برچسب: علی جعفری

به گزارش تئاتر آنلاین، روز شنبه ۱۴ مهر دهمین قسمت از برنامه رادیویی «رادیو دراماتیک» با موضوع «تئاتر و تاریخ: تئاتر مستند» به مناسبت اجرای نمایش «ادبیات» نوشته‌ مهام میقانی و کارگردانی محمود امین در سالن شماره یک پردیس تئاتر شهرزاد به صورت زنده پخش شد. علی جعفری فوتمی به عنوان کارشناس- مجری، امید طاهری به عنوان کارشناس و مهمانان برنامه شامل مهام میقانی نویسنده و مدرس تئاتر و محمود امین کارگردان تئاتر حضور داشتند. تهیه‌کنندگی برنامه را میثم عبدی بر عهده داشت.

علی جعفری فوتمی برنامه را با اشاره به اهمیت و جاذبه تاریخ آغاز کرد و گفت: تاریخ پدیده‌ای پیچیده و شگفت‌انگیز است که همه را به خود جذب می‌کند. ما با تاریخ زندگی می‌کنیم و هویت‌مان با آن در هم تنیده شده است. به گفته تولستوی، تاریخ روسیه می‌تواند مانند یک رمان باشد، درست همان‌طور که زندگی روزمره یک کارگر روسی نیز می‌تواند روایت شود.

امید طاهری در ادامه به اهمیت تاریخ برای هر جامعه اشاره و تأکید کرد: هیچ جامعه‌ای نمی‌تواند از تاریخ خود جدا شود. تاریخ همواره در جریان زندگی ما حضور دارد و غفلت از آن می‌تواند به تکرار اشتباهات گذشته منجر شود. تاریخ، آینه‌ای برای درک بهتر مشکلات کنونی و آینده جوامع است.

سپس علی جعفری فوتمی از محمود امین درخواست کرد که درباره روند تولید نمایش «ادبیات» توضیح دهد. محمود امین توضیح داد که این نمایش از یک کارگاه تئاتر مستند شکل گرفت و پس از تمرینات جدی از بهار ۱۴۰۲، از ۱۸ شهریور هر شب ساعت ۹:۳۰ در پردیس تئاتر شهرزاد روی صحنه می‌رود.

علی جعفری فوتمی سپس به تفاوت بین تئاتر و سینما پرداخت و گفت: در حالی که سینما با مستندات آغاز شده است، تئاتر به‌طور سنتی بیشتر بر تخیل نویسنده تکیه دارد. اما در تئاتر مستند، این واقعیت‌ها و تاریخ هستند که با شیوه‌ای متفاوت به صحنه آورده می‌شوند.

مهام میقانی با بیان تاریخچه تئاتر مستند توضیح داد که این سبک در دهه ۳۰ میلادی در انگلستان و ایالات متحده شکل گرفت. او به رواج دوباره این سبک در ایران از دهه ۸۰ اشاره کرد و گفت که پس از قطع ارتباط با تئاتر مستند در ایران به‌دلیل انقلاب فرهنگی، این ژانر در دهه‌های اخیر دوباره مورد توجه قرار گرفته است.

امید طاهری در ادامه به چالش‌های مرتبط با بازنمایی تاریخ در تئاتر مستند ایران پرداخت. او گفت که در ایران، تاریخ بیشتر به عنوان ابزاری برای فهم مسائل روز استفاده می‌شود و با نوعی سانسور تاریخی همراه است که بازنمایی دقیق تاریخ را دشوار می‌کند. طاهری یادآور شد که تاریخ ایران به 2 دوره قبل و بعد از انقلاب تقسیم شده و این دوگانگی مانع از بررسی بی‌طرفانه و جامع تاریخ می‌شود.

طاهری همچنین نقدی به رویکردهای اجرایی جدید در تئاتر مستند ایران داشت و گفت که این رویکردها اغلب به ظاهر و سطح بیرونی مسائل محدود شده‌اند، بدون درک عمیق. او به کاوه گلستان، عکاس مشهور ایرانی، اشاره کرد و گفت که او در عکس‌های خود تلاش می‌کرد واقعیت را بدون سانسور و مستقیم به مخاطب نشان دهد، در حالی که تئاتر مستند در ایران به‌طور معمول به اجراهای دکوراتیو و سطحی تقلیل می‌یابد.

در ادامه، علی جعفری فوتمی به تجربه شخصی خود از اجرای نمایش «احساس آبی مرگ» اشاره کرد. او گفت که در این نمایش بچه هایی که واقعا مرتکب قتل شده حضور داشتند و این تأثیر عمیقی بر تماشاگران گذاشت، به‌طوری‌که در برخی موارد حتی سرنوشت این کودکان تغییر کرد. او این نمایش را نمونه‌ای از تأثیر مستقیم اجتماعی تئاتر مستند دانست.

در بخش پایانی، امید طاهری و مهام میقانی به این نکته اشاره کردند که تاریخ ایران پر از ناشناخته‌ها است و تئاتر مستند می‌تواند نقشی در کشف و بازگویی آن ایفا کند. مهام میقانی همچنین توضیح داد که نمایش «ادبیات» یک داکیودراما است و از اسناد و تاریخ برای تقویت روایت استفاده می‌کند، اما تاریخ را نه به‌عنوان چیزی گذشته، بلکه به‌عنوان بخشی از زندگی کنونی ما می‌بیند.

برنامه با تأکید بر اهمیت بازنمایی دقیق و بی‌طرفانه تاریخ در تئاتر مستند به پایان رسید.

به گزارش تئاتر آنلاین به نقل از روابط عمومی برنامه، نشست«رادیو دراماتیک» که میثم عبدی تهیه کنندگی آن را به عهده دارد با حضور علی جعفری فوتمی به عنوان کارشناس و مجری و امید طاهری به عنوان کارشناس برنامه برگزار شد. مهمانان ویژه این برنامه فارس باقری، نویسنده و استاد دانشگاه و مجتبی جدی، کارگردان و فعال تئاتر دانشجویی بودند.

امید طاهری در ابتدای برنامه گفت: عنوان برنامه به ۲ جنبه از تئاتر دانشگاهی اشاره دارد؛ بخش اول، یعنی تئاتر دانشجویی، به عملکرد دانشجویان و آنچه از دانشگاه‌ها به جامعه ارائه می‌دهند، می‌پردازد. بخش دوم، یعنی دانشجویان تئاتر، ناظر بر وقایع درون دانشگاه و رشته تئاتر است و می‌تواند تاثیراتی بر تئاتر دانشجویی داشته باشد.

علی جعفری فوتمی در ادامه به اهمیت تئاتر دانشجویی اشاره کرد و افزود: تئاتر دانشجویی به نوعی موتور محرکه در جریان کلی تئاتر کشور است و همواره نقش مهمی در تحول و پیشرفت تئاتر کشور داشته است. در سطح جهانی نیز، تئاتر دانشگاهی به عنوان یک مسیر آموزشی معتبر شناخته می‌شود. اگرچه ممکن است مرزهای بین آموزش رسمی و غیررسمی در تئاتر گاهی اوقات محو شود، اما تئاتر دانشجویی دارای ویژگی‌های خاصی است که بر کیفیت اجرایی و تفکر انتقادی اثرگذار است.

در ادامه، فارس باقری به مشکلات عمده جشنواره تئاتر دانشگاهی پرداخت و گفت: یکی از مشکلات اساسی در جشنواره تئاتر دانشگاهی این است که وزارت علوم بودجه‌ای برای آن اختصاص نمی‌دهد و برگزاری جشنواره‌های تئاتر دانشجویی را به بخش خصوصی واگذار کرده است. این ساختار باعث شده است که جشنواره‌ها با مشکلات مالی و ساختاری مواجه شوند و نهادهای دائمی برای نگهداری و ارزیابی آثار تئاتر دانشگاهی وجود نداشته باشد. همچنین، سیستم لابی‌گری در انتخاب دبیر جشنواره و دیگر مقامات نیز به پیچیدگی‌های این مسأله افزوده است.

فارس باقری همچنین به تغییرات اجتماعی و نیاز به بازنگری در ساختار جشنواره‌ها اشاره کرد و گفت: بافت اجتماعی تغییر کرده و دانشجویان به دنبال فضاهای جدید برای نمایش آثار خود هستند. این تغییر باعث شده که تئاتر دانشجویی راه‌های تازه‌ای پیدا کند و از طریق مکان‌های غیررسمی ادامه یابد.

وی تأکید کرد: دانشگاه باید به دانشجویان امکان دهد نظریات خود را آزمایش کنند. اگر این بستر فراهم نباشد، دانشجویان نمی‌توانند تجربه‌های خود را در جامعه امتحان کنند. انگیزه برای برگزاری جشنواره بیشتر شده است اما باید با تغییرات اجتماعی و بافت جدید هماهنگ شود و با سیاست‌های قبلی ادامه نیابد.

مجتبی جدی به عنوان دبیر آخرین دوره جشنواره تئاتر دانشگاهی به مشکلات پیش‌آمده اشاره کرد و گفت: واقعیت این است که سهم هر فرد و گروه در فروپاشی جشنواره قابل بررسی است. جشنواره‌های تئاتر دانشگاهی به دلیل لابی‌گری و ساختار غیرشفاف دچار مشکلات زیادی شدند. تغییرات در سیاست‌های وزارت علوم و نحوه برگزاری جشنواره‌ها نیز به این مشکلات دامن زد.

وی در ادامه افزود: اهمیت جشنواره تئاتر دانشجویی به سیاست فرهنگی دولت بستگی دارد. در دولت‌های مختلف، همواره پرسیده می‌شود که آیا برگزاری این جشنواره فایده‌ای دارد یا خیر. در دوران اصلاح‌طلبان، این سوال مطرح بود که چند نفر به این جشنواره خواهند آمد. من پیشنهاد کردم که اگر جشنواره نمی‌تواند فایده‌ای برای کل کشور داشته باشد، بهتر است در خوابگاه‌ها برای دانشجویان اجرا شود.

مجتبی جدی نیز به وضعیت نظارت‌ها اشاره کرد و گفت: نظارت‌ها در گذشته کمتر محسوس بودند، اما اکنون عریان‌تر شده‌اند و این وضعیت نمی‌تواند ادامه یابد. با وجود مشکلات نظارتی، این ساختار افراد موفقی را به تئاتر معرفی کرده است. عدم برگزاری جشنواره و تعطیلی آن، خلاء بزرگی ایجاد کرده که حتی دانشگاه‌های هنری نتوانسته‌اند آن را پر کنند.

امید طاهری نیز به نیاز به اصلاح ساختار جشنواره‌ها اشاره کرد و گفت: سپردن جشنواره به دست دانشجویان اقدام مثبتی بود، اما ممکن است ایرادات فرهنگی و مدیریتی در این فرآیند وجود داشته باشد که نیاز به بررسی و اصلاح دارد. تالار مولوی که مجتبی نیز در آنجا فعالیت دارد، باید از طریق دانشگاه تغذیه شود. اما در دو سه سال اخیر، کیفیت کارها کاهش یافته است و ممکن است این تغییر به عدم وجود جشنواره تئاتر دانشگاهی مربوط باشد.

علی جعفری فوتمی در پایان عنوان کرد: نبود جشنواره تئاتر دانشگاهی در سال‌های اخیر به تئاتر دانشجویی لطمه زده است و نیاز است که این وضعیت به طور جدی بررسی شود.

برنامه تخصصی تئاتر «رادیو دراماتیک» هر هفته شنبه‌ها، ساعت ۲۰ از خانه هنر دیوار به صورت زنده پخش می‌شود و علاقه‌مندان می توانند مشروح هر برنامه را با جستجوی عبارت «رادیو دراماتیک» در تمام پخش کننده های پادکست بشنوند.