تئاتر آنلاین و به نقل از مهر – گروه استان ها: آیین های بومی و ملی که رنگ باخته اند اما با تلاش هنرمندان تئاتر بر روی صحنه نمایش زنده می شوند تا چراغ این آیین ها و سنت ها در صحنه نمایش پرفروغ بماند.
جشنواره تیرنگ را می توان جشنواره ای اصیل برای اجرای نمایش های ایرانی دانست که توجه ویژه آن به بخش پژوهش می تواند افق های تازه ای فراروی هنر تئاتر بازگشاید.
در نمایش «زنه چال»، فضای دفاع مقدس را همراه با موسیقی لری و نمادی از آیین ها به شکلی متفاوت به تماشا می نشینیم و با نمایش «زمانی برای گاوهای شیرده» از هرمزگان در فضای سحرآمیز میان دریا و باورهای مردم افسون شده جنوب، روایت هایی از واقع گرایی و جادویی اساطیر کهن به دنبال هویت گمشده خود می گردیم.
در نمایش «حجله گاه عروس در بیابان» با آیین کهن باران خواهی اقوام کرد ایران زمین که هنوز هم اجرا می شود، همنوا می شویم و در پژوهش آیینی «آذربایجان اویونلاری» آیین «چمچه خاتون» یا طلب باران و آیین «تکم» یا نوروز خوانی در فرهنگ آذری را می بینیم.
چمچه خاتون، قاشق بزرگ چوبی است که به شکل عروسکی زیبا در آمده و با آن آش نذری طلب باران را می پزند و بعد از پخش کردن نذری و دعای جوان ترها، باران نازل می شود.
نمایش عروسکی «رشکی و ماسی» داستان دو عروسک نوروز خوان به نام های رشکی و ماسی است که با لباس های عجیب و حرکات خنده دار به اجرای نمایش می پردازند و در ازای نوید آمدن بهار از خانه های محل، هدیه و پیشکش جمع می کنند.
مهدی دریایی پژوهشگر و کارگردان تئاتر از استان مرکزی که سه سال در بخش هنرهای آیینی و سنی و شبیه خوانی تعزیه فعالیت دارد به (تئاتر آنلاین) مهر می گوید: در زمینه اجرای تئاتر آیینی و سنتی در دو سه سال گذشته کارهای خوبی صورت گرفته است و هر سال کارهای قوی تر و با استعدادتری انجام می شود.
جشنواره های آیینی و سنتی مظلوم تر واقع شده است
وی به مشکلات فراروی تئاتر اشاره کرد و تامین مالی را از مهمترین مشکلات بیان کرد و گفت: جشنواره های آیینی و سنتی مظلوم تر واقع شده است.
نویسنده و کارگردان مجلس نامه مدافعان محرم عنوان کرد: در بحث اجرای پژوهش ها نیز کپی کاری دیده می شود و کمتر شاهد ابداع هستیم.
دریایی با بیان اینکه کارهای آیینی و سنتی از پتانسیل بالایی برخوردارند گفت: با زبان آیینی و سنتی می توان مسائل اجتماعی را بهتر بیان کرد اما جشنواره های آیینی نباید مختص به یک جشنواره در طول سال باشد و خروجی جشنواره و آثار برتر باید حمایت شوند و نباید این آثار به صندوق خانه بروند.
دریایی یادآور شد: مازندران و خطه شمال از آیین های ارزشمند برخوردارند و اگر هنرمندان در دیار علویان ریشه ای تر برخورد کنند می توان این آیین ها را احیا و بازسازی کنند.
همچنین یاسر محمودی دبیر سیزدهمین جشنواره تئاتر بومی تیرنگ نیز در گفتگو با (تئاتر آنلاین) مهر با اشاره به اینکه جشنواره تیرنگ در سه بخش اجراهای ویژه و صحنه ای، پژوهشی و آیین های نمایشی برگزار شد گفت: ۹۰ اثر به جشنواره ارسال شد و ۲۱ نمایش به بخش مسابقه راه یافت.
وی افزود: در جشنواره تیرنگ استان های مختلف حضور دارند و بخش پژوهشی جشنواره از جمله بخش های ویژه ای است که در دیگر جشنواره ها آن را نمی بینیم.
وی گفت: ۱۳ اثر در قالب کتاب رونمایی شد و داروان جشنواره از استادان بنام و مطرح کشور هستند و بیشتر آثاری که در جشنواره ارائه شد، برای تیرنگ تولید شده اند و نشان می دهد این جشنواره جایگاهش را پیدا کرده است.
محمودی، کاربردی کردن آیین های ملی و بومی را از جمله نتایج جشنواره برشمرد و گفت: زبان هنر بهترین و قوی ترین ابزار برای ترویج سبک زندگی اسلامی است.
وی با بیان اینکه تولید تئاتر بومی در مازندران به اندازه انگشتان دست است، گفت: امسال ۱۳ اثر از استان به جشنواره ارسال شد که نشان دهنده تاثیرگذاری جشنواره بر روی تئاتر استان است و اگر بخواهیم فرهنگ خود را جهانی کنیم چاره ای نداریم که از دریچه هنر به آن نگاه کرد.
استاد ضمیرپور که ۵۰ سال در عرصه هنر تئاتر فعالیت می کند و در اکثر جشنواره های تئاتر به عنوان داور حضور داشته نیز در گفتگو با (تئاتر آنلاین) مهر می گوید: سیزدهمین جشنواره تئاتر تیرنگ یک تشکیلات آیینی و سنتی را همراه داشته است که می تواند برای زنده نگه داشتن آیین های بومی و فولکلور موثر باشد.
جشنواره تیرنگ، چراغ آیین های بومی را روشن نگه می دارد
وی اظهار داشت: این جشنواره ها مردم را به زندگی حال، گذشته و آینده آشنا می کند زیرا تئاتر به عنوان هنر می تواند مردم را با آیین ها همراه و ناگفته ها را بیان کند و در جشنواره تیرنگ، چراغ آیین های بومی را روشن نگه می دارد.
این کارگردان برجسته تئاتر یادآور شد: هنرمندان مازندران در جشنواره حضور پرفروغی دارند و خوب ظاهر شده اند و توقع بر این است که نهادهای مختلف به جشنواره های بومی بهاء دهند.
ضمیرپور به تاثیر جشنواره تیرنگ بر فرهنگ بومی اشاره کرد و گفت: مفاهیم دینی در هنر فاخر دینی به چشم می آید و همواره از تدین و اعتقاد سخن گفته شده است ازاینرو هنر تئاتر، هنر دینی و اعتقادی است حتی از مضمون اجتماعی داشته باشد.
وی به دسته بندی کارهای هنری اشاره و اضافه کرد: مضامین اجتماعی در هر نوع کار هنری بازخورد خوبی دارد و مسائل اعتیاد، طلاق، برون مرزی و غیره اگر در مضامین هنری شکل گیرد، درس آموز خواهد بود.
طبق آرای هیئتداوران، در بخش پژوهش لوح تقدیر و جایزه نقدی به حمزه کاظمی از مازندران برای پژوهش در تیرگان، برگزیده لوح تقدیر، تندیس به همراه جایزه نقدی به مهدی دریایی برای پژوهش لالا لالا علیاصغر از مرکزی تعلق گرفت.
در بخش اجرا، لوح تقدیر، تندیس به همراه جایزه نقدی به اسفندیار قرنجیک اجراکنندگان آیین صحرا از گلستان، برگزیده لوح تقدیر و تندیس جشنواره به همراه جایزه نقدی به رضا فقیهی اجراکننده آیین رشکی و ماسی از همدان بهعنوان برگزیدگان معرفی شدند.
بخش آیینهای نمایشی موسیقی: رتبه سوم، لوح تقدیر به همراه جایزه به حسن اسماعیلی برای نمایش کوچ آبی از مازندران، رتبه دوم، لوح تقدیر و جایزه نقدی به حسام شریعتمدار برای نمایش زنه چال از لرستان و رتبه اول، لوح تقدیر و جایزه نقدی به گروه موسیقی نمایش خوشه برنج از مازندران معرفی شدند.
طراحی صحنه: رتبه سوم، لوح تقدیر و جایزه نقدی به پرهام اخلاقی برای نمایش کوچ آبی از مازندران، رتبه دوم، لوح تقدیر به همراه جایزه نقدی به محسن اردشیر برای نمایش خوشه برنج از مازندران و رتبه اول، لوح تقدیر و جایزه نقدی به پژمان شاهوردی برای نمایش زنه چال از لرستان معرفی شدند.
بازیگری زن: رتبه سوم، لوح تقدیر و به همراه جایزه نقدی به رخساره شهنه راد برای نمایش نون پوشون از بوشهر، رتبه دوم، لوح تقدیر و جایزه نقدی به آمینه فخری برای نمایش نون پوشون از بوشهر و رتبه اول، لوح تقدیر به همراه جایزه نقدی به حدیث گودرزی برای نمایش زنه چال از لرستان تعلق گرفت.
در بخش بازیگری مرد نیز رتبه سوم، لوح تقدیر به همراه جایزه نقدی به قاسم رجبی برای نمایش مجلس شلمچه از مازندران، رتبه دوم، لوح تقدیر و جایزه نقدی به میلاد صادق زاده برای نمایش زنه چال از لرستان و رتبه اول، لوح تقدیر و جایزه نقدی به مصطفی و مرتضی اورسا از گروه نمایش شاهزاده ابراهیم تعلق گرفت.
در بخش ایده و متن، رتبه سوم به پرهام اخلاقی برای نمایش کوچ آبی از مازندران، رتبه دوم به محسن اردشیر برای نمایش خوشه برنج از مازندران و رتبه اول به پژمان شاهوردی برای نمایش زنه چال از لرستان اهداء شد.
در بخش کارگردانی، رتبه سوم، لوح تقدیر، تندیس و جایزه نقدی به پرهام اخلاقی برای نمایش کوچ آبی از مازندران، رتبه دوم، لوح تقدیر، تندیس و جایزه نقدی به محسن اردشیر و غنچه شکوهیان برای نمایش خوشه برنج و رتبه اول، تندیس و جایزه نقدی به پژمان شاهوردی برای نمایش زنه چال از لرستان تعلق گرفت.
