌گیری این انجمن و سختی‌ها و مشکلاتی که در مسیر حرکت تماشاخانه‌های خصوصی وجود داشت، تصریح کرد: هیچ مشکلی از سوی نهادهای نظارتی، قوه قضاییه و دولتی برای ما ایجاد نشد و اکثر اصطکاک‌هایی به وجود آمد از سوی دستگاه‌های نزدیک به خودمان نظیر خانه تئاتر بود. به دلیل مشکلاتی که خانه تئاتر برای ما به وجود آورد مجبور به جوابیه و بیانیه دادن شدیم.

وی متذکر شد: خانه تئاتر بدون هیچ مشورتی با انجمن صنفی تماشاخانه‌های خصوصی آیین‌نامه تماشاخانه‌های خصوصی را به اداره‌کل هنرهای نمایشی ارائه داد. چرا خانه تئاتر باید نگاه از بالا به پایین داشته باشد و حضور انجمن صنفی ما را برنتابد. خانه تئاتر نگاه تمامیت‌خواه دارد و این وضعیت به نفع هیچ‌کداممان نیست.

چگینی در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به رشد ۷۰ درصدی اعضای انجمن صنفی تماشاخانه‌های خصوصی، از مهدی شفیعی مدیرکل سابق هنرهای نمایشی به دلیل حمایت از شکل‌گیری این انجمن و همچنین تماشاخانه‌های خصوصی قدردانی کرد و در این بخش مدال انجمن صنفی تماشاخانه‌های خصوصی به شفیعی اهدا شد.

شفیعی با بیان اینکه در ایام ماه مبارک رمضان هر شب برنامه‌ای هست ولی حضور در هیچ جایی مثل جمع تئاتری‌ها بخصوص اعضای انجمن صنفی تماشاخانه‌های خصوصی برای من لذتبخش نیست، اظهار کرد: همیشه می‌خواستم از واژه تماشاخانه‌های غیردولتی به جای واژه تماشاخانه‌های خصوصی استفاده کنم زیرا با وضعیت اقتصادی و شرایطی که داریم استفاده از واژه خصوصی کمی دور است.

وی درباره روند شکل‌گیری تماشاخانه‌های خصوصی، یادآور شد: این کار یک فرد یا سیستم دولتی نبود بلکه زمانش رسیده بود تا تماشاخانه‌های خصوصی آغاز به کار کنند، البته این طرح کامل اجرا نشد و با حمایت دولت و بینش اهالی تئاتر کامل می‌شود.

مدیرکل سابق هنرهای نمایشی درباره نیاز جامعه تئاتری برای شکل‌گیری تماشاخانه‌های خصوصی، توضیح داد: ظرف ۴ سال تعداد دانشکده‌های تئاتری ما از ۱۲ به ۶۰ دانشکده در سراسر کشور رسید که حضور این نیروهای جدید نیاز به شکل‌گیری تماشاخانه‌های خصوصی را نشان می‌داد. علاوه بر این اتفاق که شاهد افزایش نسل و فعالان جدید تئاتر هستیم، شاهد نسل جدیدی هستیم که تفاوت‌های خود را با نسل قبل دارد. این نسل جدید به دلیل ارتباطات بین‌المللی تغییری در فرم کار خود داده و در استفاده از تکنولوژی کارآمدتر است، جامعه‌پذیرتر و در جذب مخاطب موفق‌تر است. همچنین این نسل فعال‌تر از نسل‌های قبل در مسائل پیراتئاتری است.

شفیعی ادامه داد: نسل جدید منتظر دولت نمی‌ماند که فرصت اجرا برایش فراهم کند. شکل‌گیری تماشاخانه‌های خصوصی باید اتفاق می‌افتاد و عامل اصلی‌اش فعالان این نسل بودند. دولت هم باید در ازای تماشاخانه‌های خصوصی نقش خود را ایفا می‌کرد. دولت باید نسبت به ارکان مدیریتی خود بازبینی کند و به جای حمایت‌های شخصی به سمت حمایت از تماشاخانه‌های خصوصی و نسل جوان حرکت کند.

وی اظهار امیدواری کرد که شکل‌گیری تماشاخانه‌های خصوصی فقط مختص تهران نباشد و در خارج از تهران نیز پا بگیرد.

این مدیر فرهنگی درباره مخالفان شکل‌گیری تماشاخانه‌های خصوصی، یادآور شد: در آن زمان شکل‌گیری این جریان ۳ دسته مخالف داشت؛ دسته اول کسانی بودند که نگران گسترش هنر در فضای جامعه هستند و آن را به عنوان یک تهدید می‌بینند. دسته دوم جزو خانواده تئاتر و کسانی بودند که امکان برخورداری از سالن‌های دولتی را داشتند. این گروه نگران بودند که دایره فعالان تئاتری گسترده شود برخورداری خودشان از امکانات دولتی کمتر شود. دسته سوم نیز هنرمندانی بودند که آثارشان با هر نوع سطح کیفی پایین یا بالا و مخاطب محدود، از امکان توجه رسانه‌ای و دولتی برخوردار بود و این گروه نگران قرار گرفتن آثارشان در سایه کارهای خلاقانه نسل جوان بودند.

شفیعی افزود: به این گروه از هنرمندان پیشنهاد می‌کنم تجربه اجرا در تماشاخانه‌های خصوصی را داشته باشند تا توان خود را در جذب مخاطب و اجرای بدون حمایت دولت بسنجند.

وی در پایان سخنان خود تأکید کرد: در تئاتر نباید نگاه تنها صرف اجرا باشد و من می‌بینیم که تماشاخانه‌ها در اجرای تئاتر به دنبال تعریف تفریحی فرهنگی برای مخاطب هستند. در شرایط اقتصادی فعلی جامعه، قیمت بلیت تئاتر خیلی در این بالا نرفته و از این رو فرهنگ تئاتر دیدن قابل پیشنهاد برای خانواده‌ها است.

تئاتر آنلاین-گروه هنر-آروین مؤذن‌زاده: سال ۹۷ سالی پرفرازونشیب برای تئاتر ایران در عرصه مدیریت و همچنین فعالیت هنرمندان بود. در این میان نام چند چهره تئاتری بیشتر از بقیه هنرمندان بر سر زبان‌ها افتاد؛ افرادی که هم در پست‌های مدیریتی فعال بودند و هم به عنوان هنرمند تئاتر نگاه‌ها را به سمت خود جلب کردند.

در همین راستا به معرفی ۵ چهره شاخص عرصه تئاتر در سال ۹۷ پرداخته‌ایم؛ افرادی که با عملکرد و فعالیتشان توانستند رخدادهای یکسال از تئاتر کشور را رقم بزنند و از خود نامی مثبت و یا منفی به یادگار بگذارند. البته انتخاب این ۵ نفر با توجه به نظر نگارنده و اتفاقاتی است که امسال در تئاتر شاهد بودیم و مطمئناً افراد شاخص دیگری که در فضای یکسال گذشته تئاتر تأثیرگذار بوده‌اند نیز می‌توانستند به این لیست راه یابند.

شهرام کرمی مدیرکل هنرهای نمایشی، سعید اسدی مدیر مجموعه تئاترشهر، محسن امیری رئیس وقت شورای ارزشیابی و نظارت اداره کل هنرهای نمایشی، نوید محمدزاده بازیگر و امیررضا کوهستانی نویسنده و کارگردان تئاتر ۵ نفر از افرادی هستند که در سال ۹۷ نامشان بر سر زبان‌ها بود.

شهرام کرمی؛ رفتن به جنگ حاشیه‌ها

اهالی تئاتر در حالی به پیشواز سال ۹۷ رفتند که حواشی تغییر مدیرکل هنرهای نمایشی و نامه ۳ هزار هنرمند در جهت ابقای مهدی شفیعی مدیرکل وقت هنرهای نمایشی همچنان مورد بحث و نظر بود.

خبر تغییر مهدی شفیعی مدیرکل هنرهای نمایشی در ۲۶ اسفند ماه سال ۹۶ در حالی اعلام شد که با توجه به نامه ۶۱ نفر از بزرگان تئاتر خطاب به سیدعباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی مبنی بر ماندن شفیعی بر مسندش که در نهایت به ۳ هزار امضا رسید، انتظار می‌رفت اهالی تئاتر با ابقای مدیرکل هنرهای نمایشی روبرو شوند نه تغییر او. البته زمزمه‌های تغییر شفیعی از مدت‌ها قبل شنیده می‌شد و خبرهای غیررسمی نشانگر حضور شهرام کرمی در این پست بود.

این شایعات زمانی قوت گرفت که مهدی شفیعی در تاریخ ۲۵ اسفندماه در یادداشتی تلویحاً از پایان حضورش در اداره کل هنرهای نمایشی خبر داد و به شهرام کرمی به عنوان مدیرکل جدید تبریک گفت.

شفیعی از مدیران محبوب و دلسوز تئاتر در چند سال گذشته بود که حمایت جامعه تئاتری را در کنار خود داشت اما سیدمجتبی حسینی معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی که جایگزین علی مرادخانی در این سمت شده بود، بعد از گذشت چند ماه از حضور در معاونت هنری تصمیم به جابجایی وی گرفت.

هنرمندان انتظار داشتند که عکس‌العمل و پاسخی برای نامه‌شان از جانب وزیر ارشاد و یا حداقل معاون هنری وی دریافت کنند اما این اتفاق رخ نداد و این حواشی تا اوایل سال جدید نیز همچنان مطرح بود.

بعد از حاشیه‌ها و حرف و حدیث‌های فراوان شهرام کرمی نویسنده، مدرس و کارگردان تئاتر در تاریخ ۲۶ اسفندماه طی حکمی از سوی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان مدیرکل هنرهای نمایشی انتخاب شد. وی از مدیران شناخته شده و کم حاشیه حوزه تئاتر محسوب می‌شود از همین رو انتخاب وی به عنوان جایگزین مهدی شفیعی با کمترین انتقاد و مخالفت اهالی تئاتر روبرو شد.

شهرام کرمی معتقد است نمی‌توان گسترش فضای مجازی، تأثیر آدم‌های سیاسی، نقش نهادهای ناظر حوزه‌های فرهنگی و هنری، نقش شخصیت‌های حساس در جامعه و نقش فشارهای سیاسی را نادیده گرفت؛ همه اینها دست به دست هم داده تا در دوره فعلی شرایط فرهنگی ما به نحوی نسبت به شرایط فرهنگی حداقل سه سال پیش بسیار متغیر شود کرمی از سال ۱۳۷۸ تا قبل از پذیرفتن مسئولیت مدیرکل هنرهای نمایشی به عنوان رئیس مرکز هنرهای نمایشی سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران مشغول به کار بود و علاوه‌بر تدریس در دانشگاه‌های مختلف ایران و داوری جشنواره‌ها و عضویت در شوراهای مختلف، مدیریت دفتر تئاتر خیابانی، مدیریت تالار هنر، دبیری اجرایی جشنواره بین‌المللی تئاتر خیابانی مریوان، دبیری جشنواره بین‌المللی تئاتر کودک و نوجوان همدان، دبیری جشنواره تئاتر شهر، مدیریت پردیس تئاتر تهران (خاوران) از جمله فعالیت‌های او بوده است بنابراین انتخاب کرمی که خودش از بدنه تئاتر و فرد قابل اعتمادی برای هنرمندان است و دوران مدیریت و دبیری‌اش در نهادها و جشنواره‌های مختلف به دلیل روحیه صلح‌جو و رفاقتی که با هنرمندان داشته با کمترین حاشیه مواجه بوده، می‌توانست انتخاب مناسبی برای حضور در اداره کل هنرهای نمایشی باشد اما کرمی نمی‌دانست که قرار است با چه حاشیه‌ها و چالش‌هایی در این پست روبرو شود.

زمانی که کرمی پست مدیرکلی هنرهای نمایشی را برعهده گرفت، تئاتر در شرایط آرامی به سر نمی‌برد که مصداق آن همان حواشی تغییر مهدی شفیعی و نامه هنرمندان به وزیر ارشاد بود اما در ماه‌های پیش‌رو شرایط تئاتر پرتنش‌تر از قبل شد و اجراهای نمایشی در معرض ممیزی و نظارت‌های سخت‌گیرانه قرار گرفت. عملکرد اداره کل هنرهای نمایشی در برخورد منفعلانه با این مشکلات و فشارهایی که از بیرون به تئاتر وارد می‌شد، باعث شد هنرمندان، این نهاد را در تشدید معضلات مقصر بدانند.

شهرام کرمی در گفتگویی که اوایل دی ماه با تئاتر آنلاین داشت بر سیاسی شدن فضای تئاتر تاکید کرده و در این زمینه گفته بود: شرایط فرهنگی ما خیلی تغییر کرده و نمی‌توان گسترش فضای مجازی و نقش آن، تأثیر آدم‌های سیاسی، نقش نهادهای ناظر حوزه‌های فرهنگی و هنری، نقش شخصیت‌های حساس در جامعه و نقش فشارهای سیاسی را نادیده گرفت. همه اینها عناصری هستند که دست به دست هم داده تا در دوره فعلی شرایط فرهنگی ما به نحوی نسبت به شرایط فرهنگی حداقل سه سال پیش بسیار متغیر شود.

بازداشت سعید اسدی رئیس تئاترشهر و مریم کاظمی کارگردان نمایش «رؤیای شب تابستان» به دلیل پخش تیزر بدون مجوز نمایش در فضای مجازی و اعمال نظارت‌ها و ممیزی‌های سختگیرانه اداره کل هنرهای نمایشی بعد از این اتفاق، اعتراض به بهای زیاد بلیت نمایش‌های «بینوایان» حسین پارسایی و «می سی سی پی نشسته می‌میرد» همایون غنی‌زاده و نبود قوانینی مشخص برای تعیین بهای بلیت نمایش‌ها، تخلف نمایش «بینوایان» در آغاز تبلیغات شهری قبل از بازبینی نهایی، پخش تیزر نمایش‌های روی صحنه در شبکه‌های ماهواره‌ای، نصب دوربین در پشت صحنه‌های تئاتر، شانه خالی کردن اداره کل هنرهای نمایشی از مجوزی که به نمایش‌ها می‌داد و ارائه بخشنامه از طرف اداره کل هنرهای نمایشی به مدیران تماشاخانه‌های خصوصی مبنی‌بر اینکه مسئولیت هرآنچه در سالن‌ها و اجرای نمایش‌ها رخ می‌دهد برعهده مدیران سالن‌ها است و اعتراض مدیران سالن‌ها از جمله حاشیه‌هایی است که شهرام کرمی از ابتدای سال ۹۷ و آغاز فعالیت‌هایش با آن روبرو بوده و همین امر نشان دهنده شفاف نبودن قوانین و مقررات و خلاء های قانونی در تئاتر ایران است.

سعید اسدی؛ ناگهان زندان اوین!

سعید اسدی مدرس، نمایشنامه‌نویس و پژوهشگر تئاتر که در سال‌های اخیر مدیریت مرکز تئاتر مولوی دانشگاه تهران و دبیری ۲ دوره از جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر را برعهده داشته است در تاریخ ۶ تیرماه با حکمی از سوی شهرام کرمی مدیرکل هنرهای نمایشی به عنوان مدیر مجموعه تئاترشهر انتخاب شد.

اسدی در آن زمان مدیریت امور بین‌الملل اداره کل هنرهای نمایشی را نیز برعهده داشت و با حفظ سمت به عنوان مدیر تئاترشهر حکم گرفت که البته وی چندی پیش از سمت خود به عنوان مدیر امور بین الملل اداره کل هنرهای نمایشی استعفا داد تا تمرکز بیشتری بر امور تئاترشهر داشته باشد.

اسدی امسال به عنوان داور بازبین جشنواره تئاتر «الف» و مدیر بخش بین‌الملل سی و هفتمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر نیز فعال بود که از جمله فعالیت‌های وی در این بخش می‌توان به برگزاری برنامه‌ای با عنوان «شوکیس» یا نخستین پیشخوان ملی هنرهای اجرایی اشاره کرد که با هدف معرفی قابلیت‌های تئاتر ایران به مهمانان خارجی و مدیران کمپانی‌های تئاتری برگزار شد.

احضار اهالی تئاتر و مدیران به دلیل مشکلات ممیزی و محتوای آثارشان به دادگاه رسانه امری عادی در تئاتر محسوب می‌شود و تاکنون چندین‌بار برای هنرمندان مختلفی از جمله هادی مرزبان و علی نصیریان این اتفاق رخ داده است اما بازداشت هنرمندان بی‌سابقه بوده است اما اسدی به دلیل جنجال‌هایی که بر سر پخش غیرمجاز ویدئویی از تمرین‌های نمایش «رؤیای شب تابستان» به کارگردانی مریم کاظمی به وجود آمد و در نهایت موجب بازداشت وی و مریم کاظمی شد تبدیل به یکی از چهره‌های پرحاشیه سال ۹۷ شد و نام او و مریم کاظمی تا مدت‌ها بر صدر اخبار هنری قرار داشت.

۱۷ تیرماه در روزهای پایانی اجرای نمایش «رؤیای شب تابستان» که در سالن اصلی مجموعه تئاترشهر روی صحنه بود ویدئویی غیرمجاز از مراحل تمرین بازیگران نمایش در فضای مجازی پخش شد که همین مساله و البته محتوای تیزر باعث شد کارگردان نمایش و سعید اسدی رئیس مجموعه تئاترشهر به دادگاه فرهنگ و رسانه احضار شوند و قاضی حکم قرار موقت برای آنها صادر کند. با توجه به پایان وقت اداری و آماده نشدن وثیقه، سعید اسدی و مریم کاظمی به بازداشتگاه منتقل شدند.

در نهایت با پیگیری‌های عباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، مدیرکل هنرهای نمایشی و شهرام گیل‌آبادی مدیرعامل خانه تئاتر این ۲ هنرمند بعد از ۳۰ ساعت بازداشت ۱۹ تیرماه با قید وثیقه از بازداشت موقت آزاد شدند.

احضار اهالی تئاتر و مدیران به دلیل مشکلات ممیزی و محتوای آثارشان به دادگاه رسانه امری عادی در تئاتر محسوب می‌شود و تاکنون چندین بار برای هنرمندان مختلفی از جمله هادی مرزبان و علی نصیریان این اتفاق رخ داده است اما بازداشت هنرمندان تاکنون بی سابقه بوده است و همین مساله انتقادات و اعتراض‌های بسیاری را بین اهالی تئاتر موجب شد.

بعد از این اتفاق اسدی تا مدت‌ها در شوک این حادثه تلخ به سر می‌برد و ترجیح داد کمتر گفتگو و ملاقاتی با هنرمندان و حتی اهالی رسانه داشته باشد.

محسن امیری؛ مجوزهایی که باطل می‌شد

چهره دیگری که در سال ۹۷ بین اهالی تئاتر موردتوجه و البته انتقاد قرار گرفت محسن امیری سرپرست شورای ارزشیابی و نظارت اداره کل هنرهای نمایشی بود. امیری که از شهریورماه ۹۶ جایگزین رحمت امینی در این سمت شد، در دوران فعالیتش نتوانست اجماع نظر مثبتی درباره کارنامه خود به وجود بیاورد؛ شکایت گروه‌های متعدد نمایشی از وضعیت ممیزی در تئاتر، وضعیت بازبینی آثار نمایشی در سالن‌های خصوصی، نحوه صدور مجوز تبلیغات نمایش‌های روی صحنه و… چالش‌های بحث‌برانگیزی بودند که در طول یکسال گذشته گلایه‌های زیادی را از جانب اهالی تئاتر به همراه داشت.

بعد از اتفاقاتی که در تیرماه برای نمایش «رؤیای شب تابستان» رخ داد و منجر به بازداشت رئیس تئاترشهر و کارگردان آن شد، حساسیت‌ها و سختگیری‌های اداره کل هنرهای نمایشی بسیار شدت گرفت.

توقف نمایش «فاندو و لیز» به کارگردانی هوشمند هنرکار در تماشاخانه مهرگان از طرف مدیریت تماشاخانه، یکی دیگر از حاشیه‌هایی بود که در زمان مدیریت امیری به وجود آمد. مهدی علینژاد مدیر تماشاخانه مهرگان دلیل این توقف را استفاده بدون مجوز از کلاه‌گیس قرمز و توجه نکردن به نامه شورای نظارت و نیز پخش بدون مجوز تیزر اعلام کرده بود که البته این موارد از سوی کارگردان نمایش رد شد و همین نمایش چندی بعد مجدداً در مجموعه تئاترشهر به صحنه رفت.

این رفتار مدیر تماشاخانه مهرگان حکایت از شانه خالی کردن شورای ارزشیابی و نظارت از اعمال قانون و سپردن مسئولیت تذکر به گروه‌ها و حتی متوقف کردن نمایش‌ها به مدیران تماشاخانه‌های خصوصی داشت. قبل از این اتفاق نیز مدیران تماشاخانه‌های خصوصی نسبت به ابلاغیه‌ای که از طرف اداره کل هنرهای نمایشی به آن‌ها داده شده بود و آن‌ها را موظف می‌کرد مسئولیت بیشتری در قبال اجراهایی که در تماشاخانه‌ها به صحنه می‌رود، داشته باشند، انتقاد داشتند. البته بعداً اعلام شد که این ابلاغیه اصلاح شده اما توقف نمایش «فاندو و لیز» مثال نقضی برای این خبر بود.

به همه این حاشیه‌ها، تخلف نمایش «بینوایان» در زمینه آغاز تبلیغات شهری نمایش پیش از بازبینی نهایی و گرفتن مجوز را هم اضافه کنید. در حالی که این کار برای گروه‌های نمایشی دیگر ممنوع بوده و در صورت مشاهده چنین تخلفی به درستی و طبق قانون با آن‌ها برخورد می‌شد در آذرماه نیز اجرای نمایش «عاقبت عشاق سینه چاک» که به کارگردانی بهرام تشکر در تماشاخانه پالیز روی صحنه بود، متوقف شد که محسن امیری در گفتگو با یکی از رسانه‌ها دلیل این اقدام را تخلف گروه نمایشی و اجرایی مغایر با آنچه در زمان بازبینی داشته‌اند، دانسته بود و اجرای دوباره نمایش را به بازبینی مجدد و اصلاح و رفع موارد دارای ایراد منوط کرده بود که با رفع این موانع نمایش مجدداً از ۱۹ آذرماه اجرای خود را از سر گرفت.

یکی دیگر از مشکلاتی که در این زمینه به وجود آمد توقیف کامل نمایش «مثل آب برای شکلات» ابراهیم پشت کوهی در روزهای آخر آذرماه بود. دلیل توقیف این نمایش که تنها ۱۰ روز از اجرایش می‌گذشت نه مشکلات محتوایی و اجرایی، که پخش تیزر بدون مجوز و تأیید نشده این نمایش در فضای مجازی بود و این بار هم محسن امیری به جای تذکر به گروه، اقدام به توقیف کامل نمایش کرد و اعلام کرده بود که این نگاه حذفی درباره نمایش‌های متخلف با نظر شهرام کرمی مدیرکل هنرهای نمایشی صورت گرفته است.

در توضیح اداره کل هنرهای نمایشی دلیل توقیف این نمایش این طور ذکر شده بود: «اجرای نمایش «مثل آب برای شکلات» بنا بر نظر شورای نظارت و ارزشیابی و مطابق یکی از بندهای پروانه نمایش به دلیل عدم رعایت قانون در بازبینی تیزر نمایش و حجم تبلیغات غیرقانونی در فضای مجازی که به دور از کنترل و اراده گروه نمایشی صورت گرفته، متوقف شده است.»

به همه این حاشیه‌ها، تخلف نمایش «بینوایان» در زمینه آغاز تبلیغات شهری نمایش پیش از بازبینی نهایی و گرفتن مجوز را هم اضافه کنید. در حالی که این کار برای گروه‌های نمایشی دیگر ممنوع بوده و در صورت مشاهده چنین تخلفی به درستی و طبق قانون با آنها برخورد می‌شد. در مورد نمایش «بینوایان» اداره کل هنرهای نمایشی نیز توضیحی مبنی بر تذکر به گروه منتشر و در اختیار رسانه‌ها قرار داد.

در این توضیح در مورد تذکر به این نمایش آمده بود: «درباره اجرای نمایش «بینوایان» با توجه به تخلف گروه نمایشی فوق در تبلیغات اولیه نمایشی و مطابق رأی و نظر شورای مرکزی نظارت و ارزشیابی و در نظر گرفتن موارد تخلف تذکر کتبی و رسانه‌ای به گروه ابلاغ شد. همچنین در طول اجرای عمومی و نظارت بر اجرای نمایش جهت رعایت مواردی چون آرایه و گریم بازیگران مواردی به گروه ابلاغ و جهت رعایت کامل آن از طرف گروه نمایش اقدام شد. بدیهی است اجرای اثر فوق با رعایت همه قوانین و مقررات شورای نظارت و ارزشیابی صرفاً تا زمان و تاریخ ذکر شده در پروانه صادر شده تداوم خواهد داشت.»

با توجه به زیاد شدن همین انتقادات و بروز حواشی مختلف در تئاتر، زمزمه‌های تغییر محسن امیری به گوش می‌رسید که در نهایت در تاریخ ۴ دی ماه مدیرکل هنرهای نمایشی طی حکمی سید وحید فخر موسوی را به عنوان رئیس شورای ارزشیابی و نظارت اداره کل هنرهای نمایشی منصوب کرد.

البته به تازگی و در اسفندماه ۹۷ محسن امیری در انتصابی جدید جایگزین علی اصغر راسخ راد در اداره برنامه‌های تئاتر شده است.

نوید محمدزاده؛ تجربه تهیه‌کنندگی تئاتر

این روزها نوید محمدزاده به چهره شناخته شده‌ای در سینمای ایران تبدیل شده است اما همه می‌دانند که خاستگاه این هنرمند تئاتر بوده و وی قبل از مطرح شدن در فیلم «عصبانی نیستم» و حاشیه‌هایی که برایش به وجود آمد بازیگری پرکار و توانمندی در تئاتر به حساب می‌آمد.

محمدزاده که فعالیت خود را یک دهه قبل از تئاتر آغاز کرده و زیر نظر هنرمندانی چون محمد یعقوبی، مهتاب نصیرپور، علی سلیمانی، و امیر قنبری آموزش دیده است در دو سه سال اخیر در جشنواره‌های مختلف داخلی و خارجی خوش درخشیده و جوایز مختلف سینمایی را از آن خود کرده است. وی تا کنون ۲ سیمرغ بلورین نقش مکمل مرد برای بازی در فیلم‌های «ابد و یک روز» و «بدون تاریخ بدون امضا» به دست آورده و با احتساب سیمرغ نقش اول مردی که برای فیلم «عصبانی نیستم» به وی اهدا نشد، می‌توان گفت که او در عین جوانی و سال‌های اندکی که از حضورش در سینمای ایران می‌گذرد یکی از بازیگران پرافتخار سینما است اما این مساله باعث نشده که محمدزاده از تئاتر فاصله بگیرد و همچنان می‌توان او را یکی از بازیگران پرکار تئاتر نیز دانست.

محمدزاده از یک سال قبل به عرصه تهیه‌کنندگی تئاتر نیز پا گذاشته و در این راستا تصمیم گرفته از هنرمندان جوانی که آثارشان قابلیت دیده شدن و جذب مخاطب را نیز دارد، حمایت کند.

وی سال گذشته در اولین قدم تهیه‌کنندگی نمایش «زندگی در تئاتر» به کارگردانی محمد برهمنی را عهده‌دار شد. این اثر نمایشی که نوشته دیوید ممت است در سالن شماره سه پردیس تئاتر شهرزاد به صحنه رفت و مورد استقبال بسیاری از جانب مخاطبان قرار گرفت. این اثر نمایشی که پیش‌تر در سال ۹۳ در سالن استاد انتظامی خانه هنرمندان روی صحنه رفته بود و برگزیده بهترین کارگردانی و بهترین بازیگری مرد و نامزد طراحی صحنه از شانزدهمین جشنواره تئاتر دانشگاهی ایران شده بود در سی و هفتمین جشنواره تئاتر فجر نیز حضور داشت اما به دلیل اینکه ۵ سال قبل نیز در همین رویداد اجرا داشت از داوری کنار گذاشته شد.

محمدزاده در طول این سال‌ها نشان داده که حضورش به‌عنوان یک بازیگر پرکار در سینما و تبدیل شدنش به یک سلبریتی محبوب نتوانسته او را از فضای تئاتر دور کند و این روزها از اعتبار و سرمایه‌ای که در این سال‌ها کسب کرده در جهت حمایت از نسل جوان تئاتر و هنرمندان بااستعداد استفاده می‌کند این اثر نمایشی که با بیش از ۷۰ اجرا از جمله آثار موفق نمایشی در سال ۹۶ بود سبب شد تهیه‌کنندگی در تئاتر به مذاق محمدزاده خوش بیاید از همین رو در سال ۹۷ تهیه‌کنندگی ۲ اثر نمایشی دیگر را نیز برعهده گرفت. نمایش‌های «عند از مطالبه» به کارگردانی سامان خلیلیان و نمایش «پا» به کارگردانی آرمین حمدی پور از شیراز که در نخستین جشنواره تئاتر شهرزاد به عنوان نمایش برگزیده انتخاب شد آثاری هستند که محمدزاده در سال ۹۷ تهیه کنندگی آنها را برعهده داشت.

محمدزاده به جز تهیه‌کنندگی ۲ اثر نمایشی در سال ۹۷ و بازی در فیلم‌های «متری شیش و نیم» سعید روستایی و «سرخپوست» نیما جاویدی که در جشنواره سی و هفتم فیلم فجر نیز به نمایش درآمد در زمینه بازیگری تئاتر نیز فعال بود.

وی سال جدید را با بازتولید نمایش «دیابولیک: رومئو و ژولیت» به کارگردانی آتیلا پسیانی آغاز کرد. این اثر نمایشی پیش از این در سال ۹۵ در سالن سمندریان تماشاخانه ایرانشهر به صحنه رفته بود و در اجرای مجدد فروردین و اردیبهشت ۹۷ باز هم در سالن سمندریان اجرا شد.

اثر بعدی که محمدزاده در آن به ایفای نقش پرداخت نمایش موفق «خدای کشتار» به کارگردانی علی سرابی بود. این اثر نمایشی که پیش از این در سال ۹۵ و ۹۶ در تئاتر مستقل تهران و تماشاخانه پالیز به صحنه رفته بود مجدداً در خردادماه با همان تیم بازیگران در پردیس تئاتر شهرزاد اجرا و با استقبال مخاطبان روبرو شد.

حضور در نمایش «سینما فلیک» به کارگردانی محمدحسن معجونی در تیرماه ۹۷ سومین نمایشی بود که محمدزاده در آن به ایفای نقش پرداخت. این نمایش نوشته آنی بی کر در ستایش سینماهای قدیمی که هنوز با دستگاه آپارات فیلم نمایش می‌دهند و تن به دیجیتالی شدن نداده‌اند، بود که در خلال آن به رابطه عاشقانه ۲ تن از کارکنان سینما نیز می‌پرداخت.

اما حضور در نمایش پرحاشیه «بینوایان» به کارگردانی حسین پارسایی آخرین اثر نمایشی بود که محمدزاده در سالن ۹۷ در آن بازی داشت. وی در این اثر در نقش بازرس ژاور به ایفای نقش پرداخت که البته فالش خواندن و ناهماهنگی‌اش با گروه موسیقی در برخی از صحنه‌های نمایش انتقاداتی را به همراه برداشت.

محمدزاده در طول این سال‌ها نشان داده که حضورش به‌عنوان یک بازیگر پرکار در سینما و تبدیل شدنش به یک سلبریتی محبوب نتوانسته او را از فضای تئاتر دور کند و این روزها از اعتبار و سرمایه‌ای که در این سال‌ها کسب کرده در جهت حمایت از نسل جوان تئاتر و هنرمندان بااستعداد استفاده می‌کند.

امیررضا کوهستانی؛ اجرای دوباره در جشنواره آوینیون

امیررضا کوهستانی یکی از موفق‌ترین و شناخته‌شده‌ترین کارگردانان ایرانی در خارج از کشور است. او با بیش از ۲۰۰ اجرای خارجی در کشورهایی مثل سوئیس، هلند، آلمان، فرانسه، نروژ، بلژیک، ایتالیا، اتریش، یونان، صربستان و مقدونیه و کسب جوایز مختلف از فستیوال‌های خارجی حضوری پررنگ در عرصه‌های بین‌المللی دارد.

این کارگردان شیرازی را می‌توان یکی از چهره‌های شاخص سال ۹۷ دانست. امیررضا کوهستانی در سال ۹۷ برای دومین‌بار و با نمایش «بی‌تابستان» در بخش اصلی فستیوال بین‌المللی و معتبر آوینیون حضور پیدا کرد.

کوهستانی سال ۹۷ برای دومین‌بار در جشنواره آوینیون شرکت کرد؛ جشنواره‌ای که در طول هفتاد و دو سال برگزاری، در بخش اصلی به طور رسمی تنها ۲ بار میزبان اثری از ایران بوده و هر ۲ هم نمایش‌هایی از امیررضا کوهستانی بوده‌اند.

گروه تئاتر «مهر» در سال ۱۳۹۵ نیز با نمایش «شنیدن» اولین گروه تئاتری ایرانی بود که در بخش اصلی فستیوال آوینیون حضور پیدا کرد و ۷ اجرا نیز در جشنواره داشت که مورد استقبال علاقه‌مندان تئاتر نیز قرار گفت.

نمایش «بی تابستان» در ایران نیز مردادماه در سالن استاد سمندریان تماشاخانه ایرانشهر و همچنین در بهمن‌ماه در تئاتر مستقل تهران به صحنه رفت که بعد از اجرای این نمایش گروه تئاتر «مهر» نمایش «سالگشتگی» را از ۸ اسفندماه بعد از ۱۱۵ اجرا در تهران، شیراز، سوئیس، هلند، فرانسه، آلمان، بلژیک، ایتالیا، آمریکا، لبنان و شیلی مجدداً در تئاتر مستقل تهران به صحنه برد. این اثر نمایشی که به نوعی دنباله‌ای بر نمایش موفق «رقص روی لیوان‌ها» به حساب می‌آید و سرنوشت بازیگران این نمایش را چندین سال بعد به نمایش می‌گذارد ۵ سال قبل با بازی حسن معجونی و مهین صدری اجرا شده بود و دوباره با همین گروه بازیگران به صحنه رفته است.

کوهستانی سال ۹۷ (۲۰۱۸-۲۰۱۹) با نمایش‌های «سالگشتگی»، «بی‌تابستان» و «شنیدن» در کشورهای بلژیک، ایتالیا، فرانسه، سوئد، سوئیس، آلمان، شیلی اجرا شد که البته تور اجراهای داخلی و خارجی گروه تئاتر «مهر» همچنان ادامه دارد.

دیالوگ‌های ساده و روان که به زبان محاوره و روزمره مردم بسیار نزدیک است، میزانسن‌های خطی و اغلب ایستای آثارش و بازی‌های فرمی جذابی که در عین سادگی، پیچیده هستند آثار کوهستانی را منحصر به فرد کرده است.

با وجود تجربیات فراوانی که کوهستانی در طول این سال‌ها از حضورهای بین‌المللی خود در کشورهای مختلف کسب کرده است و به نوعی می‌توان او را لژیونر تئاتر ایران نامید اما مدیران تئاتری هیچ‌گاه علاقه‌ای به استفاده از تجربیات وی در قالب برگزاری کارگاه‌های آموزشی در جشنواره تئاتر فجر و حتی جشنواره تئاتر دانشگاهی نداشته‌اند در حالی که کوهستانی از انتقال تجربیاتش به نسل جوان و علاقه‌مند فروگذار نمی‌کند و از هر فرصتی برای برقراری دیالوگ با آنها استقبال می‌کند.