برچسب: محمدرضا خاکی

غلامرضا عربی کارگردان نمایش «شهادت پیوتر اوهه» درباره این اثر نمایشی که در تالار حافظ روی صحنه است، به تئاتر آنلاین گفت: نمایش «شهادت پیوتر اوهه» نوشته اسلاومیر مروژک است که از ۲۸ اردیبهشت ماه در تالار حافظ اجرای خود را آغاز کرده است. در این نمایش اوهه زندگی آرامی را در خانه کوچک و جمع و جور خود دارد که نامه اخطاری از طرف یکی از کارمندان دولت دریافت می‌کند مبنی بر اینکه ببری در لوله حمام منزل اوهه زندگی می‌کند. ابتدا این قضیه برای اوهه کمی مضحک به نظر می‌رسد اما بعد از اینکه برگه اخطارها را می بیند قضیه جدی تر می‌شود. بعد از آن مامور مالیات می‌آید تا مالیات ببر را بگیرد، مدیر سیرک می‌آید تا از ببر برای سیرکش استفاده کند، از طرف وزارت علوم دانشمندی برای تحقیق درباره زندگی ببرها در آپارتمان به خانه اوهه می‌آید، شکارچی برای شکار ببر می‌آید و سرانجام منشی وزارت امور خارجه می‌آید تا از وجود ببر برای استحکام روابط بین المللی ۲ کشور هندوستان و کشور مبدا استفاده کند. اتفاقات پیچیده‌ای در این میان رخ می‌دهد که زندگی آرام اوهه را با چالش‌های ناخواسته ای روبرو می‌کند…

وی ادامه داد: این نمایشنامه بسیار جاندار و پر از مسئله و چالش‌های عمیق است از این رو خیلی دوستش داشتم و سال‌ها بود که دنبال اجرای آن بودم. خوشحالم با گروهی که سالهاست همکاری دارم توانستم این نمایش را به صحنه ببرم. این نمایشنامه را سال ۸۰ به کارگردانی محمدرضا خاکی که مترجم اثر نیز است در سالن انتظامی خانه هنرمندان نمایشنامه خوانی کردیم که در آن دوران من هنرجوی ایشان بودم. دغدغه اجرا این نمایش از همان زمان در ذهن من ماند چون معتقد بودم نمایشنامه مروژک اثر قدری است و سوالات عمیقی را در بطن خود مطرح می‌کند که بشر امروز با آنها دست به گریبان است؛ بشری که در جامعه‌ای پر از قوانین دست و پاگیر زندگی می‌کند که مانع از زندگی ساده و بی آلایشش می‌شوند. ۷ سال پیش که تصمیم به اجرای نمایش گرفتم ابتدا تماشاخانه ایرانشهر را برای اجرا انتخاب کردم اما در نهایت به این نتیجه رسیدم که فضای تالار حافظ برای اجرای نمایش مناسب‌تر است.

عربی با اشاره به اینکه گروه تئاتر «باران» به سرپرستی وی از سال ۱۳۸۰ از کلاس‌های فرهنگسرای بهمن شکل گرفته و در طی این سال‌ها نمایش‌های مختلفی را به صحنه برده است، درباره مضمون این اثر نمایشی توضیح داد: به قول استاد عباس جوانمرد؛ وقتی آدمی برای پیدا کردن مسیر چرائی های زندگی تلاش نمی‌کند و به بهانه آرامش در زندگی، کوششی برای رفع موانع سر راه خود انجام نمی‌دهد، محکوم است که قربانی بشود. شاید اوهه هم در این نمایش قربانی چنین اتفاقی است. بشر، امروزه درگیر قوانینی است که زندگی ساده را از او می‌گیرد و آنها را وادار به انجام کارهایی می‌کند که دوستش نمی‌دارند اما چون در قالب یک اجتماع زندگی می‌کنند، پذیرفته‌اند که حق و حقوق خود را بدهند و چیزی را دریافت کنند که در اصل آنها را در اکثر مواقع متضرر می‌کند یا حتی تا مرز نابودی پیش می‌برد. در این میان بشر امروز از حقوق شخصی خود گذر می‌کند، چراکه توان مقابله با این فشار عظیم را ندارد.

این کارگردان یادآور شد: در این نمایشنامه نیز مروژک دست به کار عظیمی زده و مسئله بغرنجی را به چالش کشیده است. هم اکنون این نمایشنامه در کشور آمریکا روی صحنه است، حال تصور کنید پنجاه سال قبل مروژک تبعید می‌شود و تصور آن جامعه بر این است که وی را در نطفه خفه کرده است اما پس از پنجاه سال ما نمایش او را در این طرف دنیا روی صحنه می بریم و یا در کشور آمریکا نمایشنامه اش اجرا می‌شود که معنای آن این است که حقیقت هیچگاه برای همیشه، پنهان نمی‌ماند و روزی آشکار خواهد شد. وقتی زمان گذر می‌کند آینده‌گان متوجه می‌شوند که چه چیزی واقعی بوده و چه چیزی نه که در این نمایش نیز می‌توان این موضوع را لمس کرد.

عربی در پایان با اشاره به مشکلات اجرای نمایش در ایران عنوان کرد: مشکلاتی که ما داریم مشکلات اساسی هستند که همه تئاتر با آن روبرو است و فقط مربوط به ما نمی‌شود. در تمام کشورهای پیشرفته دنیا تئاتر مساله و مقوله مهمی است و به عنوان هنری پویا و زنده‌ترین هنر دنیا شناخته می‌شود. در تمام کشورهای دنیا حتی تئاترهای خصوصی برای تولید، تحت حمایت دولت قرار دارند اما جالب اینجا است که ما در تئاترهای دولتی نیز از حمایت دولت محروم هستیم. این شیوه مدیریت تئاتر، آرام آرام منجر به مرگ هنری می‌شود که می‌تواند در پویاتر شدن جامعه نقش به‌سزائی داشته باشد. سرمایه گذاری در این حوزه می‌تواند باعث شادابی جامعه شود و ارتباط نفس به نفس مخاطب با تئاتر باعث می‌شود تماشاگر چیزهایی را از سالن با خود به یادگار ببرد که شاید در یک گالری نقاشی یا سینما آنها را به دست نیاورد.

سیروس همتی، شهرام مسعودی، شقایق فتحی، مجتبی گوهرخای، مژده (لیلا) ارجمند پیوند، احمد خیر آبادی، حمیدرضا زغم، حمیدرضا حسینعلی، آساره هداوند، ستایش خوش طینت، امیر مهدی میرزایی، آرتین عربی، محمدعلی شهریاری بازیگران این اثر نمایشی هستند که تا ۲۸ خرداد ساعت ۲۰ در تالار حافظ روی صحنه خواهد بود.

عوامل این نمایش عبارتند از طراح صحنه: سعید یزدانی، دستیار اول کارگردان و برنامه ریز: مجید یاراحمدی، موسیقی: حسین جوانمرد، مدیر تولید: نازنین پاشا، دستیار دوم کارگردان و منشی صحنه: سارا سعادت نیا، طراح گریم: مهلا شهریاری، اجرای گریم: محمدعلی شهریاری، طراح لباس: نگین صدرزاده، دستیار لباس: آیدا فاضلی، فاطمه بابایی، طراح نور: محمد صادقی، روابط عمومی: فریبا جدیدی، تبلیغات مجازی: فرشته سهی، هماهنگی: شهر آشوب مفتاحی، تصویربردار و ساخت تیزر: محسن قنداق ساز، امیرحسین شهری، عکاسان: پیام احمدی کاشانی، سحر دادجو، مینا قانع، امیرحسین شهری، مدیر رسانه: پیام احمدی کاشانی، فرزاد جمشیددانایی، طراحان پوستر و بروشور: مینا قانع، مدیر صحنه: امید سرلک، دستیاران صحنه: مژگان شمس، نازنین‌زینب فارسیان، ساخت دکور: (دکوراسیون ناوک) غلامرضا عربی، حمید رحیمی نیا، عباس پارچه باف شوقی، حسین حیدری، تبلیغات فضای مجازی رسانه تهران تئاتر در اینستاگرام: مرتضی کازرانی.

تئاتر آنلاین-گروه هنر-فریبرز دارایی؛ ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی و با سپری کردن بیش از ۴ دهه پا به قرنی تازه گذاشت؛ در این عمر سپری شده ۴۳ ساله، آثار مختلفی با موضوعاتی متنوع از دفاع مقدسی، دینی، کمدی، اجتماعی و… تولید و در سالن‌های تئاتر به صحنه رفتند. برخی از این آثار بسیار جریان ساز بودند و برخی آثار خاطره‌انگیز و پرمخاطب.

شاید خالی از لطف نباشد مروری داشته باشیم بر آثاری که طی دهه‌های ۶۰، ۷۰، ۸۰ و ۹۰ تولید و اجرا شدند، روندی که این آثار برای تمرین و تولید طی کردند، گروهی که در تولید و اجرای اثر حضور داشتند و دیدن تصاویر این اجراها اعم از عکس یا فیلم.

از این رو در گروه هنر تصمیم بر این شد که از آغاز سال ۱۴۰۰ با جمع‌آوری اطلاعات مختلف اجراهای ۴ دهه گذشته، مروری‌بر تولیدات تئاتر ایران در این بازه زمانی داشته باشیم.

در سی و دومین گام از مرور «چهار دهه خاطرات صحنه» سراغ نمایش «روال عادی» به کارگردانی محمدرضا خاکی رفته‌ایم.

تابستان سال ۸۹ گفتگوی میان یک کمیسر پلیس با یک خبرچین در تالار سایه مجموعه تئاتر شهر یکی از به یادماندنی‌ترین اجراهای تئاتری ۴ دهه تئاتر ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی را با عنوان «روال عادی» رقم زد که با کارگردانی محمدرضا خاکی روی صحنه رفت.

«روال عادی» توسط ژان کلود کریر نمایشنامه نویس فقید فرانسوی نوشته شده و محمدرضا خاکی به عنوان یکی از مترجمان، مدرسان و کارگردان‌های با سابقه تئاتر ایران این اثر را با حضور مسعود دلخواه و ایوب آقاخانی اجرا کرد.

این نمایش گفتگویی ۲ نفره میان کمیسر پلیس و خبرچین است که هر ۲ روی صندلی دور یک میز نشسته‌اند و همین گفتگوی ۲ نفره با کارگردانی دقیق خاکی و بازی قابل توجه بازیگران مخاطب را با خود همراه کرد و به یکی از موفق‌ترین نمایش‌های ۴ دهه تئاتر ایران بعد از انقلاب اسلامی تبدیل شد.

خاکی حدود ۷ سال بعد و این بار در سالن سمندریان تماشاخانه ایرانشهر نمایش «روال عادی» را بار دیگر به صحنه برد که البته با تغییری در گروه بازیگری نمایش همراه شد و مسعود دلخواه به همراه کوروش سلیمانی در آن اجرا به ایفای نقش پرداختند.

محمدرضا خاکی که در طول فعالیت خود در عرصه تئاتر، نمایشنامه نویسان مطرحی را از طریق ترجمه آثارشان به تئاتر ایران معرفی کرده، درباره مواجهه خود با ژان کلود کریر و همچنین نمایشنامه «روال عادی» و اجرای آن، به تئاتر آنلاین گفت: خیلی‌ها تصور می‌کنند به دلیل اینکه مشغول ترجمه هستم و تدریس می‌کنم و چند نمایشنامه را هم کارگردانی کرده‌ام گمان می‌کنند که «روال عادی» را هم من ترجمه کرده‌ام در حالی که نمایشنامه «روال عادی» ترجمه آقای اصغر نوری است. در آن سالی که اولین اجرای «روال عادی» نوشته ژان کلود کریر پرداختم، آقای اصغر نوری دانشجوی کارگردانی دانشگاه تربیت مدرس بود و آنجا من با ایشان آشنا شدم و من به واسطه یکی دیگر از دانشجوها ترجمه «روال عادی» به دستم رسید و دیدم که ترجمه مناسبی است.

وی یادآور شد: با آن موقعیتی که از نظر کاری در تئاتر ایران موجود بود، ویژگی‌های متنی، محدود بودن تعداد پرسوناژها و محدود بودن صحنه به یک مکان اجرایی و جالب بودن متن از عواملی بود که من را مشتاق اجرای این نمایشنامه کرد.

خاکی در ادامه سخنان خود با اشاره به اینکه از پیش با آثار نمایشی ژان کلود کریر آشنا بوده و بعضی از کارهایش را در فرانسه خوانده و برخی اجراهای‌اش را به ویژه آثاری که با پیتر بروک اجرا کرده دیده است، افزود: اولین آشنایی شخصی من با ژان کلود کریر در هنگام برگزاری یکی از جشنواره‌های تئاتر آوینیون اتفاق افتاد در سالی که مجموعه‌ای از ایران شامل تعزیه، تخته حوضی و خیمه شب‌بازی و نمایش زورخانه و موسیقی ایرانی به فرانسه آمدند و من هم به دیدن این اجراها رفتم. یک شب ژان کلود کریر هم به دیدن یکی از نمایش‌ها آمده بود با او آشنا شدم و از همانجا به علاقه‌مندی ایشان به هنر و فرهنگ ایرانی بخصوص شعر ایرانی شدم. در سال بعد ایشان بخش‌هایی از اشعار کلاسیک ایران را ترجمه کرده بودند با خانم مهین تجدد قرائت کردند که شب شعر جالبی بود.

این هنرمند با سابقه تئاتر درباره دلایلی که باعث موفقیت نمایش «روال عادی» شد و آن را به عنوان یکی از آثار موفق تئاتر ایران بعد از انقلاب اسلامی معرفی کرد، یادآور شد: خوشبختانه اجرای «روال عادی» با استقبال خوبی مواجه شد. خیلی از کسانی که به دیدن این اثر آمدند نظر مثبتی نسبت به آن اجرا داشتند. بخشی از کیفیت اجرایی «روال عادی» مربوط به میزانسن و کارگردانی اثر بود. برای خیلی‌ها تصورناپذیر بود که متنی که هیچ نوع تحرک دراماتیک به معنی رایج ندارد و فقط ۲ نفر در فضایی با هم گفتگو می‌کنند اینقدر بتواند جذاب باشد. به نظر من «روال عادی» یکی از متن‌های درخشانی است که ژان کلود کریر نوشته و در آن خیلی خوب ذهن مخاطب را درگیر می‌کند و تعلیق بسیار خوبی دارد که تا آخرین جمله پایانی نمایش وجود دارد.

وی ادامه داد: خوشبختانه در آن زمان موفق شدم با همکاری دوستان خوبم دکتر مسعود دلخواه و آقای ایوب آقاخانی نمایش «روال عادی» را اجرا کنم و در جشنواره تئاتر فجر همان سال هم دکتر دلخواه جایزه بازیگری مرد جشنواره را از آن خود کرد.

خاکی تأکید کرد: فکر می‌کنم اگر «روال عادی» دلیل خوبی برای موفقیت داشته باشد به خاطر هم بازی خوب بازیگران، هم متن درخشان و هم کارهای صورت گرفته در کارگردانی اثر بود که بسیار مینیاتوری و ظریف بود و شاید پیش از این در تئاتر ایران اتفاق نیفتاده بود. مقداری سلیقه تئاتری ما به تئاتر هیجان برانگیز و پر کشمکش است اما در «روال عادی» ۲ آدم بودند که با هم گفتگو می‌کردند و یک چالش و جدل گفتگویی داشتند. اجرای «روال عادی» آنقدر ظریف و با دقت بود. بسیاری از لحظات اجرا که در متن نمایشنامه نیست حاصل تمرین‌ها، بداهه‌سازی، ایده‌های کارگردانی و پیشنهاد بازیگر بود.

این کارگردان تئاتر درباره دلایل اجرای مجدد نمایش «روال عادی» که در سال ۹۶ در سالن سمندریان تماشاخانه ایرانشهر روی صحنه رفت، توضیح داد: در آن سال‌ها امکاناتی که امروز برای تبلیغ نمایش هست نداشتیم و خیلی‌ها دیر از اجرای «روال عادی» خبردار شدند و خیلی‌ها از من می‌پرسیدند که آیا امکان مجدد «روال عادی» وجود ندارد؟ من مترصد فرصتی بودم که دوباره «روال عادی» را اجرا کنم که خوشبختانه این فرصت ایجاد شد و من از بازیگران خواهش کردم تا بار دیگر نمایش را تمرین و برای اجرا آماده کنیم. آقای ایوب آقاخانی به دلیل حضور در پروژه‌ای دیگر نتوانست که در اجرای مجدد «روال عادی» حضور پیدا کند و به همین خاطر از آقای کوروش سلیمانی خواستم و جایگزین شد. اجرای مجدد «روال عادی» هم از همان قابلیت‌ها و ویژگی‌های اجرا اول برخوردار بود و همچنان با بازخورد خوبی از سوی تماشاگران همراه شد.

وی در ادامه سخنان خود به بخشی از گفتگویی که با خبرنگاری درباره اجرای نمایش «روال عادی» داشت اشاره کرد و گفت: یکی از دوستان خبرنگار در اجرای دوم با من گفتگویی را انجام داد و خیلی از اجرای این اثر شگفت‌زده شده بود؛ اجرایی با ۲ بازیگر بدون تغییر نور و هیچ‌گونه موسیقی و افکت. آن خبرنگار محترم از من پرسید چرا در برخی مواقع اجرا از موسیقی استفاده نکرده‌ام و من در پاسخ گفتم مگر در این لحظه که ما با هم صحبت می‌کنیم زیر صحبت ما یک قطعه موسیقی در حال اجرا و پخش است؟ مهم برای من تنش دراماتیکی است که بین ۲ شخصیت نمایش وجود دارد و ریتم بازیگران است که به نحوی در بیان و تنش‌شان روی صحنه اتفاق بیفتد و این روند کفایت می‌کند و نیازی به موسیقی و افکت یا تغییر نور در اجرا نیست.

خاکی درباره اینکه در شرایط سخت و نامناسب تولید تئاتر در حال حاضر آیا امکان تولید نمایش «روال عادی» همچنان وجود دارد یا نه، یادآور شد: فکر می‌کنم همچنان نمایشی چون «روال عادی» می‌تواند اجرا شود و مخاطب داشته باشد.

وی تصریح کرد: متأسفانه تئاتر ما به هیچ وجه ساختار حرفه‌ای ندارد به این معنی که در هیچ ساختار موجود تئاترمان شرایطی برای اینکه کارگردان‌ها و بازیگران در گروه‌های ثابت یا مکان‌هایی حضور داشته باشند و حقوق ثابت بگیرند نداریم. البته در گذشته چنین وضعیتی موجود بود اما بعدها به جای اینکه این روند توسعه پیدا کند و همه از یک امنیت شغلی ثابت برخوردار شوند، به عکس عمل شد و این روند از بین رفت. در نتیجه این روند تئاتر ما همچنان شرایط نابسامان خود را دارد و امیدوارم روزی این روند توقف پیدا کند و ما دشواری‌ها و ضعف‌هایمان را بررسی و آسیب‌شناسی کنیم.

این مدرس تئاتر با بیان اینکه باید به صورت جدی در رابطه روند آکادمیک موجود تئاتری که مدام به دانشجویان مدرک کارگردانی و بازیگر اعطا می‌کند و در طول سال فارغ التحصیلان زیادی دارد فکر و آسیب‌شناسی کنیم، متذکر شد: این روند آسیب‌زا است و معتقدم هیچ کمکی به تئاتر کشور نمی‌کند. هیچ جای دنیا تئاتر خود را با ساختمان‌های کلنگی نظیر اتفاقی که برای سالن‌های خصوصی در ایران افتاده توسعه نداده است. آسیب‌ها و مشکلات زیادی در وضعیت تئاتری امروز ما وجود دارد و نیازمند است که خیلی جدی درباره وضعیت شغلی، استخدامی و نیاز واقعی کشور به نیروهای تئاتری فکر و بررسی کنیم.

خاکی در پایان سخنان خود گفت: امیدوارم این وضعیت تغییر پیدا کند و کرونا محو شود. در وضعیت اقتصادی تئاتر کشور امکان اجرای آثار با تعداد پرسوناژ بالا وجود دارد و بر عکس می‌توان آثاری همچون نمایش «روال عادی» را اجرا و کار کرد که تعداد پرسوناژ زیادی ندارند و کم هزینه‌تر هستند و در عین حال آثار درخشانی‌اند. از این رو اخیر ۲ نمایشنامه «یک سر و دو کلاه» و «داوید و ادوارد» ترجمه کرده‌ام که هر ۲ دارای ۲ پرسوناژ هستند. امیدوارم جامعه تئاتری بتواند با همفکری و گفتگو شرایطی را فراهم کند که آسیب کمتری ببیند و وضعیتی برای بهبود شرایط تئاتر ایران فراهم کند.

عکس از متین نوری است.

به گزارش تئاتر آنلاین به نقل از روابط عمومی مجموعه تئاترشهر، کتاب «گفت و گو با برشت» نوشته ورنر هِشت و ترجمه محمدرضا خاکی از آثار تالیفی – پژوهشی «مجموعه تئوری کنش معاصر» ساعت ۱۷ روز یکشنبه نهم آبان در تالار مشاهیر تئاتر شهر رونمایی می شود

در این نشست محمدرضا خاکی مدرس، مترجم و کارگردان تئاتر، رضا سرور مدرس دانشگاه و پژوهشگر و مجتبی جدی دبیر بیست و سومین جشنواره تئاتر دانشگاهی ایران نیز حضور دارند.

کتاب «گفت و گو با برشت» از آثار منتشر شده در دبیرخانه بیست و سومین جشنواره بین المللی تئاتر دانشگاهی است که در دسترس مخاطبان و علاقه مندان مباحث تئوریک حوزه تئاتر قرار خواهد گرفت.

مجتبی جدی کارگردان جوان تئاتر که پیش از این دبیری بیست و سومین جشنواره تئاتر دانشگاهی ایران را بر عهده داشت و قصد دارد نمایش «آتش سوزی ها» اثر وجدی معود با ترجمه محمدرضا خاکی را روی صحنه ببرد، درباره روند تولید این اثر نمایشی به تئاتر آنلاین گفت: حدود ۱ ماه است که تمرین های نمایش «آتش سوزی ها» را شروع کرده ایم و قصد دارم سال جاری این نمایش را روی صحنه ببرم.

وی درباره گروه بازیگران نمایش «آتش سوزی ها» افزود: نقش های اصلی این نمایش توسط فائزه یوسفی، فاطمه بهارمست، شهاب مهربان، شاهو رستمی و حسین برفی نژاد ایفا می شوند و چند بازیگر هم برای نقش های دیگر حضور خواهند داشت.

جدی درباره اینکه قصد استفاده از بازیگران چهره برای حضور در نمایش «آتش سوزی ها» را ندشته است، یادآور شد: به دنبال بازیگران چهره نبودم و بازیگرانی را که برای این اجرا مناسب بودند، انتخاب کردم که معتقدم انتخاب ها بسیار درست هستند.

وی درباره زمان و مکان اجرای این نمایش، بیان کرد: زمان مورد نظرم برای اجرای «آتش سوزی ها» بهمن سال جاری است که این نمایش را یا در تماشاخانه ایرانشهر یا در تالار حافظ روی صحنه خواهم برد.

این کارگردان تئاتر درباره اینکه آیا در نمایشنامه «آتش سوزی ها» تغییراتی ایجاد کرده یا خیر، توضیح داد: در متن تغییری ایجاد نکرده ام اما شیوه اجرایی مدنظر در خود متن نیست زیرا متن ایده ای را برای اجرا پیشنهاد نمی کند.

جدی در پایان سخنان خود گفت: با محمدرضا خاکی مترجم نمایشنامه نیز جلساتی را برگزار کردیم و درباره ایده اجرایی نمایش از وی مشورت گرفتم و همچنان در طول تمرین ها نیز با ایشان مشورت خواهم کرد.

«آتش سوزی ها» اثر وجدی معود از هنرمندان مطرح تئاتر اروپا اثری است که به موضوع هویت می پردازد و یکی از آثار شناخته شده این هنرمند لبنانی است.

محمدرضا خاکی مترجم با سابقه تئاتر درباره جدیدترین اثر خود در زمینه ترجمه نمایشنامه، به تئاتر آنلاین گفت: به تازگی نمایشنامه «دو سر و یک کلاه» نوشته ژان ماری پی یم را که پیشتر ترجمه کرده بودم، توسط انتشارات «مانی‌ای هنر» منتشر شده است. این نمایشنامه درباره تئاتر و داستان زندگی ۲ برادر است که هر ۲ بازیگر تئاتر هستند. در این اثر به مشکلات این بازیگران در خصوص درآمد، کار و زندگی که مشکلات مشترک میان اکثر بازیگران تئاتر در سراسر دنیاست، می‌پردازد.

وی با اشاره به اینکه موضوع نمایشنامه «دو سر و یک کلاه» هم تئاتر و هم آدم‌های تئاتری است، درباره نویسنده این اثر توضیح داد: ژان ماری پی یم از نمایشنامه نویسان معاصر فرانسوی است که فکر می‌کنیم این اولین اثر از اوست که به فارسی ترجمه و چاپ شده است. پی یم چندین نمایشنامه دیگر هم دارد که موضوعات همه آنها تئاتر و آدم‌های تئاتری است.

خاکی معتقد است نمایشنامه «دو سر و یک کلاه» به دلیل اینکه به مشکلات افراد و بازیگران تئاتری در بخش‌های درآمد، کار و زندگی می‌پردازد وجوه مشترکی با شرایط فعالان تئاتر ایران دارد.

وی در پایان سخنان خود تأکید کرد: معتقدم در شرایط کرونایی و اقتصادی تئاتر ایران تولید آثار پرپرسوناژ و پر حجم بسیار سخت است از این رو نمایشنامه‌های کم پرسوناژ که حرفی برای گفتن دارند، می‌توانند مفید باشند.

محمدرضا خاکی مدرس، مترجم و کارگردان تئاتر با بیان اینکه قصد اجرای نمایش «ادوارد و داوید» را به عنوان جدیدترین فعالیت خود با بهبود شرایط کرونایی تئاتر مدنظر دارد، به تئاتر آنلاین گفت: دکتر طباطبایی یکی از استادان من که در زمینه ترجمه سابقه بسیار زیادی دارد، آبونمان نشریه مشهور «آوانسن» فرانسوی است. هر ماه در این نشریه نمایشنامه‌ای به همراه نقطه نظر کارگردان‌ها، بازیگران و منتقدان تئاتر چاپ می‌شود. هر از گاهی دکتر طباطبایی نمایشنامه‌ای را در این نشریه چاپ می‌شد برای خواندن و ترجمه به من پیشنهاد می‌داد.

وی یادآور شد: سال‌ها پیش دکتر طباطبایی نمایشنامه «ادوارد و داوید» که ماجرای ۲ بازیگر حدود ۷۰ ساله تئاتر و رابطه دوستی آنهاست برای ترجمه به من پیشنهاد داد. البته یک نسخه از نمایشنامه را به زنده یاد داود رشیدی نیز که از دوستان قدیمی‌اش بود نیز داده بود. من با آقای رشیدی در خصوص ترجمه این اثر تماس گرفتم که ایشان به من گفت فرصت ترجمه اثر را ندارد و من این کار را انجام دهم.

خاکی ادامه داد: من نیز این اثر را ترجمه نکردم تا اخیراً به فکر ترجمه آن افتاد و انجام دادم. زنده یاد پرویز پورحسینی که با هم دوستی دیرینه‌ای داشتیم همیشه می‌گفت که نمایشنامه‌ای را ترجمه کنم که او دوست داشته باشد در آن بازی کند. البته وقتی اجرای نمایش «روال عادی» را دیده بود به من گفت که مایل است در آن نمایش بازی کند و من به او پیشنهاد دادم که اثری جدید را ترجمه می‌کنم تا به هم این همکاری را داشته باشیم.

این کارگردان تئاتر با اشاره به اینکه ۲ نسخه ترجمه شده نمایشنامه «ادوارد و داوید» را به پرویز پورحسینی و رضا بابک ارائه داده بود، گفت: قبل از بستری شدن پرویز پورحسینی درباره این نمایشنامه با هم صحبت کردیم و او خیلی علاقه مند بود که در این اثر بازی کند و آن را روی صحنه ببریم که متأسفانه به یکباره با درگذشتش شوک بزرگی به همه وارد کرد.

وی تصریح کرد: خیلی از درگذشت پرویز پورحسینی متأثر شدم و هنوز نمی‌توانم درگذشت او را باور کنم.

خاکی در پایان سخنان خود تأکید کرد: امیدوارم روزی نمایش «ادوارد و داوید» را با یاد پرویز پورحسینی روی صحنه ببرم.

محمدرضا خاکی مدرس، مترجم و کارگردان باسابقه تئاتر ایران درباره فعالیت‌های خود در ایام کرونایی تئاتر، به تئاتر آنلاین گفت: از فروردین ماه به دلیل شیوع ویروس کرونا خانه نشین شده‌ام و روزانه چند ساعت در زمینه ترجمه و نگارش کتاب کار می‌کنم. در این مدت ترجمه ۲ نمایشنامه و یک مجموعه داستان را به پایان رسانده‌ام که برای چاپ به انتشارات «مانی‌ای هنر» ارائه داده‌ام.

وی درباره نمایشنامه‌های ترجمه شده خود توضیح داد: یک نمایشنامه با نام «دو سر و یک کلاه» نوشته ژان- ماری پی یم نمایشنامه‌نویس معاصر فرانسوی است که با فضایی طنز به داستان ۲ برادر بازیگر می‌پردازد. نمایشنامه دوم با نام «همه پرندگان» نوشته وجدی معود است که پیش‌تر از او نمایشنامه «آتش‌سوزی‌ها» را ترجمه کرده بودم. «همه پرندگان» از آثار جدید معود و یک درام عاشقانه است.

خاکی در ادامه به ترجمه مجموعه داستانی از اسلاومیر مروژک اشاره کرد و افزود: مجموعه «الفبای بی فایده نقاشی شده توسط شاوال» شامل حدود ۳۸ داستان کوتاه است که ترجمه کرده‌ام.

مترجم و کارگردان نمایش «روال عادی» در ادامه ترجمه نمایشنامه «داوید و ادوارد» اثر لیونل گلدشتاین انگلیسی را به عنوان یکی دیگر از فعالیت‌های خود در زمینه ترجمه نمایشنامه ذکر کرد و گفت: این نمایشنامه روایتگر زندگی ۲ پیرمرد است که امیدوارم با پایان شرایط کرونایی، این نمایشنامه را روی صحنه ببرم.

وی درباره دیگر فعالیت‌های خود به ترجمه و تألیف کتاب «ادیپ» اشاره کرد و توضیح داد: این کتاب درباره نمایشنامه‌های مختلفی که درباره ادیپ نوشته شده و همچنین ادیپ در حوزه اسطوره، سینما، ادبیات داستانی و روانشناسی معاصر است.

خاکی در پایان سخنان خود یادآور شد: کتابی نیز شامل مقالات مختلف و چندین گفتگو با عنوان «گفتگو با برشت» را هم در دست ترجمه دارم که اثر ورنر هِشت است. این کتاب برای فعالان تئاتری و علاقه مندان به برشت کتاب مفیدی خواهد بود.

محمدرضا خاکی مترجم، مدرس و کارگردان تئاتر درباره جدیدترین فعالیت خود در زمینه کارگردانی و اجرای اثری نمایشی در سال جاری به تئاتر آنلاین گفت: در حال ترجمه نمایشنامه‌ای از ژان ماری پیم نمایشنامه‌نویس فرانسوی هستم که هنوز به پایان نرسیده است. نامی که در ترجمه برای این نمایشنامه انتخاب کرده‌ام، «تیر و تخته» است.

وی درباره موضوع نمایشنامه «تیر و تخته» توضیح داد: این نمایشنامه اثری کمدی و دارای ۲ پرسوناژ است. نمایشنامه «تیر و تخته» به زندگی بازیگران تئاتر می‌پردازد و اثری درخور توجه است.

خاکی ادامه داد: نمایشنامه «تیر و تخته» برای اولین بار است که در ایران ترجمه می‌شود و بعد از پایان ترجمه، برای انتشارش هم اقدام می‌کنم.

این کارگردان تئاتر درباره تصمیم خود برای اجرای نمایشنامه «تیر و تخته»، اظهار کرد: از نیمه آبان سال جاری برای سالن سمندریان تماشاخانه ایرانشهر نوبت اجرایی دارم و قصدم بر این است که این نمایشنامه را در نوبت اجرایی مدنظر، روی صحنه ببرم.

وی در پایان سخنان خود درباره انتخاب بازیگران این نمایش، گفت: هنوز در حال بررسی برای انتخاب ۲ بازیگر نمایش هستم که به‌ زودی این کار انجام و بازیگران «تیر و تخته» مشخص می‌شوند.

به گزارش تئاتر آنلاین به نقل از روابط عمومی مجموعه تئاترشهر، ویژه برنامه «گفتمان شنبه ها» به مدیریت محمدرضا خاکی از ساعت ۱۷ تا ۲۰ روز شنبه ۳۱ فروردین ماه در تالار قشقایی مجموعه تئاتر شهر از سر گرفته می شود.

در برنامه پیش رو نمایشنامه «خیاط» نوشته اسلاومیر مروژک به ترجمه و کارگردانی محمدرضا خاکی روخوانی می شود. این در حالی است که منصور براهیمی و رضا سرور به عنوان کارشناس مهمان در این اجرا حضور خواهند داشت.

قرار بر این است که در این نشست ها نمایشنامه های تازه منتشر شده توسط گروهی از هنرمندان تئاتر خوانش شود و پس از آن با حضور مترجم اثر و یک کارشناس مهمان در مورد اثر خوانش شده گفتگو صورت گیرد و به پرسش های حاضران در برنامه پاسخ داده شود.

به گزارش تئاتر آنلاین، اداره کل هنرهای نمایشی در جدیدترین اقدام خود «شورای راهبردی تئاتر» را تشکیل و اعضای آن را نیز معرفی کرد. پیش از این نیز شوراهای مختلفی اعم از شوراهای انتخاب آثار برای سالن‌های تئاتری، شوراهای مشورتی در اداره کل هنرهای نمایشی و معاونت هنری و همچنین شورای حمایت با حضور هنرمندان و مدیران مختلف تشکیل شده بود.

بررسی سابقه فعالیت این شوراها بیانگر بی‌ثمر بودن آن‌ها حتی در حد انتخاب اجراهای نمایشی برای یک سالن نمایشی بوده است اما در تئاتر ایران میل به شورا و شورایی عمل کردن بسیار زیاد است و در هر دوره از هنرمندان و مدیران مختلف و گاه چهره‌های ثابت برای حضور در این شوراها استفاده می شود.

حال «شورای راهبردی تئاتر» توسط شهرام کرمی مدیرکل هنرهای نمایشی شکل گرفته است؛ شورایی که قرار است در خصوص فعالیتِ کلان و برنامه‌ریزی در حوزه‌ هنرهای نمایشی فعالیت کند. واژه «راهبرد» یا همان «استراتژی» در تئاتر ایران معنا و مفهومی نداشته زیرا روند تئاتر ایران نشان داده که با استراتژی یا راهبرد حتی برای فعالیت‌های متداول تئاتر بیگانه است چه برسد به فعالیت‌های کلان.

نکته قابل تأمل این است که در تئاتر ایران تعداد مدیرانی که برای فعالیت خود استراتژی داشتند از تعداد انگشتان یک دست هم کمتر است و در رده اداره کل هنرهای نمایشی که زمانی مرکز هنرهای نمایشی بود و به دلیل نبود استراتژی برخی مدیران به «اداره کل» تنزل پیدا کرد، تنها علی منتظری و حسین سلیمی نام خود را به عنوان مدیرانی که استراتژی قابل قبولی داشتند ثبت کرده‌اند.

از سوی دیگر برخی فعالان عرصه هنرهای نمایشی هم در اکثر مواقع نشان داده‌اند که برای فعالیت اجرایی خود قادر به اجرای یک استراتژی مناسب برای تولید و اجرای اثر نمایشی نیستند و طی سال‌های اخیر شاهد بوده‌ایم که در انتخاب متن، زمان و مکان اجرای نمایش و چرایی اجرای یک اثر نیز استراتژی مشخصی ندارند.

این رابطه دوطرفه نداشتن استراتژی در مدیریت و همچنین فعالان تئاتر باعث شده تا شرایط برای فعالیت‌های عادی تئاتر نیز مسیر درستی را طی نکند و همیشه این ۲ گروه در تئاتر ایران نوک پیکان را به سمت دیگر بچرخاند.

«شورای راهبردی تئاتر» گویا قرار است در واژگان، نشان از ورود استراتژی به تئاتر ایران داشته باشد و از این رو اعضای خود را هم با این هدف انتخاب کرده است. شهرام کرمی مدیرکل هنرهای نمایشی که خود در رأس این شورا قرار دارد و گمان بر این است که ضرورت و نیاز راهبرد یا استراتژی در تئاتر ایران را احساس کرده است، اعضای این شورا را انتخاب و معرفی کرده است.

در این شورا که اعضای آن را علی منتظری، محمدرضا خاکی، مسعود دلخواه، شهرام گیل آبادی، منصور براهیمی و مجید گیاهچی تشکیل داده‌اند به غیر از علی منتظری که سابقه قابل قبولی را در این خصوص در کارنامه کاری خود به ثبت رسانده، عملکرد نام‌های دیگر در زمینه تعیین راهبرد برای تئاتر ایران چندان مشخص نیست.

باید دید این شورای تازه تأسیس در ایام پیش روی خود چه عملکردی را رقم خواهد زد اما واقعیت را نباید نادیده گرفت که اکثر مدیران تئاتر ایران در حوزه ‌های مختلف حتی برای اینکه استراتژی داشته باشند، نیز استراتژی ندارند!

به گزارش تئاتر آنلاین به نقل از روابط عمومی مجموعه تئاتر شهر، جلسه نمایشنامه خوانی «فوتبال» به کارگردانی محمدرضا خاکی که قرار بود روز شنبه ۲۴ آذر در قالب دومین برنامه «گفتمان شنبه ها» در تالار قشقایی تئاتر شهر برگزار شود، به وقت دیگری موکول شد.

گروه اجرایی پروژه «گفتمان شنبه ها» در اطلاعیه ای آورده است:

«باعــرض پــوزش، به اطلاع دوستان عزیــز می‌رسانـیـم، با توجه به کسالت پیش آمده برای جنــاب آقای دکتر خاکی، اجــرای نمایشنامه خوانی فوتبال تا اطلاع ثانوی به زمانی دیگر که متعاقبا اعلام می شود، موکــول شد.»

دومین برنامه از پروژه «گفتمان شنبه ها» قرار بود روز شنبه ۲۴ آبان با خوانش نمایشنامه «فوتبال» به نویسندگی پل کانتن و ژرژ بلاک و کارگردانی محمدرضا خاکی درتالار قشقایی تئاتر شهر برگزار شود. «گفتمان شنبه ها» عنوان مجموعه برنامه هایی است که توسط محمدرضا خاکی با همکاری مرکز هنرهای نمایشی و مجموعه تئاتر شهر در شنبه آخر هر در سالن قشقایی برگزار می شود.

برای کسب آخرین اطلاعات و اخبار تئاتر شهر به سایت این مجموعه به آدرس www.teatreshahr.com مراجعه کنید.