برچسب: شهرداری تهران

به گزارش تئاتر آنلاین، انجمن صنفی کارگردانان تئاتر، درباره حذف ردیف بودجه حمایت از خانه تئاتر در بودجه سال ۱۴۰۱ شهرداری تهران که به تازگی اعلام شده است، واکنش نشان داد و خواستار بازنگری در این زمینه شد.

در بیانیه انجمن صنفی کارگردانان تئاتر آمده است:

«با اندوهی بسیار و تأسفی عمیق، در این واپسین روزهای سال – و با امید به آن‌که پایان این سال و این قرن، پایان همیشگی اخبار بد و ناگوار باشد – لازم است به اطلاع هنرمندان تئاتر و دوستداران فرهنگ ایران برسانیم که متاسفانه با تصمیم شورای شهر تهران، ردیف و کدُ بودجه حمایت از خانه تئاتر، در بودجه سال ۱۴۰۱ شهرداری تهران، حذف شده است.

ردیف بودجه‌ای ۱.۵ میلیاردی، که با زحمات و پی‌گیری‌های طاقت‌فرسای فراوان محقق شده بود و انتظار می‌رفت به‌جای حذف، هر سال با رشدی فزاینده روبه‌رو باشد و سرمشق و الگویی برای دیگر شهرداری‌های ایران قرار گیرد.

تأسف‌آورتر آن‌که این تصمیم خطا همان‌قدر که به شورای شهر تهران بازمی‌گردد، به نگاه نادرست در مدیریت کلان خانه تئاتر و عدم پیگیری‌های لازم هم مربوط است، موضوعی که انجمن کارگردانان تئاتر، از طریق «طرح کارزار جامعه تئاتر ایران» تلاش کرد نسبت به آن هشدار دهد و البته قطعاً تا حصول به نتایج لازم، پی‌گیر آن خواهد بود.

رفتارهای خام‌دستانه‌ای که منجر به تصمیم‌گیری‌های نادرست هیات مدیره‌ای شد که شش عضو از ده عضو آن، ناگزیر کناره‌گیری کرده بودند و بی‌توجه به عواقب رفتارها و تصمیمات خود، هم نتوانستند نیمی از بودجه یک و نیم میلیاردی حمایتی اختصاص یافته در سال ۱۴۰۰ در نیمه دوم سال را پی‌گیری و محقق و دریافت کنند و هم یکی از دست‌آوردهای بنیادین خانه تئاتر را از دست دادند.

انجمن کارگردانان تئاتر ایران قاطعانه و موکداً از اعضای محترم شورای شهر و شهردار محترم تهران می‌خواهد در این تصمیم نادرست، بازنگری کرده و در زمانی‌که در تمامی بزرگ‌ترین شهرهای جهان، شهرداری‌ها مهم‌ترین حامی فرهنگ، هنر و تئاتر و فعالیت‌های تئاتری هستند، نه‌تنها این حداقل حمایت‌ها را از جامعه‌ی تئاتر دریغ نکنند، که بر میزان حمایت از این هنر شریف، که ضرورت و نتایج حاصل از رونق آن در مدیریت شهری، موجب حمایت بی‌تردید شهرداری‌ها در سراسر جهان است، بیافزایند.

از سوی دیگر آرزو می‌کنیم جامعه تئاتر بتواند وحدت و انسجام لازم را به دست آورد و با هم‌افزایی تمامی هنرمندان تئاتر با هر گرایش و تمایلی، در نظامی مردم‌سالارانه و متکی بر خرد جمعی و چرخش نخبگانی، از این‌گونه آسیب‌ها مصون بماند و به‌جای مواجه کردن هنرمندان تئاتر با بحران‌ها و کسادی‌ها و وضعیت‌های قهقرایی، شاهد رونق روزافزون تئاتر، به‌عنوان عاملی بسیار مهم و اساسی، در توسعه اجتماعی پایدار شهر و جامعه و کشور باشیم.»

بخشی مهم که به لحاظ بصری بسیار حائز اهمیت است، فضای بیرونی و پیرامون مجموعه تئاتر شهر است.

طی روزهای اخیر با همکاری‌های انجام شده محیط اطراف مجموعه تئاتر شهر که محلی برای حضور دستفروشان و فروشندگان محصولات مختلفی بود ساماندهی شده و با شروع چهلمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر این فضا خالی شده و تنها بعد از پایان اجراهای تئاتر شهر و شب‌ها شاهد حضور دستفروشان می‌شود.

با توجه به قمه‌کشی انجام شده در پیرامون مجموعه تئاتر شهر که چندی پیش رخ داد و باعث تأثر جامعه هنری و فرهنگ و هنر دوستان شد، بحث حفظ امنیت این فضا نیز مورد توجه قرار گرفته و در اولین روز جشنواره این امر مشهود بود.

اما نکته‌ای که مغفول مانده و به آن بی‌توجهی شده، بحث نظافت و تمیزی فضای پیرامون مجموعه تئاتر شهر است.

متأسفانه فضای پیرامون مجموعه تئاتر شهر تبدیل به فضایی مشمئزکننده و کثیف شده و مشخص نیست چرا مدیریت شهری و همچنین مدیریت مجموعه تئاتر شهر و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برنامه‌ای برای شستشو و نظافت این فضا ندارند.

با توجه به اینکه مجموعه تئاتر شهر به عنوان اصلی‌ترین میزبان آثار چهلمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر شناخته می‌شود و مخاطبان متعددی به این مجموعه مراجعه می‌کنند، فضای پیرامون آن علاوه بر داشتن امنیت لازم باید فضایی تمیز و درخور این مکان تئاتری باشد.

متأسفانه نه تنها نمای بیرونی دیوارهای مجموعه به دلیل روشن کردن آتش توسط افراد مختلف در شب‌ها مخدوش شده بلکه جایگاه‌های در نظر گرفته شده برای مراجعان و مردم در پیرامون مجموعه نیز بسیار کثیف و مشمئزکننده هستند و کمتر کسی رغبت نشستن روی آن‌ها را دارد.

همچنین کف محیط اطراف مجموعه تئاتر نیز از این امر مستثنی نیست و به لحاظ بصری زننده است.

با نگاهی به محیط پیرامون مجموعه تئاتر شهر این سؤال‌ها مطرح می‌شود که آیا شستشو و تمیز کردن محیط پیرامون مجموعه تئاتر شهر کار سخت و دشواری است؟

آیا نمی‌توان به صورت همزمان در پیرامون مجموعه تئاتر شهر هم دارای امنیت بود و هم محیطی پاک و تمیز داشت؟

آیا حفظ و نگهداری یک مجموعه مهم فرهنگی و هنری شامل نظافت و پاکیزگی محیط پیرامون آن نمی‌شود؟

چرا وقتی قرار است تئاتر شهر میزبان مهمترین رویداد تئاتری ایران باشد فکری برای نظافت محیط پیرامون آن نشده است؟

وی درباره تبلیغات شهری چهلمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر افزود: شهرداری مناطق ۶، ۱۱ و ۱۲ خیلی کمک حال جشنواره بوده و هستند و تبلیغات جشنواره را منعکس می‌کنند. همچنین فایل‌های تبلیغاتی به سازمان زیباسازی شهرداری تهران نیز ارائه شده و قرار است این سازمان طی چند روز آینده تبلیغات شهری جشنواره را آغاز کند.

نادری درباره همکاری سازمان صدا و سیما با چهلمین جشنواره تئاتر فجر، اظهار کرد: قرار است با قول مساعد رسانه ملی و آقای حمید شاه‌آبادی معاون سیما، برنامه‌ای در حدود ۷ تا ۸ قسمت ۴۰ تا ۴۵ دقیقه‌ای که شامل اخبار روز جشنواره، گفتگو با هنرمندان و پوشش بخش‌های مختلف جشنواره است از شبکه یک یا دو سیما پخش شود.

وی ادامه داد: صدای جمهوری اسلامی ایران نیز در دوره چهلم جشنواره تئاتر فجر مشارکت پررنگ‌تری نسبت به دوره گذشته جشنواره دارد و شبکه‌های مختلف رادیویی جشنواره را پوشش می‌دهند.

مدیر اجرایی جشنواره چهلم تئاتر فجر درباره کاتالوگ این دوره از جشنواره، گفت: کاتالوگ جشنواره توسط سعید شکرنیا در دست تهیه است و تلاش می‌کنیم نهایتا تا روز سوم جشنواره ارائه شود.

نادری در بخش دیگری از سخنان خود درباره وضعیت اسکان هنرمندان گروه‌های تئاتری شهرهای دیگر و تماشای آثار جشنواره توسط آنها که در چهلمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر آثارشان را به صحنه می‌برند، یادآور شد: محدودیت‌های ظرفیتی تعیین شده به دلیل شیوع سویه جدید ویروس کرونا باعث شده تا تغییراتی در ظرفیت پذیرش سالن‌های تئاتری ایجاد شود. با توجه به اینکه از ۳۰ درصد ظرفیت سالن‌های در جشنواره چهلم تئاتر فجر استفاده می‌شود امکان خدمت رسانی کامل به هنرمندان عزیز تئاتر شهرهای دیگر وجود ندارد و این عزیزان می‌توانند از طریق تلویزیون تئاتر ایران و پلتفرم‌های دیگر به تماشای آثار جشنواره بنشینند.

قائم مقام دبیر چهلمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر تصریح کرد: به دلیل رعایت پروتکل‌های بهداشتی و حفظ سلامت هنرمندان عزیز، امکان اسکان طولانی‌مدت هنرمندان عزیز شهرهای دیگر برای‌مان میسر نیست. از این رو گروه‌های شرکت کننده از شهرهای دیگر روز قبل از اجرا در تهران اسکان داده می‌شوند و روز بعد از اجرا به شهرهای خود بازمی‌گردند.

وی در پایان سخنان خود تأکید کرد: می‌دانیم که این روند باعث گله‌مندی هنرمندان عزیز شهرهای دیگر می‌شود و از آنها بابت این وضعیت عذر خواهیم ولی برای حفظ سلامت هنرمندان عزیز این برنامه‌ریزی انجام شده است.

البته شورای شهر سابق تهران به جای همراهی برای رفع معضل پیرامون تئاتر شهر بیشتر به مانع‌تراشی در این زمینه پرداخت.

با تغییرات ایجاد شده در شورای اسلامی شهر تهران و همچنین شهرداری تهران، جلسه‌ای با موضوع تعیین فضای پیرامونی مجموعه تئاتر شهر و کاهش آسیب‌های موجود مجموعه، عصر روز چهارشنبه اول دی با حضور قادر آشنا مدیرکل هنرهای نمایشی، علی‌رضا نادعلی عضو و سخنگوی شورای اسلامی شهر تهران، سیداحمد علوی رئیس کمیته میراث فرهنگی و گردشگری شورای شهر تهران، سیدمحمد موسوی شهردار منطقه ۱۱ شهر تهران، مرتضی ادیب‌زاده سرپرست معاونت میراث فرهنگی اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان تهران و جمعی از مدیران اداره‌کل هنرهای نمایشی از جمله رضا بصیرت مدیرعامل انجمن هنرهای نمایشی ایران، مهدی ابدالی معاون اداره‌کل هنرهای نمایشی و ابراهیم گله‌دارزاده مدیر مجموعه تئاتر شهر و مدیران و معاونانی از شورای شهر و شهرداری تهران در مجموعه تئاتر شهر برگزار شد.

طی آن جلسه با ارائه توضیحاتی از سوی مدیرکل هنرهای نمایشی و رئیس مجموعه تئاتر شهر، سخنگو و همچنین رئیس کمیته میراث فرهنگی و گردشگری شورای اسلامی شهر تهران در خصوص عملیاتی شدن طرح حریم مجموعه تئاتر شهر قول همکاری و مساعدت شورای اسلامی شهر تهران را دادند.

سخنگوی شورای شهر: ۲ ماه است منتظر طرح تئاتر شهر هستیم

بعد از اتفاق رخ داده اخیر در پیرامون مجموعه تئاتر شهر و مطرح شدن چرایی به سرانجام نرسیدن ایجاد حریم مجموعه تئاتر شهر در رسانه‌ها و فضای مجازی، علی‌رضا نادعلی سخنگوی شورای اسلامی شهر تهران توضیحات خود در این خصوص را در توئیتی بیان کرد و چنین نوشت: «۲ ماه پیش با آقای علوی عضو دیگر شورا با دوستان تئاتر شهر جلسه داشتیم. راه حل‌شان برای مشکلات اجتماعی حول تئاتر شهر ایجاد حصار بود تا از معتاد و کارتن‌خواب و بزهکار در امان بمانند. شهردار منطقه و رئیس سازمان زیباسازی شهرداری پای کار آماده‌اند و از ۲ ماه پیش منتظر تئاتر شهر. همه از ۲ ماه پیش منتظریم تئاتر شهر طرحی را که خود روی اجرای آن اصرار داشت برای بررسی بفرستد تا با سایر طرح‌ها مقایسه و نهایتاً بعد از انتخاب طرح کار با سرعت انجام شود. اگر طرحی نفرستند، می‌توان فوری و جمع‌وجور بین خود عزیزان هنرمند فراخوان ایده داد.»

گله‌دارزاده: طرح امروز بازارسال شد

ابراهیم گله‌دارزاده رئیس مجموعه تئاتر شهر در پیگیری انجام شده از سوی تئاتر آنلاین مبنی بر چرایی ارائه نشدن طرح مورد نظر به شورای اسلامی شهر تهران و دلیل این تأخیر به تئاتر آنلاین گفت: طراحی حریم مجموعه تئاتر شهر توسط شرکت «عمارت خورشید» حدود یک سال پیش انجام شده و ما این طرح را به شورای اسلامی سابق شهر تهران ارائه دادیم. طی جلسه‌ای که با اعضای محترم شورای اسلامی جدید شهر تهران داشتیم ایشان از ما خواستند که طرح را بازارسال کنیم. تهیه مجدد این طرح مدتی زمان نیاز داشت و با تهیه مجدد طرح، امروز یکشنبه ۱۰ بهمن برای شورا بازارسال کردیم و بابت تأخیری که اتفاق افتاد از عزیزان شورای اسلامی شهر تهران عذر خواهیم.

وی یادآور شد: طراحی حریم مجموعه تئاتر شهر جزو وظایف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیست و جزو طرح پهنه رودکی است ولی ما خواستیم به عنوان کمک و تنها نگذاشتن مدیریت شهری این کار را انجام دهیم.

گله‌دارزاده درباره ملاحظات مدنظر در طراحی انجام شده برای حریم مجموعه تئاتر شهر که به شورای اسلامی شهر تهران ارائه شده، توضیح داد: در این طراحی امکان دستفروشی در پیرامون مجموعه تئاتر شهر محدود و به نوعی سخت شده، همچنین تسهیل دسترستی شهروندان و هنرمندان به تئاتر شهر و محدود نشدن تئاتر شهر به لحاظ بصری و همچنین دسترسی از ملاحظاتی است که در این طرح مورد توجه قرار گرفته است. همچنین نظر منتقدانی که معتقد بودن طراحی حریم نباید باعث محدودیت و جداسازی مجموعه از مردم شود نیز لحاظ شده است.

رئیس مجموعه تئاتر شهر در پایان سخنان خود تأکید کرد: یکی از مشکلات ما در اجرایی شدن طرح حریم مجموعه تئاتر شهر رویکرد شورای اسلامی قبلی شهر تهران بود و حالا که رویکرد شورای اسلامی جدید شهر تهران بسیار مثبت است امیدواریم اقدام عملیاتی مورد نظر سریع انجام شود.

این امر در عرصه تئاتر ایران نیز مشهود است و با وجود اینکه سازمان و نهادهای مختلف نظیر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان فرهنگی و هنری شهرداری، حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی، بنیاد روایت فتح، بنیاد فرهنگی هنری رودکی، معاونت فرهنگی بنیاد شهید و امور ایثارگران، وزارت آموزش و پرورش و وزارت علوم طبق وظایف خود باید در عرصه‌های فرهنگی و هنری حضوری تأثیرگذار داشته باشند و به مفاهیمی چون انقلاب اسلامی بپردازند اما طی دهه‌های اخیر شاهد برنامه‌ریزی و سیاستی مؤثر در این خصوص نبوده‌ایم.

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به‌عنوان متولی هنر در کشور نتوانسته یک سیاستگذاری مشخص در این زمینه داشته باشد و از سوی دیگر با موضوعاتی چون انقلاب اسلامی به صورت مناسبتی و مقطعی برخورد کرده است.

از سوی دیگر سایر سازمان‌ها و نهادهایی که نامشان ذکر شد نیز به‌صورت جزیره‌ای و بدون برنامه‌ریزی مشخص و مؤثر فقط در مناسبت‌ها و برای ارائه آمار به این موضوع پرداخته‌اند.

این روند باعث شده تا سطح کیفی آثار معدود تولید شده با موضوع انقلاب اسلامی ایران و مفاهیم مرتبط با آن، که موضوعات اجتماعی را نیز شامل می‌شود، دارای سطح کیفی قابل قبولی نباشند. نگاه مقطعی مدیران، مسئولان و تصمیم گیرندگان فرهنگی باعث شده تا تولیدات هنری و تئاتری در این حوزه با انگ «سفارشی» همراه شود و همین امر موجب دافعه‌ای برای حضور هنرمندان نسل‌های مختلف و تولید آثار نمایشی با کیفیت قابل قبول شده است.

نکته قابل تأمل این است که چرا طی ۴ دهه مدیریت کلان فرهنگی و هنری کشور به یک سیاستگذاری مشخص و مدون برای تولیدات آثار هنری از جمله آثار تئاتری با موضوع انقلاب اسلامی، گفتمان انقلاب اسلامی و به طور کل مفهوم انقلاب اسلامی نرسیده و نهادها و مراکز مختلف بدون داشتن سیاستی مشخص در مناسبت‌های مرتبط به تولید آثار سفارشی پرداخته‌اند، در حالی که وجود یک سیاستگذاری مشخص و مدون باعث می‌شود این مفهوم و مفاهیم مرتبط با آن در طول سال و توسط هنرمندان نسل‌های مختلف در تولیدات هنری و تئاتری مدنظر قرار گیرد.

از این رو و برای بررسی چرایی شکل نگرفتن چنین روندی در عرصه تئاتر برگزاری سلسله نشست‌هایی با مدیران و مسئولان نهادها و مراکز ذکر شده در گروه هنر تئاتر آنلاین مدنظر قرار گرفت. سومین نشست در این خصوص با حضور کوروش زارعی بازیگر، نویسنده و کارگردان با سابقه تئاتر و رئیس مرکز هنرهای نمایشی حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی برگزار شد.

زارعی در این نشست با صراحت بی‌دغدغه بودن و فقر فرهنگی مدیران و مسئولان کلان فرهنگی و بی‌توجهی آن‌ها نسبت به فرهنگ و هنر و به ویژه تئاتر را به نقد و چالش کشید. زارعی در این گفتگو بی‌توجهی مدیران و مسئولان به فرمایشات مقام معظم رهبری در خصوص اهمیت فرهنگ و نیاز جدی به این مقوله را به نوعی متأثر از جریان نفوذ در بدنه مدیریت کلان فرهنگی کشور دانست.

در ذیل مشروح این گفتگو آمده است:

* جایگاه گفتمان انقلاب اسلامی ایران در حوزه تئاتر موضوع مدنظر ما است. قصدمان بررسی ۴ دهه گذشته تئاتر ایران و پرداختن آن به موضوع انقلاب اسلامی و مفاهیم مرتبط با آن است. از دیدگاه شما به‌عنوان یک هنرمند باسابقه تئاتر که در زمینه تولید و اجرای آثاری با موضوعات دفاع مقدس و دینی و مذهبی نیز فعالیتی مستمر دارد و همچنین به عنوان رئیس مرکز هنرهای نمایشی حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی نیز حضور دارید، آیا در این ۴ دهه به لحاظ تولیدات مرتبط با این موضوع به درستی برنامه‌ریزی و اقدام شده است؟ آیا مدیران و مسئولان فرهنگی برنامه‌ریزی درستی برای توجه به گفتمان انقلاب اسلامی در عرصه هنر و تئاتر داشته‌اند که توقع دارند هنرمندان نیز در این زمینه فعالیت کنند؟ وضعیت را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

کوروش زارعی: اصلاً دغدغه‌ای وجود دارد؟ کدامیک از مسئولان فرهنگی و دوستان ما در مجلس شورای اسلامی دغدغه فرهنگ و هنر انقلاب را دارند؟ اگر در ۴۰ سال گذشته دغدغه داشتند که وضعیت ما این نبود. من تنها تئاتر مدنظرم نیست بلکه در سینما هم وضع به همین گونه است. دهه ۶۰ را که تازه انقلاب شکل گرفته بود و مردم و هنرمندان شور انقلابی داشتند و کارهای انقلابی در عرصه سینما، تئاتر، هنرهای تجسمی و موسیقی تولید می‌شد کنار بگذاریم، آیا طی بیش از ۲ دهه گذشته مسئولان فرهنگی و دوستان مجلس دغدغه تئاتر را داشته‌اند که بخواهند دغدغه تئاتر انقلابی را هم داشته باشند؟

اگر دغدغه تئاتر را داشتند که این وضع بودجه تئاتر نبود. سال ۹۷ در جمعی خصوصی با همراهی ۲۰ هنرمند تئاتر در محضر رهبر معظم انقلاب اسلامی بودیم و راجع به تئاتر از وجوه مختلفی صحبت شد. حضرت آقا در ابتدای جلسه فرمودند که «امشب در خدمت شما هستم تا شما بگویید و ما بشنویم و هر کاری از دست من بر بیاید برای شما خواهم کرد، آمده‌ام بشنوم که ببینم چه کمکی به تئاتر ایران می‌توانم داشته باشم، راحت با من صحبت کنید»؛ ببینید کار طی ۴ دهه انقلاب به لحاظ وضعیت فرهنگی و هنری در مملکت به کجا رسیده و کسی حرف گوش نکرده که رهبر خودشان وارد میدان شده‌اند. ایشان ۲ هفته یک بار هنرمندان حوزه‌های مختلف را در محضرشان گردهم جمع می‌کنند تا صحبت کنند و مشخص شود مشکل کجاست که اتفاقی نمی‌افتد و وضعیت فرهنگ و هنر اینگونه است.

در آن دیدار هنرمندان تئاتر حاضر صحبت کردند و سپس شهرام کرمی مدیر وقت اداره‌کل هنرهای نمایشی وزارت ارشاد راجع به بودجه تئاتر حرف زد و گفت که حضرت آقا یکی از مشکلات اساسی ما بودجه است. حضرت آقا پرسیدند که چقدر بودجه سالیانه تئاتر است و شهرام کرمی پاسخ داد ۳۰ میلیارد تومان که البته بخشی از آن نیز محقق نمی‌شود و آن بخش دیگر هم بیشتر صرف جشنواره و حقوق کارمندان و مسائل جاری و عمرانی می‌شود. حضرت آقا از بنده نیز پرسیدند که ما در حوزه هنری چقدر برای تئاتر بودجه داریم که من آبروداری کردم و گفتم ۱ میلیارد تومان. حضرت آقا فرمودند که این بودجه‌ها خیلی کم است و اینگونه نمی‌توان تئاتر را سر و سامان داد. بعد از شنیدن حرف بچه‌های حاضر در آن دیدار، وقتی نوبت به سخنرانی حضرت آقا رسید، ایشان فرمودند اولین کاری که باید انجام شود افزایش بودجه تئاتر است زیرا با این بودجه اندک نمی‌توان تحولی در تئاتر ایجاد و کاری برای تئاتر انجام داد.

بارها در جلسات مختلف با مدیران بالادستی از جمله نظامی، انقلابی، سیاسی، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و شهرداری که کار فرهنگی می‌کنند گفته‌ام که حضرت آقا فرموده‌اند با این بودجه ناچیز نمی‌توان در تئاتر ایران تحولی ایجاد کرد و حضرت آقا فرموده‌اند که هر کمکی که بتوانند برای تئاتر انجام می‌دهند. به مدیران و مسئولان بارها گفتم که این فرمایشات مقام معظم رهبری درباره تئاتر ثبت و ضبط شده و آن‌ها باید پیگیر این فرمایشات باشند ولی هیچکس حاضر نیست این فرمایشات را پیگیری کند پس با این وضعیت چه اراده‌ای وجود خواهد داشت که در تئاتر اتفاقی بیفتد و شما چگونه می‌خواهید تئاتر توسعه فرهنگی ایجاد کند؟ تئاتر انقلاب و تئاتر دفاع مقدس که در این میان در تئاتر ایران محلی از اعراب ندارد.

اگر واقعاً افرادی که خودشان دغدغه دارند و کارهای مذهبی و دفاع مقدس تولید و اجرا می‌کنند نباشند همین اتفاقات را هم نخواهیم داشت. این اتفاقات ناشی از دغدغه شخصی هنرمندانی است که خودشان را موظف به تئاتر آیینی و مذهبی و تئاتر دفاع مقدس می‌دانند و با هزار سختی و مشقت و با هزار قرض و بدهی و هزار و یک حرف و حدیث شنیدن کار تولید و اجرا می‌کنند.

* مدیران و مسئولان فقط اهل شعار و کارهای تبلیغاتی در زمینه فرهنگ و هنر هستند.

وقتی کسی حاضر نیست در کمیسیون فرهنگی مجلس حضور پیدا کند و سرریز کمیسیون‌های دیگر وارد این کمیسیون می‌شوند، وضعیت فرهنگ و هنر اینگونه خواهد بود. ما آنقدر که فقر فرهنگی داریم فقر اقتصادی نداریم. اقتصاد خیلی مهم است ولی در این مملکت به خاطر فقر فرهنگی دختران و پسران جوان در حال نابود شدن هستند. دشمن با جنگ، تحریم و فتنه و هر در و دیوار زدنی نتوانست ما را مغلوب کند ولی فهمید که از کجا باید وارد شود. چندین سال است که رهبر معظم انقلاب اسلامی فرموده‌اند که مراقب شبیخون فرهنگی باشید. حضرت آقا هر سال پیوستی فرهنگی برای شعار سال دارند و به هر رئیس جمهوری هم که بر سر کار می‌آید بر اهمیت فرهنگ اشاره می‌فرمایند، به رئیس جمهور اخیر هم فرموده‌اند که ۲ مشکل مهم باید مورد توجه قرار گیرند؛ اقتصاد و معیشت و فرهنگ.

ما آنقدر که فقر فرهنگی داریم فقر اقتصادی نداریم. اقتصاد خیلی مهم است ولی در این مملکت به خاطر فقر فرهنگی دختران و پسران جوان در حال نابود شدن هستند. دشمن با جنگ، تحریم و فتنه و هر در و دیوار زدنی نتوانست ما را مغلوب کند ولی فهمید که از کجا باید وارد شود * مقام معظم رهبری مدام بر اهمیت فرهنگ تأیید می‌فرمایند و طبق سخنان شما بر توجه و اهمیت تئاتر تأکید دارند ولی عجیب است که مدیران کلان و میانی فرهنگ و هنر هیچ توجهی به این امر ندارند و تنها در برخی مواقع کارهای تبلیغاتی سطحی در راستای نشان دادن دغدغه خود انجام می‌دهند.

بعد از امیرالمؤمنین حضرت آقا مظلوم‌ترین «علی» روی زمین هستند. کسی به فرمایشات حضرت آقا و تأکیدشان بر فرهنگ و هنر گوش نمی‌کند. من در چندین جلسه در خدمت حضرت آقا بوده‌ام و ایشان در تمام این جلسات تأکید فرموده‌اند که به گنجینه بزرگ دفاع مقدس توجه کنید و به این گنجینه بپردازید و آن را فراموش نکنید. هیچکس به این فرمایشات توجه نمی‌کند. ما گنجینه‌های زنده‌ای داریم که خدا به آن‌ها عمر با عزت عطا کند ولی اگر روزی در میان ما نباشند سینه آن‌ها که گنجینه بزرگی از اتفاقات هشت سال دفاع مقدس است نیز بسته خواهد ماند در حالی که این گنجینه‌ها می‌تواند دستمایه سینما، تئاتر، تلویزیون و ادبیات ما باشد.

الان جنگ، جنگ رسانه است و ما می‌دانیم که این جنگ را باخته‌ایم و عقب هستیم و هر روز داخل رینگ مشت می‌خوریم و دفاعی نداریم. دشمن جوانان ما را هدف گرفته است. بت موسیقی نسل جوان ما «تتلو» شده که مایه تأسف است. دشمن از اینجا به ما ضربه زده، می‌زند و ضربه‌های محکمی خواهد زد که البته تا کنون هم زده است.

هیچکدام از مسئولان کلان فرهنگی نه به تئاتر، نه به تئاتر انقلاب و نه به تئاتر دفاع مقدس، دغدغه‌ای ندارد. هر چقدر هم که من و امثال من حرف می‌زنیم به هیچ نتیجه‌ای نمی‌رسیم و هیچ کسی توجهی نمی‌کند، برخی مواقع به این فکر می‌کنم که تئاتر را رها کنم و به کناری بروم. من دیگر بریده‌ام و به جایی رسیده‌ام که به رها کردن تئاتر فکر می‌کنم زیرا تنهایی دویدن و به در و دیوار زدن به نتیجه‌ای ختم نمی‌شود.

* شما به درستی سخنان خود را از بحث دغدغه نداشتن مدیران و مسئولان شروع کردید. مدیران و مسئولان فقط شعار می‌دهند زیرا اگر دغدغه‌ای داشتند باید در برنامه‌ریزی‌شان دیده می‌شد.

اگر دغدغه داشتند چیزی به عینه در عملکردشان دیده می‌شد.

* مگر می‌شود مدیر و مسئول بگوید دغدغه‌مند است اما چهار دهه اتفاقی نیفتاده باشد. جالب است که مدیران و مسئولان دغدغه ندارند و برنامه‌ریزی نمی‌کنند ولی توپ را به زمین هنرمندان می‌اندازند و می‌گویند هنرمندان در پرداختن به مفاهیم انقلاب و دفاع مقدس کوتاهی می‌کنند. در مناسبت‌ها مدام شعار می‌دهند. از سوی دیگر این سؤال مطرح می‌شود که طی ۴ دهه گذشته در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان متولی هیچکدام از وزرا و معاونان‌شان دغدغه تئاتر و برنامه‌ریزی برای آن را نداشته‌اند؟ هنرمند به تنهایی نمی‌تواند کاری را پیش ببرد زیرا مدام مانع پیش روی او می‌تراشند.

مدیران و مسئولان نه تنها از هنرمندان حمایت نمی‌کنند بلکه آن‌ها را رها می‌کنند. مگر می‌شود چهار دهه از انقلاب گذشته باشد ولی برای تئاتر برنامه‌ریزی نکرده باشیم؟ هر سال که به زمان برگزاری جشنواره فیلم و تئاتر فجر نزدیک می‌شویم مسئولان شروع به صحبت درباره هنر انقلابی می‌کنند. قرار بود جشنواره‌های فیلم، تئاتر، موسیقی و هنرهای تجسمی فجر به مناسبت جشن پیروزی انقلاب برگزار شوند ولی وقتی به این جشنواره‌ها نگاه می‌کنیم رنگ و بوی انقلاب کجاست؟ جالب است که چنین جشنواره‌ای خط مشی برای تئاتر استان‌ها تعیین می‌کند. در تمام دنیا و فستیوال‌های معتبر تئاتر برای مردم اجرا می‌شود، ما هم سال‌هاست می‌گوییم تئاتر برای مردم ولی کجاست تئاتر برای مردم؟ دغدغه مردم و جامعه ما در تئاتر و سینما کجاست؟ سیاستگذاران وزارت ارشاد و مجلس نباید خط مشی درست برای تئاتر و سینما تعیین کنند؟ مردم نیاز به امید و کارهای خوب دارند تا دارای اندیشه‌گی باشد و مردم را وادار به فکر کردن کنند. باید حس و حال مردم را با تئاتر و سینما خوب کنیم در حالی که یکی از وظایف هنر در کنار انتقال پیام، اندیشه و تفکر، خوب کردن حال مخاطب است.

قرار بود جشنواره‌های فیلم، تئاتر، موسیقی و هنرهای تجسمی فجر به مناسبت جشن پیروزی انقلاب برگزار شوند ولی وقتی به این جشنواره‌ها نگاه می‌کنیم رنگ و بوی انقلاب کجاست؟ جالب است که چنین جشنواره‌ای خط مشی برای تئاتر استان‌ها تعیین می‌کند. در تمام دنیا و فستیوال‌های معتبر تئاتر برای مردم اجرا می‌شود، ما هم سال‌هاست می‌گوییم تئاتر برای مردم ولی کجاست تئاتر برای مردم؟ تفکر و اندیشه در تئاتر ما کمرنگ شده است و تئاتر ما بی‌هویت شده و هیچ نشانه، هویت و رسمیتی ندارد. در این شرایط مقصر هنرمند نیست بلکه مقصر مدیر، مسئول و سیاستگذار است، مقصر کسی است که با رأی مردم وارد مجلس شده و از رأی مردم به درستی صیانت نمی‌کند. وقتی با تئاتر مثل طفلی یتیم برخورد شود چه توقعی می‌توان داشت. بودجه‌هایی که برای حمایت از تئاتر در نظر گرفته می‌شود شوخی است.

* فکر می‌کنید این رفتار مدیران و مسئولان فرهنگی در قبال تئاتر به عمد بوده است؟

اگر عمد نباشد چیست؟

* عجیب است که مدیران و مسئولان تصمیم گیرنده علیرغم فرمایشات مقام معظم رهبری هیچ کاری برای حمایت درست از تئاتر نمی‌کنند.

مدیران و مسئولان فرهنگی ما اکثراً اشتباهی آمده‌اند، مثل این است که به کوروش زارعی تحصیل کرده سینما و تئاتر بگویند طرحی برای زراعت قطره‌ای ارائه بده و یا معاون جهاد سازندگی باشد. باید کسی که در عرصه فرهنگ و هنر حضور دارد اخلاق‌مدار باشد ولی خوب بودن و متعهد بودن لازمه است و باید دید فرد مورد نظر تخصص هم دارد؟

در خیلی از بخش‌های ما اینگونه است. به هر حال باید فکری به حال فرهنگ و هنرمان کنیم وگرنه ضربه‌های بسیار شدیدی از این ناحیه می‌خوریم که جبران‌پذیر نخواهد بود. اگر مسئولان و سیاستگذاری فرهنگی کشورمان در همه دستگاه‌هایی که کار فرهنگی می‌کنند اعم از وزارت ارشاد، شهرداری، بنیاد شهید، بنیاد روایت و دانشگاه‌ها، مقداری فکر کنند متوجه می‌شوند که رهبر معظم انقلاب اسلامی در شعارهای سال و در فرمایشات خود به دولت‌ها و رؤسای جمهور بر اهمیت فرهنگ و هنر تأکید می‌فرمایند و دغدغه فرهنگ دارند. فرهنگ شامل چند بنر و پوستر تبلیغاتی زدن نیست بلکه بخش اصلی فرهنگ، هنر است.

هالیوود با سینما دنیا را قبضه کرده، «شیر شاه»، «شرک» و «سیندرلا» می‌سازد و تمام بچه‌های ما را عاشق آن می‌کند. ما چه کار کردیم؟ امام خمینی (ره) می‌فرمودند ما باید انقلاب‌مان را به جهان صادر کنیم، آیا واقعاً انقلاب‌مان را به جهان صادر کردیم؟ با چه چیزی غیر از فرهنگ و هنر می‌توان انقلاب‌مان را به جهان صادر کرد؟ حاج قاسم سلیمانی با اخلاق، رفتار، منش و نگاه فرهنگی خود سردار قلوب مردم ایران و منطقه شد. سردار سلیمانی آنقدر که چهره فرهنگی بود چهره نظامی نبود، درست است که در سطح نظامی متخصص و فرمانده بود ولی آنقدر شخصیت فرهنگی برجسته‌ای داشت که قلوب مردمان بسیاری را از آن خود کرده بود. معتقدم آنجا که گلوله کاری را از پیش نمی‌برد این فرهنگ و هنر است که تأثیر خود را می‌گذارد و در قلب‌ها وارد می‌شود. حاج قاسم سلیمانی با نگاه و اندیشه فرهنگی‌اش محبوب قلوب مردم شد.

بارها رهبر معظم انقلاب اسلامی تأکید فرموده‌اند که تمامی مدیران از مدیران کلان تا سطوح میانی و پایین‌تر کنار مردم باشند و با مردم حشر و نشر داشته باشند تا بفهمند مسأله و مشکلات مردم چیست. کدامیک از مدیران فرهنگی ما خود را موظف می‌داند که حتی ماهی یک بار با خانواده خود به تماشای تئاتر بنشیند یا به سینما برود؟ تا وقتی مدیران فرهنگی در سالن‌های سینما و تئاتر حضور پیدا کنند و به گالری‌ها نروند و با فضا و آثار موجود در آن‌ها مواجه نشوند چگونه می‌توانند برنامه‌ریزی کنند؟

* فقط در بزنگاه‌های تبلیغاتی و سیاسی است که به یک باره مدیران و مسئولان فرهنگی به سراغ سینما، تئاتر، موسیقی، هنرهای تجسمی و به طور کلی هنرمندان می‌روند.

درد و حرف زیاد است. دیگر خسته شده‌ایم. بارها به من گفته‌اند که چرا مدام پیگیر این موضوعات هستی و صحبت می‌کنی وقتی می‌بینی که اتفاقی نمی‌افتد.

* خب نمی‌توانید بی تفاوت باشید زیرا دغدغه دارید.

واقعاً با ۳۰ میلیارد تومان بودجه می‌توان تئاتر را در کشور مدیریت کرد؟

* متوجه دلیل این بازدارندگی نمی‌شویم که وقتی در رأس نظام جمهوری اسلامی ایران دغدغه فرهنگ و هنر و حمایت از آن وجود دارد چرا این نگاه در بین مدیران و مسئولان تسری پیدا نمی‌کند؟

واقعاً نمی‌دانم، واقعاً برای ما هم معمایی شده است.

* خیلی عجیب است.

واقعاً من هم این موضوع را درک نمی‌کنم. برخی مواقع صحبت از اقتصاد هنر می‌شود ولی به این امر توجه نمی‌شود که در دنیا تئاتر نهادهای مختلف که مهمترین‌شان دولت و شهرداری‌ها هستند از تئاتر حمایت می‌کنند. شهرداری ما که از تئاتر خبر ندارد و تنها کاری که نمی‌کند کار درست فرهنگی و هنری است. برخی مواقع کارهایی انجام می‌دهد که فقط بگوید من هم کار کرده‌ام. سازمان فرهنگی و هنری شهرداری تهران کدام کار فرهنگی و هنری درست را انجام می‌دهد؟ کدام فیلم سینمایی را می‌سازد؟ کدام کنسرت موسیقی را برگزار می‌کند؟ کدام تئاتر را تولید و اجرا می‌کند؟ اسمش هم سازمان فرهنگی و هنری شهرداری تهران یا شهرهای دیگر است و ساختمانی عریض و طویل دارد و آنقدر در آن ساختمان کارمند و نیروی اداری دارد ولی به اندازه آن تولید و فعالیت فرهنگی و هنری ندارد. بخش اعظم بودجه سازمان صرف حقوق و مسائل درونی خود می‌شود. شهرداری با این همه درآمد چقدر بودجه را صرف فرهنگ و هنر می‌کند؟

* تازه پول تبلیغات محیطی را از تئاترها می‌گیرد.

جالب است شهرداری اذعان می‌کند که چرا این اندازه مشکلات و معضلات شهری داریم. شهرداری چقدر به لحاظ فرهنگی و هنری کار کرده تا معضلات و مسائل شهری در آثار سینمایی، تئاتر و غیره منعکس و بررسی کرده که توقع کم شدن آن‌ها را دارد؟ برای بچه‌ها، نوجوانان و جوانان چقدر با کارهای فرهنگی و هنری فرهنگسازی کرده است؟ برای نسل‌های جدید کارهایی برای مسائل اخلاقی و دینی انجام داده است؟ رهبر معظم انقلاب اسلامی چندی پیش فرمودند که غیرت دینی داشته باشید، این نشانگر این است که غیرت دینی در جامعه کمرنگ شده است. مدیران و مسئولان حتی به دین و مذهب ما بی‌تفاوت هستند.

حرف و درد زیاد است و زبان ما هم تند است و شاید برخی افراد این سخنان را بشنوند و ناراحت شوند.

دورهم جمع نمی‌شوند تا کاری بزرگ برای سردار سلیمانی تولید کنند. فقط به دنبال این هستند که هر کدام بگویند ما برای سردار سلیمانی کار کرده‌ایم. سردار سلیمانی متعلق به کل مردم ایران و کل دستگاه‌ها است، چند دستگاه فرهنگی و غیر فرهنگی دور هم جمع شوند تا یک یا ۲ کار درست برای سردار سلیمانی انجام دهند. هر کدام به فکر جایگاه و تبلیغ خودشان هستند * دیگر جای تعارف نیست. فرهنگ و هنر متولی دارد و بسیاری نهادها و مراکز هستند که بودجه‌های فرهنگی و هنری دریافت می‌کنند ولی دریغ از اینکه یک هم‌افزایی با هم داشته باشند تا این بودجه‌ها را در حمایت از فرهنگ و هنر صرف کنند.

دعوا بر سر آرم‌ها و اسم‌ها است. یکی از مشکلات بزرگ در تئاتر و فعالیت‌های هنری این است که بالغ بر ۲۰ تا ۲۵ دستگاه فرهنگی و هنری و حتی غیر فرهنگی بودجه برای تولید و اجرای تئاتر دارند ولی هیچکدام حاضر نیستند با هم هم‌افزایی داشته باشند. هیچکدام هم قرار نیست در کنار هم قرار بگیرند تا کاری بزرگی در زمینه دفاع مقدس یا آیینی، دینی، مذهبی و کاری ملی انجام دهند. دور هم جمع نمی‌شوند تا کاری بزرگ برای سردار سلیمانی تولید کنند. فقط به دنبال این هستند که هر کدام بگویند ما برای سردار سلیمانی کار کرده‌ایم. سردار سلیمانی متعلق به کل مردم ایران و کل دستگاه‌ها است، چند دستگاه فرهنگی و غیر فرهنگی دور هم جمع شوند تا یک یا ۲ کار درست برای سردار سلیمانی انجام دهند. هر کدام به فکر جایگاه و تبلیغ خودشان هستند.

* اگر هم هنرمندی بخواهد کار کند آنقدر برای او سنگ‌اندازی می‌کنند و با اعمال نگاه‌های سیاسی و سلیقه‌ای هنرمند را از کار کردن پشیمان می‌کنند.

همه حرف‌های ما آب در هاون کوبیدن است و اگر کسی هم این حرف‌ها را بشنود خودش را به نشنیدن می‌زند. اگر فردی هم در جایی کار می‌کند سریع می‌گویند آن فرد خیلی کار می‌کند و باید سریع ترمزش کشیده شود. این واژه را راجع به خود من به کار برده‌اند، گفته‌اند لوکوموتیو کوروش زارعی زیادی کار می‌کند باید ترمزش کشیده شود و ترمز من را کشیدند. من فرد متعهدی هستم و اگر کاری را بپذیرم تمام توانم را به کار می‌گیرم، چه یک یا ۲ سکانس در یک فیلم بازی داشته باشم به اندازه یک نقش اول انرژی می‌گذارم.

در ۲ سال اول مدیریتم در مرکز هنرهای نمایشی حوزه هنری از زمین و زمان گفتند که باید ترمز کوروش زارعی کشیده شود و نگذارید این همه کار کند. وقتی دست و دل من را ببندند ترمز من کشیده می‌شود.

من ۸ دوره در جشنواره تئاتر فجر جایزه بازیگری و کارگردانی گرفته‌ام. دغدغه من هنر، مردم، جوانان، دین و مذهب، اعتقادات و مملکت‌مان است. به این فکر می‌کنم که روزی وقتی در گور قرار می‌گیرم باید جواب پس بدهم. نمی‌دانم برخی مدیران و مسئولان فرهنگی چه جوابی در آن زمان خواهند داشت. پاسخ اینکه چرا در زمان داشتن مسئولیت کم‌کاری کردند چه خواهند داد؟

تئاتر بچه‌های مسجد امری مهم است زیرا دربرگیرنده تئاتر، مسجد به عنوان محل عبادت و مکان متدینین است.

* در فرهنگ‌سازی هم بسیار تأثیرگذار است.

اصلاً کسی پای این کار نیست و حوزه هنری به تنهایی در حد وسعش دارد در راستای تئاتر بچه‌های مسجد کار می‌کند و اخیراً کانون مساجد هم کنار ما قرار گرفته و همکاری می‌کند. مسجد دارای اهمیت بسیاری است و آنقدر اهمیت دارد که پیامبر اکرم (ص) خانه خود را در مسجد قرار دارد و مزارشان نیز در مسجد است. تمام تصمیم‌گیری‌های بزرگ پیامبر در مسجد گرفته شد و مرکز خلافت امیرالمؤمنین (ع) در مسجد کوفه بود و امام زمان (عج) در مسجدالحرام ظهور پیدا می‌کنند و مسجد صحنه به همراه خانواده زندگی می‌کنند و مقر فرماندهی و حکومت‌شان مسجد کوفه است. ببینید مسجد چه جایگاهی نزد خداوند دارد ولی کسی نیست که برای فعالیت تئاتر بچه‌های مسجد گام بردارد.

اولین نهادی که از فعالیت بچه‌های مسجد جلوگیری می‌کند و بچه‌ها را از مسجدها بیرون می‌کنند، متولیان مسجدها هستند. همه اتفاقات و تصمیم‌گیری‌های جهان اسلام در زمان پیامبر (ص) و امیرالمؤمنین (ع) و ائمه در مسجد شکل گرفته است. تئاتر مکارم‌الاخلاق است و ما می‌توانیم مباحث اخلاقی و اجتماعی را در مسجد برای متدینین و آحاد مردمی که در مسجدها حضور دارند ارائه دهیم. متأسفانه بچه‌ها را از مسجدها فراری داده‌اند گویی مسجد فقط جای عبادت است و جای فعالیت‌های دیگر نیست. در صورتیکه نوجوان و جوان باید در مسجدها حضور داشته باشند.

* گویا نفوذ فرهنگی در میان مدیران و مسئولان خیلی پرقدرت‌تر اتفاق افتاده تا بین مردم و هنرمندان.

واقعاً نفوذ فرهنگی در بین دستگاه‌های ما بسیار عجیب است. اینقدر که باید نگران نفوذ در دستگاه‌های امنیتی باشیم باید نگران نفوذ در دستگاه‌های فرهنگی باشیم.

* مدیران بی‌دغدغه بسیار خطرناک هستند، فردی خود را دغدغه‌مند نشان دهد و مدام شعار بدهد ولی در راستای دغدغه هیچ قدمی برندارد.

اگر یک مسئول فرهنگی می‌خواهد تئاتر، سینما، موسیقی و تجسمی را بشناسد و با مسائل آن‌ها شود باید مدام در میدان فعالیت حضور داشته و بازدید کند. باید کنار هنرمندان باشد تا ببیند که چه اتفاقی در حال رخ دادن است. حاج قاسم سلیمانی وسط میدان بود و می‌دانست که چه کار باید انجام دهد و موفق بود. دلیل موفقیت و کارایی حاج قاسم در کشور و منطقه این بود که حاج قاسم در وسط میدان حضور داشت و مرد میدان بود. حضرت آقا بارها و بارها به مدیران و مسئولان فرموده‌اند که به میان مردم بروند و در وسط میدان حضور داشته باشند تا ببینند چه اتفاقاتی در حال رخ دادن است.

وقتی مدیران و مسئولان که وسط میدان حضور نداشته باشند، هر چقدر هم که کوروش زارعی و امثال او صحبت کنند اتفاقی نمی‌افتد. طی ۴ دهه گذشته آنقدر مدیران و مسئولان درگیر منازعات سیاسی و درگیری‌های سیاسی بوده‌اند به فرهنگ توجه نکرده‌اند.

* مسئولان ما فقر فرهنگی دارند.

مسئولان ما زیر خط فرهنگی هستند. درگذشته آدم‌های بزرگ ما التماس می‌کردند که مسئولیت نپذیرند ولی الان آدم‌ها خود را به در و دیوار می‌زنند که رئیس شوند و پست بگیرند.

* یک شبه هم مدام پله‌های ترقی را طی می‌کنند.

تخصص هم ندارند و مملکت و انقلاب را به زمین می‌زنند. این غیر از نفوذ چه جریانی می‌تواند باشد؟ بزرگترین مشکل مدیران و مسئولان ما این است که تقوا ندارند. بی‌تقوایی وقتی در جامعه موج بزند شرایط اینگونه می‌شود. حب جاه و مقام ما را دیوانه کرده است.

* شما خیلی با صراحت صحبت کردید و به درستی هم به مسائل اشاره کردید. تکلیف نسل جوان ما چیست وقتی می‌بیند کسانی که شعار انقلاب و دین و ارزش را می‌دهند خودشان پایبند هیچ چیزی نیستند؟ هنرمند دغدغه‌مند هم آنقدر اذیت می‌شود که ترجیح می‌دهند کنار بکشد. سرانجام چه می‌شود؟

سرانجام همین است که در تئاتر و سینمای وجود دارد. شاید این مدیران و مسئولان هدف‌شان به زمین زدن انقلاب است، گویا دست‌هایی در کار است که انقلاب را به زمین بزنند. ببینید در مدارس و دانشگاه‌ها چه خبر است، بچه‌ها بیشتر از اینکه در خانواده باشند در جامعه حضور دارند و از جامعه تأثیر می‌پذیرند و وقتی بچه‌ها ببینند بزرگترها در جامعه چگونه حرکت می‌کنند آنگونه حرکت خواهند کرد. ما در جامعه ریل‌گذاری اشتباه انجام می‌دهیم. ریل‌هایی که می‌چینیم به سرمنزل مقصود نمی‌رسد.

وی افزود: بنا بر ضرورت ریشه‌های اصیل و حفظ فرهنگ و هنر ایرانی و اسلامی در سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران تصمیم گرفتیم که چنین مرکزی تاسیس شود تا هم برای اولین‌بار موزه‌ای در خور و شایسته به این هنر گرامی اختصاص دهیم و هم در آن مرکز امکانی فراهم آوریم تا در یک آزمایشگاه تجربی جوانان مستعد با استفاده از ابزارها و نشانه‌های نمایش‌های ایرانی دست به خلق تجربه‌های جدید بزنند. در کنار اینها این مرکز می‌تواند به عنوان یک مرکز گردشگری هنرهای نمایشی مورد توجه باشد و هر گردشگر داخلی و خارجی در هر فصل و ماهی از سال نمایش‌های ایرانی را بر صحنه این مرکز تماشا کند.

این مدیر هنری یادآور شد: در همین راستا مدتی است که با شورای اسلامی شهر و شهرداری تهران مکاتبه کرده‌ایم و منتظریم که دوستان به ما پاسخی راهگشا بدهند. به خصوص امیدواریم برخی از اعضای شورای اسلامی شهر که از همکاران قدیمی سازمان هستند و سابقه فرهنگی بیشتری دارند برای تحقق این ضرورت مشارکت و مساعدت ویژه داشته باشند.

عطایی با اشاره به محل احداث موزه عنوان کرد: «مرکز نمایش‌های آیینی صبا» اولین گزینه ما برای احداث موزه و مرکز شبیه پژوهی است. خود مرکز هم از ابتدای تاسیس بنا بوده که محلی برای ارائه نمایش‌های ایرانی و آیینی باشد. هزینه‌های بسیاری هم برای آن شده است اما اکنون به دلیل اختلاف حقوقی میان پیمانکار و شهرداری مدت‌هاست که بلا استفاده مانده است.

وی با ابراز تاسف از رهاشدگی این مکان به مدت چندین سال گفت: این مرکز اکنون با میلیاردها تومان هزینه در آستانه فرسودگی قرار گرفته است. امیدوارم مشکل این ملک به زودی در شهرداری و شورای شهر حل شود و هنرمندان هنرهای نمایش ایرانی و آیینی بتوانند فضای تازه‌ای برای ارائه آثار خود در اختیار بگیرند.

وی در پایان صحبت‌هایش درباره نهادها و مراکز دیگری که می‌توانند در تحقق این امر مثمرثمر باشند، بیان کرد: در کنار شهرداری، سازمان فرهنگی هنری و حتی وزارت ارشاد و دیگر نهادها، فکر می‌کنم هنرمندان و البته رسانه‌ها هم باید داشتن چنین فضاهایی را مطالبه کنند و پیگیر روند کار باشند و هر جا نقص یا کم‌کاری وجود دارد، گوشزد کنند و حتی پیشنهادهای راهگشا بدهند.

به گزارش تئاتر آنلاین به نقل از روابط عمومی اداره کل هنرهای نمایشی، با مشارکت معاونت فرهنگی و اجتماعی شهرداری منطقه ١١ و کانون تخصصی تئاتر خیابانی اداره کل هنرهای نمایشی، به مناسبت ایام شهادت حضرت فاطمه‌زهرا (س) و سالگرد شهادت سردار حاج قاسم سلیمانی، ویژه برنامه «سردار دل‌ها» با عنوان «روایت بدرقه» در ۲ میدان و ۲ بوستان منطقه ۱۱ شهرداری تهران برگزار می‌شود.

براین اساس ۶ نمایش خیابانی «مدافع آخر» نوشته محمد قاسمی و کارگردانی احمد جعفری، «به دنبال خورشید» به نویسندگی جلال حسنوند و کارگردانی حسین نادری، «این و آن» نوشته و کارگردانی مهدی صالحیار، «زهی خیال باطل» به نویسندگی و کارگردانی سیدمهرداد کاووسی، «لالایی‌های ننه ایران برای فرزندانش» نوشته کیانوش احمدی و کارگردانی حسنا قبادی و «اونی که باید باشه نیست» به نویسندگی آرزو بهرامی و کارگردانی مهدی روزبهانی از سه‌شنبه ۱۴ دی ماه تا پنجشنبه ۱۶ دی ماه در حال اجرا هستند.

این نمایش‌ها ساعت ۱۰، ۱۱:۳۰، ۱۴:۳۰ و ۱۷ در پارک دانشجو، ساعت ۱۱ در میدان راه‌آهن، ساعت ۱۳ در میدان منیریه و ساعت ۱۵ در پارک دامپزشک در حال اجرا هستند.

خبرگزاری هنر-گروه هنر-فریبرز دارایی؛ بیش از ۴ دهه از پیروزی انقلاب اسلامی ایران گذشته و جای خالی یک سیاستگذاری مشخص و مدون از سوی مدیران فرهنگی و هنری برای پرداختن به این موضوع و مفاهیم مرتبط با آن در عرصه‌های هنری احساس می‌شود.

این امر در عرصه تئاتر ایران نیز مشهود است و با وجود اینکه سازمان‌ها و نهادهای مختلف نظیر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان فرهنگی و هنری شهرداری، حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی، بنیاد روایت فتح، بنیاد فرهنگی هنری رودکی، معاونت فرهنگی بنیاد شهید و امور ایثارگران، وزارت آموزش و پرورش و وزارت علوم طبق وظایف خود باید در عرصه‌های فرهنگی و هنری حضوری تأثیرگذار داشته باشند و به مفاهیمی چون انقلاب اسلامی بپردازند اما طی دهه‌های اخیر شاهد برنامه‌ریزی و سیاستی مؤثر در این خصوص نبوده‌ایم.

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان متولی هنر در کشور نتوانسته یک سیاستگذاری مشخص در این زمینه داشته باشد و از سوی دیگر با موضوعاتی چون انقلاب اسلامی به صورت مناسبتی و مقطعی برخورد کرده است.

از سوی دیگر سایر سازمان‌ها و نهادهایی که نامشان ذکر شد نیز به صورت جزیره‌ای و بدون برنامه‌ریزی مشخص و مؤثر فقط در مناسبت‌ها و برای ارائه آمار به این موضوع پرداخته‌اند.

این روند باعث شده تا سطح کیفی آثار معدود تولید شده با موضوع انقلاب اسلامی ایران و مفاهیم مرتبط با آن، که موضوعات اجتماعی را نیز شامل می‌شود، دارای سطح کیفی قابل قبولی نباشند. نگاه مقطعی مدیران، مسئولان و تصمیم گیرندگان فرهنگی باعث شده تا تولیدات هنری و تئاتری در این حوزه با انگ «سفارشی» همراه شود و همین امر موجب دافعه‌ای برای حضور هنرمندان نسل‌های مختلف و تولید آثار نمایشی با کیفیت قابل قبول شده است.

نکته قابل تأمل این است که چرا طی ۴ دهه مدیریت کلان فرهنگی و هنری کشور به یک سیاستگذاری مشخص و مدون برای تولیدات آثار هنری از جمله آثار تئاتری با موضوع انقلاب اسلامی، گفتمان انقلاب اسلامی و به طور کل مفهوم انقلاب اسلامی نرسیده و نهادها و مراکز مختلف بدون داشتن سیاستی مشخص در مناسبت‌های مرتبط به تولید آثار سفارشی پرداخته‌اند، در حالی که وجود یک سیاستگذاری مشخص و مدون باعث می‌شود این مفهوم و مفاهیم مرتبط با آن در طول سال و توسط هنرمندان نسل‌های مختلف در تولیدات هنری و تئاتری مدنظر قرار گیرد.

از این رو و برای بررسی چرایی شکل نگرفتن چنین روندی در عرصه تئاتر برگزاری سلسله نشست‌هایی با مدیران و مسئولان نهادها و مراکز ذکر شده در گروه هنر تئاتر آنلاین مدنظر قرار گرفت. اولین نشست در این خصوص با حضور حمید نیلی مدیرعامل انجمن تئاتر انقلاب و دفاع مقدس بنیاد فرهنگی روایت و مدیرعامل سابق انجمن هنرهای نمایشی ایران اداره کل هنرهای نمایشی برگزار شد و دومین نشست میزبان علی عطایی مدیر امور هنرهای نمایشی سازمان فرهنگی و هنری شهرداری تهران شد که خود از هنرمندان تئاتر است که سال‌های متمادی در این هنر فعالیت کرده و در حوزه تئاتر دفاع مقدس هم فعالیت مستمری داشته است.

عطایی در این نشست نقطه نظرات خود را درباره چرایی نبود یک برنامه‌ریزی و سیاستگذاری مشخص از سوی مدیران و مسئولان فرهنگی و هنری برای پرداختن به موضوع انقلاب اسلامی و مفاهیم مرتبط با آن در تئاتر مطرح کرد.

در ذیل این گفتگو را می‌خوانیم:

* وضعیت تئاتر ایران به لحاظ مدیریت و برنامه‌ریزی شرایط مناسبی ندارد و سال‌هاست که این وضعیت در تئاتر ایران وجود دارد اما نکته‌ای که اینجا مدنظر داریم و قرار است به آن بپردازیم چرایی نبود یک برنامه‌ریزی و سند مدون برای پرداختن به موضوع انقلاب اسلامی و مفاهیم مرتبط با آن در تئاتر است. با مدیرعامل انجمن تئاتر انقلاب و دفاع مقدس پیش از این درباره اینکه چرا مدیران و مسئولان فرهنگی که همواره این مطالبه دارند چرا تئاتر به موضوع انقلاب اسلامی نمی‌پردازد، هیچگاه خودشان برنامه‌ریزی و چشم‌اندازی برای این امر تعریف نکرده‌اند؟ چرا با وجود گذشت ۴ دهه از انقلاب اسلامی یک سیاستگذاری مشخص از سوی مدیران فرهنگی و هنری برای پرداختن به این موضوع در تئاتر وجود نداشته است؟ شما به عنوان یک هنرمند تئاتر که در مقام بازیگر نیز در آثار تئاتر و آثاری با موضوع دفاع مقدس به ایفای نقش پرداخته‌اید و همچنین به عنوان مدیر امور هنرهای نمایشی سازمان فرهنگی و هنری شهرداری تهران که می‌تواند به عنوان یک حامی در فعالیت‌های تئاتری تأثیرگذار باشد، نظرتان درباره چرایی نبود این سیاستگذاری چیست؟ آیا سیاستگذاری در این زمینه سخت است یا مدیران و مسئولان فرهنگی و هنری دغدغه لازم در این خصوص را ندارند؟ یا به‌طور کلی چون مدیران و مسئولان فرهنگی با تئاتر غریبه هستند و چگونگی سیاستگذاری و برنامه‌ریزی برای تئاتر را نمی‌دانند، در خصوص موضوع مدنظر نیز کارآیی ندارند؟

خیلی بحث پیچیده‌ای است و جنبه‌های متفاوتی دارد. فکر می‌کنم یکی از اساسی‌ترین نکات با احترام به تمام کسانی که در این کشور روزی متولی امر حمایت، گسترش و برنامه‌ریزی کلان برای فرهنگ و هنر بودند، باید بگویم که اغلب اوقات متأسفانه در کشورمان به خصوص در پست‌های کلیدی حوزه فرهنگ و هنر و برنامه‌ریزی فرهنگی از افراد غیر متخصص استفاده کرده‌ایم. افراد غیر متخصص وقتی منصوب می‌شوند در حیطه فرهنگ و هنر شناخت و دانش لازم برای برنامه‌ریزی را ندارند. همچنین مسأله بیلان کاری و کسب جایگاه بعدی برتر در مقام‌های دولتی باعث می‌شود که برنامه‌ریزی‌ها زودگذر و هیجانی باشد و به تبع آن محصولاتی هم که به دست می‌آیند زودگذر و هیجانی هستند و عمرشان کوتاه است و اغلب ماندگاری ندارند.

مسأله بعدی این است که مدیران خیلی سخت شرایطی را فراهم می‌کنند که هنرمندان به آن‌ها اعتماد کنند و وارد شرایط مطلوب و دلخواه مدنظر مدیران برای کار شوند. بحث دیگر این است که مدیران با انواع بخش‌نامه‌ها، شیوه‌های نظارتی، بستن راه‌ها و سؤال‌ها و سدهایی که ایجاد می‌کنند برای هنرمندان در حیطه برخی کارها هزینه ایجاد می‌کنند. هنرمند اگر ببیند که باید چندین بار بر سر برخی مسائل جواب پس بدهد و هیچکس نیز از او حمایت نمی‌کند، خود را کنار می‌کشد. در حالی که تئاتر هنر اندیشه و مفاهمه است. بخشی از راه تولید موثر و ماندگار در این عرصه باید به شکل خودجوش از میان هنرمندان باشد و مهمترین کار یک مدیر فرهنگی هنری این است که شرایط این کار را فراهم کند حتی اگر خودش خیلی در منظر مدیران بالادستی دیده نشود. اما بعید می‌دانم مدیران ما وقت فکر کردن به این موضوع را کرده باشند یا شاید هم مجال و مجوزش را نداشته‌اند.

هنرمندی از بچه‌های تئاتر انقلاب و دفاع مقدس را می‌شناسم که می‌گفت سال‌ها در این حیطه متن نوشته‌ام ولی آنقدر مرا اذیت کردند که دیگر نوشتن در این حوزه را رها کردم و در حال حاضر برای گروه سنی کودک و نوجوان کار می‌کنم تا کسی با من کار نداشته باشد در حالی که من آن حیطه را خیلی دوست داشتم هنرمندی از بچه‌های تئاتر انقلاب و دفاع مقدس را می‌شناسم که می‌گفت سال‌ها در این حیطه متن نوشته‌ام ولی آنقدر مرا اذیت کردند که دیگر نوشتن در این حوزه را رها کردم و در حال حاضر برای گروه سنی کودک و نوجوان کار می‌کنم تا کسی با من کار نداشته باشد در حالی که من آن حیطه را خیلی دوست داشتم زیرا خانواده‌ام درگیر انقلاب و همچنین خودم و خانواده‌ام درگیر جنگ و دفاع مقدس بودیم. اغلب اوقات کسانی از هنرمندان درباره انقلاب و دفاع مقدس سؤال می‌کنند که نه خودشان در این حیطه بوده‌اند، نه آن روزگار را درک کرده‌اند و صلاحیت کافی به لحاظ دانش‌های هنری و دانش‌های فرهنگی و اجتماعی برای سؤال کردن از هنرمندان را ندارند. این افراد مانع و سد و حتی بعضی اوقات باعث تغییر شکل اولیه اثر هنری هنرمند می‌شوند. خب مردم چگونه می‌توانند با چنین اثر ناقص و ابتری ارتباط برقرار کنند؟

وقتی اینگونه مدیران به سمت تولید سفارشی می‌روند، کارها به صورت سفارشی تولید می‌شود. سفارشی تولید کردن یعنی اینکه فقط در یک دایره مشخص و محدود می‌توانیم حرف بزنیم و از این دایره یک قدم آن‌طرف‌تر نباید برویم. اغلب اوقات محصولی که اینگونه به دست می‌آید خیلی متفاوت از آن چیزی است که مردم و بخصوص جوانان امروز در زندگی اطراف‌شان درک می‌کنند. این تفاوت هم مانع دیگری است که ارتباط با این آثار هنری برقرار نشود و وقتی اینگونه باشد هنرمند ترجیح می‌دهد خود را کنار بکشد.

کارهای سفارشی اغلب ضعیف و ناصادق هستند و همین یکی از دلایل فراری دادن هنرمندان و مخاطبان و در نتیجه جلوگیری از جوشش درونی و خودجوش برای تولید در این عرصه است.

یک نکته مهم دیگر هم ساختارهای اشتباه ما در عرصه هنر نمایش است از آموزش تا تولید که موجب می‌شود برنامه‌ریزی‌ها ابتر بمانند. این ساختار فعلی با فعالیت‌های موازی و پراکندگی‌های بودجه و امکانات و کاستی‌های رها شده، امکان هرگونه برنامه‌ریزی منسجم و درازمدت را در عرصه هنرهای نمایشی از مدیران سلب می‌کند.

در عرصه مدیریت و برنامه‌ریزی، تئاتر باید به اهلش سپرده شود و غیرمتخصصان باید از دخالت و اظهارنظر درباره آن به منظور کسب مطامع خود منع شوند.

ضمن اینکه منابع در نظر گرفته شده برای تئاتر به عنوان مادر همه هنرهای نمایشی دیگر بسیار محدود. پراکنده است. عدد بودجه مرکز هنرهای نمایشی یا حوزه هنری یا همین سازمان ما را اگر ببینید اول خنده‌تان می‌گیرد و بعد به گریه خواهید افتاد.

نمی‌دانم چرا در این ۴ دهه این مشکلات حل نشده است.

* چرا اصلاً به این موضوع فکر نشده است؟

این مسایل خیلی ساده و بدیهی است ولی همچنان لاینحل مانده است. متأسفانه در کشور ما هنرهای نمایشی و تئاتر به صورت اخص، محل زد و خورد جناح‌های مختلف سیاسی است و به نظر می‌رسد اغلب اوقات اصلاً توجهی به هنر ملی، منافع ملی و ایران ندارند و به دنبال پیگیری اهداف خود هستند. در این شرایط هنر آسیب می‌بیند. اگر مدیری بر سر کار بیاید تازه متوجه می‌شود که باید جوابگوی گروه‌ها، بخش‌ها و افراد اغلب نامرتبط باشد. از این رو طوری قدم برمی‌دارد که به دردسر نیفتد.

در مجموع معتقدم هنر به این شکل از مدیریت کلان، با این پراکندگی و چندپارگی، بالنده نخواهد بود و رشد نخواهد کرد.

* زمانی خیلی از هنرمندان مطرح تئاتر ایران در حوزه دفاع مقدس فعالیت می‌کردند…

یکی از بهترین نمایشنامه نویسان تاریخ تئاتر ایران یعنی علیرضا نادری در این عرصه فعالیت می‌کرد که خودش دفاع مقدس را تجربه کرده بود و درک درستی از آن داشت.

* دقیقاً، ولی برخی افراد در کسوت مدیر و مسئول دفاع مقدس را از آن خود دانسته و اعمال سلیقه کردند و در نتیجه هنرمندان نیز ترجیح دادند در این عرصه فعالیت نکنند. با وجود این شرایط در حوزه تئاتر دفاع مقدس زمانی یک برنامه ریزی‌ای وجود داشت و شاهد اتفاقات خوبی در عرصه نمایشنامه نویسی و تولید تئاتر بودیم ولی در حوزه انقلاب اسلامی و مفاهیم مرتبط با آن چنین اتفاقی رخ نداد. گویا حساسیت در زمینه پرداختن به موضوع انقلاب اسلامی در تئاتر خیلی بیشتر از موضوع دفاع مقدس است یا آنقدر که به موضوع دفاع مقدس پرداخته شده دیگر مدیران توجهی به موضوع انقلاب و مفاهیم مرتبط با آن ندارند. شما به عنوان هنرمندی که در حال حاضر مدیر هنری نیز هستید آیا گمان می‌کنید حساسیت در زمینه پرداختن به مفاهیم انقلاب اسلامی در تئاتر زیاد است یا اصلاً مدیران دغدغه و ضرورتی برای برنامه‌ریزی در این زمینه ندارند؟ چهار دهه هست که هیچ توجهی به این موضوع نشده است.

منظورتان از توجه چیست؟

اداره‌کل هنرهای نمایشی به عنوان یک اداره‌کل نه قدرت لازم و نه منابع لازم را در اختیار دارد در حالی که سازمان‌ها و نهادهای فرهنگی و هنری بسیاری در کشور وجود دارند که سالانه بودجه‌های هنگفتی را دریافت می‌کنند و می‌بایست طی سال‌های گذشته در این حیطه عملکرد موفق و مؤثر می‌داشتند ولی کسی از آن‌ها سؤال نکرده و نمی‌کند * اینکه مدیران و مسئولان برای این حوزه برنامه‌ریزی داشته باشند و از آثاری با سطح کیفی قابل قبول حمایت کنند و این آثار در طول سال اجرا شوند نه اینکه وقتی زمان برگزاری جشنواره تئاتر فجر می‌رسد خود مدیران و مسئولان این سؤال را مطرح کنند که تناسب تئاتر فجر با انقلاب اسلامی چیست؟ مدیران و مسئولان هیچ برنامه‌ریزی‌ای برای حتی انجام پژوهش در حوزه مفاهیم انقلاب اسلامی انجام نداده‌اند تا بر اساس این پژوهش‌ها آثاری تولید و نه تنها در تهران بلکه در شهرهای مختلف کشور اجرا شوند.

منظورم این است که آیا منظورتان این است که مدیران برنامه‌ریزی برای تولید آثاری بکنند که به تاریخ انقلاب اسلامی و نحوه شکل‌گیری آن بپردازند؟ یا درباره سپهر اندیشه و فکر انقلاب اسلامی در زمینه اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی آثار تولید شوند؟ به نظر من در هر ۲ مورد برنامه‌ریزی در سطح کلان کم بوده است. فکر می‌کنم مشکل اینجا است که یکپارچگی برای برنامه‌ریزی در این حیطه وجود ندارد؛ یعنی یک جای مشخص به عنوان متولی اصلی تئاتر که در این خصوص برنامه‌ریزی کند وجود ندارد.

به طور اخص فکر می‌کنم متولی چنین موضوعی باید اداره‌کل هنرهای نمایشی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی باشد. یعنی همه گروه‌های سیاسی و اجتماعی مداخله کننده در حیطه ایران و انقلاب، اداره‌کل هنرهای نمایشی را به عنوان پایگاه اصلی برنامه‌ریزی و اجرای چنین برنامه‌هایی در کل کشور و در انواع مختلف تئاتر قبول داشته باشند و حمایت کنند. آنجا را به مدیرانی آگاه به دانش روز تئاتر، مدیریت و سابقه قابل توجه از حضور بر صحنه و تجربه تولید و اجرا بسپارند. تئاتر را جدی بگیرند و مدیر را حمایت و از او مطالبه کنند. باید توجه کنیم که ساختار اداره‌کل هنرهای نمایشی و کل وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی الکن و نادرست است. اداره‌کل هنرهای نمایشی به عنوان یک اداره‌کل نه قدرت لازم و نه منابع لازم را در اختیار دارد در حالی که سازمان‌ها و نهادهای فرهنگی و هنری بسیاری در کشور وجود دارند که سالانه بودجه‌های هنگفتی را دریافت می‌کنند و می‌بایست طی سال‌های گذشته در این حیطه عملکرد موفق و مؤثر می‌داشتند ولی کسی از آن‌ها سؤال نکرده و نمی‌کند که چه کاری انجام می‌دهند و بودجه‌ها را صرف چه کارهایی می‌کنند.

متأسفانه مدیران به صورت چرخشی، بدون توجه به توانایی‌های شان و اغلب بر پایه سفارش عوض می‌شوند و کسی از آن‌ها سؤال نمی‌کند چه برنامه و کاری را اجرا کرده‌اند، حتی از مدیران بعدی که منصوب می‌شوند هم کسی برنامه نمی‌خواهد. شاید مدیران بالادستی صلاحیت ارزیابی این را ندارند که ببینند آیا مدیران زیردست توانایی اجرای برنامه‌هایی را که ارائه می‌دهند دارند یا نه. این شکل مدیریت در بسیاری از حیطه‌ها ما را به بن‌بست رسانده است. این مدیریت انقلابی نیست، این هنر انقلابی نیست.

مدیریت انقلابی مدیریتی است که فرصت و امکان را برای حضور داوطلبانه و تحرک خودجوش هنرمند در همه حوزه‌های اجتماعی، فرهنگی و سیاسی انقلاب فراهم می‌کند. مدیریت و هنر انقلابی زمینه را برای سؤال کردن فراهم و از هنرمندان برای طرح پرسش حمایت می‌کند. به نظر من با حمایت باید هنرمند را به اندازه یک مصلح اجتماعی بالا برد. هنرمند به خاطر تیزبینی و نگاه درستش در اغلب موارد، می‌تواند پرسش‌های خوبی مطرح کند و دیگران باید به آن پرسش‌ها پاسخ بدهند.

ما می‌توانستیم در شهر تهران به جای هدر دادن بودجه‌های هنگفت در جشنواره‌های بی‌مایه، غیر مفید و بدون تأثیر، سالن‌های متعددی را در مناطق مختلف شهر بسازیم و در آن سلیقه‌های مختلف تئاتری را ایجاد کنیم. فضایی بسازیم که هنرمندان به اندازه کافی جا برای بروز و ظهور خود داشته باشند، این مسأله باعث می‌شود که هنرمندان آرامش خاطر برای پرداختن به مسائل و موضوعات بنیادین مانند موضوع انقلاب اسلامی و مفاهیم مرتبط با آن داشته باشند. چنین آرامشی هرگز برای هنرمندان ایجاد نشده است. تولید یک اثر هنری ماندگار از تضارب آرا و فضای گفتگو و برخورد سلیقه‌های مختلف با هم انجام می‌شود در غیر این صورت هم هنرمند و هم مدیر به دنبال برطرف کردن نیازهای زودگذر و مقطعی خود هستند. اینگونه نمی‌توان یک برهه تاریخی مهم را برای آیندگان ثبت و ضبط کرد و انتظار تولد اندیشه‌های نو و راهگشا از بن مایه فکری آن داشت.

* ما در بخش مستندنگاری کوتاه مدت هم هیچ برنامه‌ای نداریم.

بله غفلت بسیار کرده‌ایم. باید زود دست به کار شویم. اخیراً یک مستندنگاری با عنوان «گزارش واقعه» را در مدیریت هنرهای نمایشی سازمان فرهنگی و هنری شهرداری تهران آغاز کرده‌ایم که تصویری است و قرار است از تلویزیون پخش شود. این پروژه شروع یک واکاوی در تئاتر دفاع مقدس است؛ اینکه تئاتر دفاع مقدس چه بوده و از کجا شروع شده، به کجا می‌رود و حال کنونی‌اش چطور است و قرار است سرانجامش چه شود. با هنرمندان و فعالان این عرصه گفتگوهایی را انجام داده‌ایم ولی حرف‌های برخی از آن‌ها بسیار تلخ است. این هنرمندان بچه‌های همین کشور و انقلاب هستند و مدیران باید به حرف‌های‌شان گوش دهند. کسانی که در سطح کلان برای فرهنگ تصمیم‌گیری می‌کنند باید حرف‌های این هنرمندان را بشنوند.

ما زمان زیادی را از دست داده‌ایم و باید به سرعت یک مقطع مهم را ثبت کنیم زیرا اکثر هنرمندان اصیل این حوزه در سنین پیری قرار گرفته‌اند و باید داشته‌های‌شان جمع‌آوری و در حافظه تاریخی ثبت شود.

* فکر می‌کنید به عمد جریانی وجود دارد که نمی‌خواهد به درستی به موضوعات مختلف پرداخته شود؟

نمی‌دانم به عمد است یا نه.

* عجیب است که مدیر انقلابی دغدغه پرداختن درست به دفاع مقدس و انقلاب اسلامی در حوزه تئاتر را ندارد.

یک مسأله اصلی‌ای وجود دارد، متأسفانه علیرغم اینکه شخصیت‌های مهم نظام جمهوری اسلامی ایران برای موضوع فرهنگ اهمیت قائل‌اند و در اکثر سخنرانی‌های‌شان نیز بر اهمیت این موضوع تأکید دارند اما در مدیران میانی بنا به دلایل مختلف در کشورمان مسأله فرهنگ و هنر مسأله اصلی کشور در نظر گرفته نمی‌شود. اگر مسأله فرهنگ و هنر به عنوان مسأله اصلی در نظر گرفته می‌شد تمام مشکلات سیاسی، اجتماعی و اقتصادی نیز تا حد زیادی بهبود پیدا می‌کردند زیرا آن‌ها تابع مسأله فرهنگ و هنر هستند نه بالعکس. باید مدیران تصمیم‌گیرنده طی این سال‌ها به این مهم فکر می‌کردند تا در فضایی یکپارچه به این مهم بپردازند اما اینگونه نبوده و فرهنگ و هنر برای‌شان در اولویت‌های پایین‌تر قرار دارد.

* در بخشی از صحبت‌ها به تخصص نداشتن مدیران اشاره کردید. شما به عنوان یک هنرمند تئاتر که در این زمینه تحصیل و فعالیت کرده و تخصص دارید، حال که در جایگاه مدیری هنری قرار گرفته‌اید، آیا راه برای فعالیت و برنامه‌ریزی شما به عنوان یک مدیر متخصص باز است؟ آیا برای شما به عنوان مدیری که دغدغه هنرمندان و تئاتر را دارید و سال‌ها در عرصه تئاتر دفاع مقدس نیز فعالیت داشته‌اید، فضا برای برنامه‌ریزی و پرداختن به مفاهیم درست امکان‌پذیر هست یا نه؟

در حد امکاناتی که دارم و توانی که موجود هست و حیطه اختیاراتی که برایم تعریف شده، سعی‌ام را می‌کنم زیرا به دلیل کار چه به عنوان بازیگر و چه به عنوان تهیه‌کننده با مسائل حوزه تئاتر آشنا هستم. مشکلات را به خصوص مشکلات هنرمندان را بسیار خوب درک می‌کنم. ولی به دشواری یک دست صدا خواهد داشت. مضاف بر اینکه در این دوره که من به عنوان مدیر هنرهای نمایشی سازمان فرهنگی و هنری شهرداری تهران حضور دارم با مشکل کرونا و تنگناهای مالی هم مواجه بودیم.

یکی از اصلی‌ترین برنامه‌هایی که در سازمان دنبال می‌کنم و اگر کرونا کمرنگ‌تر شود خیلی جدی‌تر آن را دنبال می‌کنم راه‌اندازی خانه‌های نمایش در هر منطقه از تهران است. اگر مدیران مناطق همراهی کنند خانه‌های نمایش محل خوبی برای پرورش سلیقه‌های مختلف تئاتری متناسب با مردم آن منطقه و محله است. طبق برنامه‌ریزی من اگر با حمایت دوستان در سازمان این طرح به عمل تبدیل شود، آن‌وقت برنامه‌ریزی فرهنگی مدنظرمان به عنوان بخشی از هنر انقلابی را پیگیری خواهیم کرد.

* بسیار هم تأثیرگذار خواهد بود…

هدف ما این است که افراد فعال در خانه‌های نمایش را به نوعی تسهیل‌گران اجتماعی تبدیل کنیم. کسانی که با شیوه‌های نو در هنرهای نمایشی بتوانند مدیران منطقه‌ای خود را پای کار بیاورند و از آن‌ها مطالبه کنند و در صورت انجام کارهای خوب آن‌ها را تشویق کنند. این نهایت ایده من از این طرح است. البته راه سخت و طولانی تا اجرایی شدن طرح وجود دارد ولی در حیطه امکانات سازمانی می‌توان به آن فکر کرد و سازمان را در زمینه تولید تئاتر در مناطق مختلف خود به خودکفایی رساند.

* این طرح خیلی خوب و پایه‌ای است و می‌تواند ماندگار شود. ولی یک سؤال پیش می‌آید. همیشه وقتی نام وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و همچنین شهرداری به میان می‌آید از آن‌ها به عنوان ۲ حامی اصلی تئاتر یاد می‌شود. عجیب است که چرا هیچوقت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و شهرداری تهران همکاری درست و تأثیرگذاری نداشته‌اند؟ اگر این همکاری بین وزارت ارشاد و شهرداری وجود داشته باشد سازمان‌ها و نهادهای دیگر نظیر حوزه هنری، بنیاد روایت و بنیاد شهید هم همراه می‌شوند. در حال حاضر همه از هم جدا هستند.

این موضوع جزو آن بدیهیاتی است که برایم عجیب است چرا تاکنون اتفاق نیفتاده است. همه می‌توانند دور هم جمع شده و برای تئاتر یک برنامه‌ریزی منسجم انجام دهند. حتی صدا و سیما می‌تواند یک شبکه تلویزیونی برای تئاتر راه‌اندازی کند یا بخشی از برنامه‌های برخی شبکه‌های خود را به تئاتر اختصاص دهد. از این سو تله‌تئاتر تولید شود و حیطه آموزشی تئاتر برای عموم تعریف شود و حتی مسابقه‌های نمایشی برای مردم تولید شود. از این طریق هم می‌توانیم وقت مردم را به بهترین شکل با تئاتر که هنر اندیشه است پر کنیم و هم برای هنرمندان اشتغال‌زایی شود. نباید هنرمند تئاتر دستفروشی کند یا کارهای غیر تخصصی انجام دهد. نباید هنرمند از وظیفه اصلی خود که کشور برای آن هزینه کرده دور شود.

شاید این مطالبه و دعوت از سوی رسانه باید صورت بگیرد تا این نهادها گردهم جمع شده و به صورت یکپارچه به تئاتر بپردازند و برای آن برنامه‌ریزی کنند. درست وقتی که تئاتر به عنوان یکی از مؤثرترین هنرهای جهان به حاشیه رانده شده است.

یک نکته دیگر هم وجود داشته و آن این است که در اکثر مواقع دولت‌ها و شهرداری‌ها از دو جریان سیاسی متفاوت بوده‌اند و این یکی از عواملی بوده که مانع همکاری مؤثر و تأثیرگذار این ۲ بوده است. سازمان فرهنگی و هنری شهرداری تنها سازمان شهرداری است که معاونت هنری و مدیریت هنرهای نمایشی دارد که اتفاق بسیار خوبی است و ایده‌های بسیار خوبی برای بهبود وضعیت نمایشی شهر دارد اما منابع مالی کافی در این زمینه ندارد. این سازمان در اکثر اوقات دچار تنگناهای مالی است.

* اگر سازمان فرهنگی و هنری شهرداری تهران قدرت و بودجه داشته باشد بیشترین تأثیرگذاری را در بحث فرهنگی شهر و اقشار مختلف ساکن در آن خواهد داشت.

بله خیلی مهم است. من به عنوان یکی از خدمتگزاران شهر تهران درخواستم از شهرداری تهران این است که اولاً به سازمان فرهنگی و هنری شهرداری تهران نگاه ویژه داشته باشد. از توانایی افراد متخصص سازمان استفاده و به آن‌ها اعتماد کند. کمک کند تا تعامل و همکاری یکپارچه‌ای که درباره آن صحبت می‌کنیم شکل بگیرد.

کار زمین مانده در عرصه هنرهای نمایشی زیاد داریم. فکر می‌کنم باید کمی تعریف مدیر انقلابی را هم تغییر دهیم؛ مدیر انقلابی یعنی کسی که تشخیص می‌دهد چه کارهایی بر زمین مانده و برای آن‌ها شروع به کار کردن می‌کند. کار باید انجام شود و خیلی هم مهم نیست که چه کسی انجام می‌دهد، فقط باید انجام شود.

مدیر انقلابی مساله شناس است و بدون شلوغ کاری و جلب توجه آرام و بی صدا می‌کوشد و اولویت را به کار کردن می‌دهد. زیرا او بهتر از همه می‌داند چه قدر کار بر زمین مانده هست.

به گزارش تئاتر آنلاین، موضوع حریم مجموعه تئاتر شهر که سال‌های متمادی است از سوی بسیاری از هنرمندان و همچنین اصحاب رسانه به‌عنوان یک مطالبه مطرح شده و مدیران و مسئولان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به ویژه وزرای فرهنگ و ارشاد اسلامی پیگیر اجرایی شدن آن بودند در سال ۱۴۰۰ وارد مرحله جدیدی شد.

روز ۲۲ شهریور قادر آشنا مدیرکل هنرهای نمایشی در گفتگویی با تئاتر آنلاین اعلام کرد جلسه‌ای با موضوع حریم مجموعه تئاتر شهر در وزارت میراث فرهنگی برگزار شد و طی آن جلسه و در شورای مربوطه در وزارت میراث فرهنگی حریم تئاتر شهر تعیین و مصوب و قرار شد این مصوبه به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ابلاغ شود.

وی تأکید کرد به محض اینکه وزارت میراث فرهنگی مصوب حریم تئاتر شهر را به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ابلاغ کند، با همکاری شهرداری تهران و شورای شهر و نهادهای مربوطه اقدامات لازم در خصوص حریم تئاتر شهر انجام می‌شود.

مدیرکل هنرهای نمایشی امروز سه‌شنبه ۴ آبان‌ماه درباره آخرین وضعیت اجرایی شدن حریم مجموعه تئاتر شهر بعد از مصوبه وزارت میراث فرهنگی به خبرنگار مهر گفت: درخواست جلسه با شهردار محترم تهران را ارائه داده‌ایم و منتظریم تا در این جلسه با حضور ایشان درباره اجرایی شدن حریم مجموعه تئاتر شهر گفتگو داشته باشیم.

آشنا یادآور شد: اسناد و مدارک لازم در خصوص حریم مجموعه تئاتر شهر را در اختیار داریم و در جلسه با شهردار محترم تهران این اسناد و مدارک ارائه می‌شود تا در خصوص اجرایی شدن حریم مجموعه تئاتر شهر تصمیم‌گیری شود.

به گزارش تئاتر آنلاین، سید عباس عظیمی مدیر موزه و مجموعه فرهنگی هنری برج آزادی روز دوشنبه بیستم اردیبهشت ماه با انتشار تصاویری از طریق صفحه اختصاصی این مجموعه در فضای مجازی از ممانعت شهردار منطقه ۹ برای ورود خودروهای ستادی و مدیران برج به محوطه داخلی برج خبر داد.

سید عباس عظیمی در این فیلم اظهار کرد: «ما اکنون جلوی در ورودی میدان آزادی، این نماد ملی و بین‌المللی ایران ایستاده‌ایم، اما برای ورود مهمانان، مدیران باید از شهردار منطقه ۹ تهران اجازه بگیریم. متاسفانه اجازه ورود مدیران و مهمانان یک مرکز ستادی و ملی به دست یک شهردار جوان. امیدوارم آقای حناچی قبل از اینکه چنین قضایایی با بحران رو به رو شود، فکر و چاره‌ای برای این موضوع بکند.»

به گزارش تئاتر آنلاین، طی روزهای گذشته تصاویری از پارکینگ اختصاصی برج آزادی که طی سال‌های اخیر در اختیار مجموعه بود، در فضای مجازی منتشر شده که شائبه تصرف و تخریب سنگ فرش این محوطه را به بینندگان القا می‌کرد. این در حالی است که به گفته مدیران برج آزادی، خارج شدن مدیریت این محوطه از اختیار برج آزادی، باعث توقف فعالیت‌های گردشگری و فرهنگی هنری این مجموعه به واسطه عدم دسترسی شهروندان به پارکینگ خواهد شد و متاسفانه نزدیک‌ترین پارکینگ عمومی از برج آزادی هم در محدوده استاد معین و حدود یک کیلومتر دورتر است.

به گزارش تئاتر آنلاین، شهردار منطقه ۱۱ در پی شایعاتی مبنی بر دزدیده شدن کلید مجسمه «فرهاد قفل زن» در پیرامون مجموعه تئاتر شهر، از انتقال این کلید سنگین به داخل مجموعه تئاتر شهر برای مرمت و نصب دوباره خبر داد.

نصراله آبادیان در اینباره توضیح داد: روز دوشنبه ۱۳ اردیبهشت سارقان قصد داشتند کلید مجسمه «فرهاد قفل‌زن» اثر استاد پرویز تناولی در محدوده مجموعه تئاتر شهر را سرقت کنند که با هوشیاری مدیریت مجموعه تئاتر شهر و همکاری عوامل شهرداری ناحیه یک منطقه ۱۱، این اتفاق نیفتاد و قطعه مدنظر به داخل مجموعه منتقل شد.

آبادیان افزود: در روز دوشنبه ۱۳ اردیبهشت مدیر تئاتر شهر در خصوص باز شدن پیچ‌های مجسمه «فرهاد قفل زن» واقع در ضلع غربی محوطه ساختمان تئاتر شهر و احتمال سرقت اثر را به شهرداری ناحیه یک اطلاع رسانی می‌کند که به منظور حفظ این اثر ارزشمند و جلوگیری از سرقت احتمالی نسبت به اعزام همکاران به موقعیت اقدام شد و ضمن هماهنگی موضوع با عوامل انتظامی مجموعه تئاتر شهر، نسبت به جدا کردن کلید از بدنه مجسمه و تحویل آن به مجموعه مذکور اقدام شد.

به گفته شهردار منطقه ۱۱ موضوع مرمت اثر از طریق معاونت خدمات شهری منطقه و سازمان زیبا سازی شهرداری تهران در حال پیگیری است و در کوتاه‌ترین زمان ممکن اثر به حالت قبل خود بازگردانده خواهد شد.

به گزارش تئاتر آنلاین، مسعود دلخواه از مدرسان، بازیگران و کارگردان‌های باسابقه تئاتر ایران است که در مجموعه تئاتر به عنوان بازیگر و کارگردان آثاری را روی صحنه برده است. «روال عادی» به کارگردانی محمدرضا خاکی از جمله آثار موفق تئاتر ایران طی دهه‌های گذشته بوده که با نقش آفرینی مسعود دلخواه در سالن سایه مجموعه تئاتر شهر به صحنه رفت و دلخواه برای نقش آفرینی در این اثر جایزه بهترین بازیگری مرد جشنواره تئاتر فجر را از آن خود کرد.

وی همچنین به عنوان کارگردان نمایش‌هایی چون «ارخش»، «بیگانه» و «شاه لیر» را هم در مجموعه تئاتر شهر اجرا کرده است.

دلخواه معتقد است مجموعه تئاتر شهر باید دارای حریمی حساب شده باشد و مخالف هر گونه حریم محکمی است که این مجموعه را از مردم جدا کند.

این هنرمند با سابقه تئاتر درباره وضعیت پیرامون مجموعه تئاتر شهر و نیاز این مجموعه به حریمی مشخص، به تئاتر آنلاین گفت: متأسفانه اطراف تئاتر شهر به فضایی برای حضور معتادان، خلافکاران و اتفاقات غیرفرهنگی تبدیل شده است. تئاتر شهر نیازمند حریمی است که فضای بیرونی مجموعه را تعیین کند و باعث ایجاد فضایی فرهنگی و هنری نظیر کافه، کتابفروشی و مکانی برای نشستن مخاطبان شود.

وی یادآور شد: شهرداری و شورای شهر تهران مسئولیتی جدی بر عهده دارند و باید به پارک‌ها و فضاهای فرهنگی و هنری به درستی رسیدگی کنند. در حال حاضر یک ناهماهنگی و شلختگی در خصوص پیرامون مجموعه تئاتر شهر وجود دارد و اگر یک حریم حساب شده برای مجموعه در نظر گرفته شود فضایی امن برای تئاتر شهر و مخاطبان فراهم خواهد شد.

دلخواه با بیان اینکه هم شنیده و هم شاهد اتفاقات ناخوشایندی در پیرامون تئاتر شهر بوده، افزود: بازیگران بعد از اجرای نمایش با احساس ناامنی مجموعه را ترک می‌کنند.

این مدرس تئاتر تأکید کرد: مجموعه باید دارای حریمی حساب شده باشد که به فضای فرهنگی مجموعه اضافه کند و نیازمند نیروهایی اجرایی برای حفظ امنیت فضای پیرامون خود است. اگر قرار است حریمی ایجاد شود بهتر است داخل آن فعالیت‌های فرهنگی، کافه و کتابفروشی که احساس فضای فرهنگی را در مخاطب ایجاد کند، در نظر گرفته شود.

این کارگردان تئاتر در پایان سخنان خود تصریح کرد: در حال حاضر تا وارد مجموعه تئاتر شهر نشده‌اید احساس امنیت ندارید. باید حریمی برای تئاتر شهر در نظر گرفته شود که بر فرهنگی و هنری بودن این مجموعه تأکید داشته باشد و این امر با همکاری جدی سازمان میراث فرهنگی، شهرداری تهران، شورای شهر تهران و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی میسر می‌شود. الان فضای پیرامون مجموعه تئاتر شهر بی در و پیکر است و احساس ناامنی برای مخاطبان و هنرمندان ایجاد می‌کند.