برچسب: داوود میرباقری

  • معرکه‌ای که ۳۰ سال پیش میرباقری برای من نوشت/ گرفتار فرهنگ ایرانم

    معرکه‌ای که ۳۰ سال پیش میرباقری برای من نوشت/ گرفتار فرهنگ ایرانم

    تئاتر آنلاین-گروه هنر-فریبرز دارایی، آروین موذن‌زاده؛ طی بیش از ۴ دهه در تئاتر ایران آثار درخور توجهی توسط هنرمندان مطرح تئاتر کشور تولید و اجرا شده‌اند که با گذشت سال‌ها از زمان اجرای این آثار، همچنان به یادماندنی هستند. تعداد کمی از این آثار توسط همان کارگردان و گروه نمایشی بازتولید و اجرا شدند اما بسیاری از این آثار دیگر به صحنه بازنگشتند.

    یکی از این آثار به یادماندنی نمایش «معرکه در معرکه» نوشته داود میرباقری است که با بازی و کارگردانی سیاوش طهمورث از چهره‌های مطرح تئاتر ایران اولین‌بار در سال ۱۳۷۲ در سالن چهارسوی مجموعه تئاتر شهر روی صحنه رفت. طهمورث این اثر نمایشی را چندین سال بعد در رپرتوآر آثار میرباقری، در حوزه هنری نیز به صحنه برد.

    نکته جالب توجه این است که «معرکه در معرکه» طی اجراهای خود با استقبال قابل توجه مخاطبان و منتقدان تئاتری همراه بود و همیشه از این نمایش به‌عنوان یکی از آثار موفق تئاتر معاصر ایران نام برده می‌شود؛ نمایشی درباره تقابل نیروی خیر و شر و نمایش منش و مرام پهلوانی در دنیایی پر از ریا و نیرنگ.

    طهمورث طی ۲ دهه اخیر بارها دغدغه به صحنه بردن مجدد «معرکه در معرکه» را داشت که این امر به دلایل مختلف میسر نشد تا سرانجام این اثر نمایشی با حضور بازیگرانی جدید بار دیگر راهی صحنه نمایش شد و این بار مخاطبان در بهار سال ۱۴۰۲ تماشاگر «معرکه در معرکه» در تماشاخانه ایرانشهر شدند.

    بازتولید این اثر نمایشی، نگاه طهمورث و دغدغه او نسبت به نمایش ایرانی، دلایل اجرای چندین باره «معرکه در معرکه»، موضوعیت داشتن مفاهیم مدنظر این نمایش در زمان حال و دغدغه برقراری ارتباط نسل جوان با فرهنگ و نمایش ایرانی بهانه‌ای شد تا با این چهره شناخته شده تئاتر ایران و بازیگران جدید این اثر نمایشی به گفتگو بپردازیم.

    در این نشست علاوه بر سیاوش طهمورث میزبان سیروس سپهری، مجید رحمتی و دنیا فتحی بازیگران نمایش نیز بودیم که در مباحث مختلفی که مطرح شد با ما همراه بودند.

    در بخش اول این نشست می‌خوانید:

    * آقای طهمورث شما سال ۷۲ نمایش «معرکه در معرکه» را به صحنه بردید که اجرایی بسیار پرمخاطب و موفق بود و هنوز بعد از گذشت ۳۰ سال از یادها نرفته است، وقتی درباره تئاتر ایران در دهه ۷۰ صحبت می‌کنیم حتماً نمایش شما جزو آثار به یادماندنی آن دوره است. دلیل اینکه بعد از گذشت ۳۰ سال تصمیم به بازتولید این اثر نمایشی گرفتید چه بود؟ آیا در شرایط این روزهای جامعه که منش پهلوانی و جوانمردی کم‌رنگ شده علاقه‌مند بودید نسل جوان را هم با این ویژگی‌های در حال فراموشی آشتی دهید؟ در اجرای جدید چقدر رویکردتان به متن تغییر کرده و فکر می‌کنید نسل جدید چقدر با پهلوان نمایش همذات پنداری می‌کند و اصلاً واکنشش را در مقابل ظلمی که به او می‌شود، می‌پذیرد؟

    طهمورث: برخی ویژگی‌ها و رفتارها در جامعه وجود دارد که هیچ گاه کهنه نمی‌شوند. به‌عنوان نمونه ما ۲ نویسنده بزرگ در جهان داریم؛ شکسپیر و چخوف که از نظر من چخوف کهنه شده اما شکسپیر همچنان به‌روز است. خب دلیل این اتفاق چیست؟ چون چخوف صحبت‌های سیاسی و اجتماعی می‌کند اما شکسپیر مسائل انسانی را مطرح می‌کند.

    مسائل انسانی هیچ‌وقت در جامعه بشری کهنه نمی‌شود در نتیجه اگر نسبت به ۳۰ سال قبل نسل عوض شده و ما داریم صحبت‌های ۳۰ سال قبل را باز هم تکرار می‌کنیم، دلیلش این است که از چیزی صحبت می‌کنیم که کهنه نمی‌شود و حتی ممکن است ۳۰ سال بعد هم اگر زنده باشم و قدرتش را داشته باشم باز این نمایش را اجرا کنم. دلیل دومش هم این است که وقتی جامعه به رکود و تکرار خودش می‌رسد و وقتی که پیشرفت آن‌چنانی در روحیه انسانی ندارد، مجبور هستید دوباره حرفی را تکرار کنید تا بتوانید آن مفاهیم را دوباره به مخاطبتان القا کنید.

    * «معرکه در معرکه» برای من به‌عنوان یک خبرنگار اجرایی فوق‌العاده نوستالژیک است به شکلی که هم اجرای ۳۰ سال قبل را دیده‌ام و هم اجرایی که چند سال قبل در رپرتوار نمایش‌های داوود میرباقری در حوزه هنری داشتید. از این رو در طول این سال‌ها من به‌عنوان یک مخاطب، علاقه‌مند به دیدن این اثر نمایشی بودم اتفاقی که شاید برای خیلی از مخاطبان قدیمی نمایش نیز رخ داده باشد و مشتاق تماشای دوباره این اثر باشند. دوست داریم بازیگرها هم وارد بحث شوند و از تجربه‌شان در مواجهه مجدد با این نمایش و ایفای نقش در این اثر بگویند.

    مجید رحمتی: زمانی که «معرکه در معرکه» سال ۷۲ به صحنه رفت من هنوز دانشجو نشده بودم و بعدها در دوران دانشجویی نمایشنامه آقای میرباقری را خواندم که البته نمایشنامه چاپ شده نسبت به اجرای آقای طهمورث حدود یک سوم افزوده دارد. از همان دوران دانشجویی ما برای کلاس‌های فن بیان، یا دورخوانی و کارهای کلاسی از این نمایشنامه استفاده می‌کردیم و همیشه این متن برایم اثری نوستالژیک بوده است و در دوران دانشجویی هم اتودهای از نمایشنامه می‌زدیم. اما همانطور که آقای طهمورث هم گفتند مفاهیم مستتر در نمایشنامه از مفاهیم ازلی و ابدی است که در هیچ دوره‌ای کهنه نمی‌شود و جای این نوع نمایشنامه‌ها در این زمانه خیلی خالی است. چون علاوه بر اینکه از مفاهیم ازلی ابدی حرف می‌زند ما را با ریشه‌های خودمان و البته آداب و رسوم و آئین‌های جوانمردی آشنا می‌کند که به نظر من خیلی سال است در این کشور، آئین‌های جوانمردی در حال رنگ باختن و از بین رفتن هستند.

    رویکرد آقای طهمورث در اجرای مجدد چنین نمایشی قابل ستایش است و واقعاً مانند فرماندهی عمل می‌کند که همه چیز را تحت کنترل دارد و خود من شخصاً سربازش هستم و دوست دارم در این راه سنگر را حفظ کنم و این مفاهیم را به نسل جدیدی که با آنها غریبه هستند، انتقال دهم.

    معرکه‌ای که ۳۰ سال پیش میرباقری برای من نوشت/ گرفتار فرهنگ ایرانم
    مجید رحمتی

    سیروس سپهری: پیرو صحبت‌های آقای طهمورث باید بگویم در سالیانی که گذشت فرهنگ تبدیل به ضدفرهنگ شده است و رفتارها، اخلاقیات و خلق و خوی آدم‌ها روز به روز تغییر می‌کند. شاید در گذشته اگر کسی نیمه شب در خانه من را می‌زد و مشکلی داشت من حتی اگر خودم هم توانایی برطرف کردن مشکلش را نداشتم از آشنایان دیگرم کمک می‌گرفتم. حتی زمان جنگ هم این همدلی و همراهی نسبت به خانواده و همسایه و دوستان در میان مردم وجود داشت اما الان شرایط به شکلی شده که هیچکس به هیچکس نیست و حتی خواهر و برادر سر هم کلاه می‌گذارند و صفات نیک مردم روز به روز بیشتر از گذشته رنگ می‌بازد.

    طهمورث: اینکه شایع شده هنرمند باید یک قدم از جامعه جلوتر باشد به این معنی نیست که باسوادتر و باشعورتر است و آگاهی بیشتری دارد بلکه به این معنی است که یک قدم جلوتر را می‌بیند، فقط همین به خاطر دارم سال ۷۲ که نمایش «معرکه در معرکه» اجرا شد ما با همراهی دوستان تئاتری‌مان از کرمانشاه یک مینی‌بوس کرایه کردیم و به تهران آمدیم تا نمایش را ببینیم از این رو زمانی که به من پیشنهاد بازی در این نمایش را دادند یکی از اتفاقات خوب زندگی‌ام رقم خورد. یکی از دلایل خوشحالی از بازی در این نمایش پرداخت به موضوعات انسانی است که هیچ گاه کهنه نمی‌شوند.

    معتقدم، رسالت و تمام توان یک هنرمند باید این باشد که بتواند در جامعه خودش تأثیرگذار باشد و در راستای ارتقای فرهنگ جامعه بکوشد. بزرگی می‌گفت تئاتر فرهنگ ساز است، ملتی که تئاتر ندارد ادب ندارد و ملتی که ادب ندارد بی‌فرهنگ است. اما متأسفانه این روزها شرایط جامعه به سویی می‌رود که اهمیتی برای تئاتر قائل نیستند و می‌گویند اگر تئاتر نداشته باشیم مگر چه اتفاقی می‌افتد اما علی رغم اینها ما تمام تلاشمان را می‌کنیم تا مفاهیم انسانی مستتر در این نمایش را به منصه ظهور برسانیم.

    * خانم فتحی شما به‌عنوان نسل جوان ممکن است دیدگاه متفاوتی نسبت به حرف زدن از منش پهلوانی در این زمانه داشته باشید. از نظر نسل شما تا این اندازه گذشت و فداکاری در جامعه امروز به کار می‌آید یا خیر؟

    دنیا فتحی: معتقدم مساله رادمردی و جوانمردی و مفاهیمی که نمایش «معرکه در معرکه» ارائه می‌کند در هر زمانی مورد توجه هستند و فرقی ندارد که در چه دوره‌ای مطرح می‌شوند اما معتقدم بچه‌هایی که هم نسل من هستند و تئاتر کار می‌کنند باید نمایش ایرانی را بشناسند و نمایش «معرکه در معرکه» یک اثر کاملاً ایرانی است از این رو باید به دیدن این نمایش بنشینند و یاد بگیرند.

    معرکه‌ای که ۳۰ سال پیش میرباقری برای من نوشت/ گرفتار فرهنگ ایرانم
    سیروس سپهری و دنیا فتحی

    * آقای طهمورث پیشینه شما در تئاتر و حضورتان در کارگاه نمایش از شما چهره‌ای ممتاز در عرصه تئاتر ساخته است و همیشه یکی از دغدغه‌های اصلی‌تان نمایش ایرانی بوده است و خود من اکثر کارهایی که از شما دیده‌ام نمایش‌های ایرانی بوده و نقطه عطفش را هم می‌توان همین نمایش «معرکه در معرکه» دانست که در دوره‌های مختلف با گروه بازیگران متفاوتی به صحنه رفته است. این روزها زیاد نسبت به نمایش‌های ایرانی اقبالی وجود ندارد و اکثر هنرمندان به سمت نمایش‌های اکسپریمنتال گرایش پیدا کرده‌اند در حالی که سیر فرهنگی رفتن به سمت چنین تجربه گرایی هایی هم در تئاتر ایران طی نشده است. درباره دغدغه‌تان در پرداختن به نمایش‌های ایرانی که چند دهه با شماست صحبت می‌کنید؟

    طهمورث: اینکه شایع شده هنرمند باید یک قدم از جامعه جلوتر باشد به این معنی نیست که باسوادتر و باشعورتر است و آگاهی بیشتری دارد بلکه به این معنی است که یک قدم جلوتر را می‌بیند فقط همین. من قبل از انقلاب شکسپیر هم کار کردم و چخوف و برشت هم کار کردم اما واقعیتش این است که همان اوایل انقلاب و با حرکتی که در جامعه رخ داد متوجه شدم که این فرهنگ دارد مورد تهاجم قرار می‌گیرد و مجبور بودم نگهش دارم. به همین دلیل تصمیم گرفتم از سنت‌های خودمان در آثارم استفاده کنم و چون منابع زیادی در دسترس نبود جاهایی جسارت کردم و خودم نوشتم. مانند نمایش «حلاج» و «بچه‌ها و خمره سخنگو» که برای بچه‌ها کار کردم؛ با وجودی که خودم را نویسنده نمی‌دانم و در بقیه موارد هم طرح‌هایم را به نویسنده های خوبی که فعالیت می‌کردند، دادم و آن‌ها هم مفاهیم مد نظر من را به خوبی به نگارش درآوردند.

    * داوود میرباقری هم نمایشنامه «معرکه در معرکه» را برای شما نوشته بود.

    طهمورث: بله و کلاً اگر به متنی که میرباقری چاپ کرده و خیلی هم فوق‌العاده نوشته است، دقت کنید متوجه می‌شوید که ابتدا و انتهای نمایش اصلاً در نمایشنامه وجود ندارد و ایده‌های کارگردانی من هستند. اما دیالوگ‌ها فوق‌العاده هستند و فکر شده نوشته شده‌اند و خود من هم در نگارش متن کنار میرباقری بودم و نظرهایی ارائه می‌دادم. حتی قبل از اینکه متن نوشته شود من تمرین‌های نمایش را با همان گروه اولیه آغاز کرده بودم.

    به هر حال تصور من این است که ما می‌توانیم آداب و رسوم خودمان را بدون اینکه به آن غره شویم حفظ کنیم و آن را نگاه داریم چرا که معرفت و شعور عجیبی در این آداب و رسوم وجود دارد که نسل جدید آن را نمی‌شناسد.

    چرا ژاپن و هند تمام آداب و رسوم کشورشان را حفظ می‌کند؟ چون قرن‌ها تاریخ و مفاهیم پشتشان است. باید ببینیم چه چیزهایی پشت این آئین‌ها و رسوم قرار دارد، مثلاً اینکه به عنوان یک سنت بیاییم و تعزیه کار کنیم کافی نیست بلکه باید ببینیم چه چیزهایی پشت این تعزیه وجود دارد چون از نظر من اگر مسائل مذهبی را از تعزیه بگیریم پشتش را خالی کرده‌ایم از این رو معتقدم ویژگی‌هایی که عقبه یک سنت و آئین وجود دارد آنها را ارزشمند می‌کند.

    معرکه‌ای که ۳۰ سال پیش میرباقری برای من نوشت/ گرفتار فرهنگ ایرانم

    برای اینکه روشن‌تر صحبت کنم مثالی برایتان می‌زنم. من چند سال قبل نمایشی به نام «هیچ در هیچ» را اجرا کردم که واقعیتش هیچ بود برای اینکه حسی در من بود که مرا اذیت می‌کرد و نمی‌توانستم نقطه عطفش را پیدا کنم و چون اذیت می‌شدم با خودم گفتم باید حتماً آن را پیدا کنم. این وظیفه کسی است که در کار هنر است و باید مسائلی را که اذیتش می‌کند، پیدا کند؛ مسائلی که از دل جامعه گرفته می‌شوند. این نمایش واقعاً از دل هیچ شکل گرفت و من تنها یک واژه یا مفهوم را به بازیگرانم می‌گفتم و بعد می‌رفتیم روی صحنه و بر همان اساس کار را به شکل بداهه اجرا می‌کردیم.

    طهمورث: من شدیداً تحت تأثیر جامعه خودم هستم و شدیداً ایران را دوست دارم، حتی جوی‌های لجنش را هم دوست دارم. نمی‌دانم چرا ولی گرفتار این فرهنگ هستم. من تعزیه‌خوانی کردم، مداحی و شاهنامه‌خوانی و خیلی کارهای دیگر هم انجام دادم اما هنوز دلم می‌خواهد باز چیزهای جدید را در جامعه و فرهنگ خودم پیدا و تجربه کنم به همین ترتیب ۷ نمایش در ۷ شب اجرا شد. در یکی از شب‌ها که اصغر همت در نمایش بازی می‌کرد در پایان به من گفت ما ناخواسته نمایش «تله موش» را بازی کردیم و من گفتم که درست است چون این اتفاق به دلیل تأثیر جامعه‌ای است که در آن زندگی می‌کنیم و حتماً داستان «تله موش» جایی در زیست شما تأثیر داشته است اما واقعیت این است آن چیزی که در نمایش ما ایجاد شد، ایرانی بود چون بر پایه خلق و خو و خصلت ایرانی شکل گرفته بود.

    البته مفاهیمی وجود دارند که جهان شمول هستند و نمی‌توان گفت که ایرانی یا فرنگی هستند مانند کینه، حسادت، عشق، نفرت، دشمنی که مسائلی انسانی هستند و در همه جای دنیا وجود دارند اما اگر این مفاهیم را ایدئولوژیک کنیم دیگر جهانی نیستند چون این ایدئولوژی خاص یک فرهنگ به خصوص است از این رو بسیاری از مفاهیم متعلق به جامعه ما نیست. ما هنوز از فئودالیته به صورت کامل خارج نشده‌ایم برای همین نمی‌توانیم مدرنیته را قبول کنیم چه برسد به پست مدرن. ما باید مراحلی را برای رسیدن به یک فرهنگ خاص طی کنیم تا بتوانیم آن را از آن خود کنیم اما این روند در جامعه ما طی نمی‌شود.

    من شدیداً تحت تأثیر جامعه خودم هستم و شدیداً ایران را دوست دارم، حتی جوی‌های لجنش را هم دوست دارم. نمی‌دانم چرا ولی گرفتار این فرهنگ هستم. من تعزیه خوانی کردم، مداحی و شاهنامه خوانی و خیلی کارهای دیگر هم انجام دادم اما هنوز دلم می‌خواهد باز چیزهای جدید را در جامعه و فرهنگ خودم پیدا و تجربه کنم. می‌دانم که به هر حال رفتنی هستم اما شاید همین تجربیاتی که به دست می‌آورم دلیلی بشود که بتوانم کسی را با خودم همراه کنم که این فرهنگ را زنده نگه دارد.

    من اکثراً با جوان‌ها کار می‌کنم به این دلیل که آنقدر قداست و پاکی در آن‌ها وجود دارد و هنوز آنقدر آلوده نشده‌اند که می‌شود راحت تغییرشان داد و به راه درستی که تصور می‌کنید درست است، بکشانیدشان. ولی کسی را که هم‌سن و سال من است، مشکل می‌توانم تغییر دهم. شاید به من احترام بگذارد و آنچه را که می‌گویم انجام دهد اما من آن را نمی‌خواهم بلکه می‌خواهم مفاهیم حرف‌های من را بفهمد و بعد عملی شأن کند.

    معرکه‌ای که ۳۰ سال پیش میرباقری برای من نوشت/ گرفتار فرهنگ ایرانم

    الان بازیگران نمایش شاهد هستند من به بازیگرانم می‌گویم اول مفهوم جمله‌ای را که می‌خواهید، بگویید بفهمید بعد آن دیالوگ را به زبان بیاورید چون حرفی که ما می‌زنیم باد هواست مگر اینکه مفهومی پشتش باشد. اگر معنایی پشت جملات ما نباشد تأثیرگذار نخواهند بود. در هر حال باید بگویم که من گرفتار فرهنگ این اجتماع هستم و می‌ترسم که مضمحل شود و ما هویت اجتماعی و فرهنگی خودمان را از دست بدهیم و پشت آن، هویت انسانی نیز از تاریخ ما پاک می‌شود از این رو شروع کردم به اجرای نمایش‌های ایرانی تا طرح‌هایی را که از جامعه خودم می‌گیرم به آن تحویل دهم و زنده نگهش دارم.

    معتقدم الان جا پای نمایش‌های فرنگی و نویسندگان خارجی در کشور ما سفت است اما چیزی که جا پای سفتی ندارد نمایش‌های ایرانی است البته می‌توانیم اینجا پا را سفت کنیم و هنوز دیر نشده است.

    * آقای سپهری شما به‌عنوان یک هنرمند باسابقه تئاتر فکر می‌کنید چقدر جامعه ما نیازمند حفظ و بازیابی آئین‌ها و سنن گذشته و انتقالش به نسل امروز است؟

    سپهری: همانطور که استاد طهمورث گفتند هر کشور و ملتی فرهنگ و هویت خاص خودش را دارد و متأسفانه فرهنگ جامعه ما رو به رنگ باختن است و ما حتی این روند را در معماری هم می‌بینیم. به عنوان نمونه اگر چشمان ما را ببندند و در کشوری مانند سوریه و یا هند باز کنند از معماری و سبک بناهای آن کشور می‌فهمیم که در هند یا سوریه هستیم اما ایران حتی در معماری‌اش هم دچار بی هویتی شده است چه برسد به تئاتر.

    من نیز تا زمانی که فرهنگ خودم را نشناختم و به هویت خودم نرسیده‌ام به سراغ هویت بیگانه نخواهم رفت چون در غیر این صورت ملغمه‌ای از آن بیرون می‌آید که متعلق به هیچ فرهنگ و شیوه‌ای نیست و مفهومی را منتقل نمی‌کند. زمانی هم که به کارگردان اثر اعتراض می‌کنید، می‌گوید من می‌خواهم تجربه کنم. خب تماشاگر چه گناهی کرده که مجبور است تجربه ناقص شما را ببیند از این رو ما باید فرهنگ خودمان را بعد از یادگیری توسط کار و هنر خود به منصه ظهور بگذاریم و به مخاطب منتقل کنیم.

    معرکه‌ای که ۳۰ سال پیش میرباقری برای من نوشت/ گرفتار فرهنگ ایرانم

    * آقای طهمورث زمانی که تصمیم به بازتولید نمایش گرفتید چقدر به جذب مخاطب جدید و حتی کسب درآمد فکر کردید؟ دیده شدن و سر زبان افتادن مجدد نمایشی که آنقدر محبوب است مد نظرتان بود یا فقط قصد داشتید مفاهیم و پیام مد نظر را به تماشاگران تازه انتقال دهید چون در شرایطی که این روزها تئاتر کشور دارد چه تضمیمنی وجود داشت که نمایش مانند گذشته پرمخاطب باشد آیا به اعتبار محبوبیت و موفقیت گذشته نمایش ریسک اجرای مجدد را پذیرفتید یا اینکه معتقد بودید چنین نمایشی بالاخره راه خودش را بین مخاطبان جدید پیدا می‌کند.

    طهمورث: نسل جدید و قدیم مخاطب نداریم، چون همان موقع هم که من کار را اجرا کردم هم تماشاگران مسن داشتم و هم جوان. هر دو نسل هم داشتند چیزی را تجربه می‌کردند که در خودشان هم بود اما متوجهش نبودند و الان هم همین است. حتی ممکن است از مخاطبان گذشته نیز تماشاگر امروز نمایش باشند برای اینکه می‌خواهند ببینند تجربه‌ای که به دست آورده‌اند درست بوده و به عمل نشسته یا نه. شاید این کار ناخودآگاه باشد و اصلاً خودشان به این مساله فکر نکنند اما وقتی این قضیه را از لحاظ روانشناختی و جامعه شناسی دنبال کنید به این حرفی که من زدم می‌رسید.

    وقتی می‌خواهم نمایشی را شروع کنم اول از هر چیز درباره فلسفه و بعد درباره روانشناسی و جامعه شناسی با بچه‌های گروهم صحبت می‌کنم چون معتقدم اگر ما نسبت به این مسائل آگاه نباشیم -البته نه اینکه اشراف کامل داشته باشیم- نمی‌توانیم کاراکتر خودمان را در جامعه به درستی بشناسیم پس اگر کاراکتر درست خودمان را پیدا کنیم، می‌توانیم به راحتی با آن زندگی کنیم. خب تماشاگر هم همین حالت را دارد و می‌تواند با دیدن یک نمایش هویت باطن خودش را پیدا کند. فقط آمدن و نگاه کردن کافی نیست بلکه دیدن مهم است، آمدن و شنیدن کافی نیست؛ گوش دادن مهم است. مثالی در این باره می زنم؛ شما تابلویی در منزل یا محل کارتان نصب می‌کنید اما محال ممکن است که بیشتر از یک هفته آن را ببینید چون دیگر برایتان عادت می‌شود و فقط از جلویش رد می‌شوید یعنی موقعیتی که برای لذت بردن ایجاد کرده‌اید برایتان عادی می‌شود. حالا فکر کنید تجربه‌ای که در زندگی به دست آورده‌اید اگر به مرور مانند نماز خواندمان به عادت تبدیل شود دیگر فایده و معنی ندارد.

    معرکه‌ای که ۳۰ سال پیش میرباقری برای من نوشت/ گرفتار فرهنگ ایرانم

    این بار هم من اگر تصمیم به اجرای مجدد نمایش گرفتم به این دلیل بود که دنبال نسلی می‌گشتم که لااقل به این نوع مفاهیم علاقه‌مند باشد و بخواهد درباره‌اش حرف بزند و بشنود. دیالوگ‌های این نمایش از معدود آثاری است که درباره خط به خط و کلمه به کلمه‌اش فکر شده و معنی خاص خودش را دارد. نمی‌توانید جمله‌ای را از نمایش حذف کنید بدون اینکه آسیبی به بخش‌های دیگر وارد نشود در نتیجه وقتی به این شکل جلو می‌رویم می‌توانید تجارب و هویت تاریخی و انسانی‌مان را بهتر پیدا و کامل‌تر کنیم.

    متأسفانه در جامعه‌ای زندگی می‌کنیم که کلمه هویت در آن وجود ندارد و نمی‌توانیم بگوییم که ما ایرانی هستیم. البته خیلی درباره فرهنگ و هویت گذشته‌مان پز می‌دهیم و از فرهنگ و تمدن ۷ هزارساله مان صحبت می‌کنیم اما هیچ وقت از این ۷ هزار سال که ۲۵۰۰ سالش مدون شده است، استفاده نکرده‌ایم و نمی‌کنیم. تا ما تاریخ و پیشنه کشورمان را ندانیم نمی‌توانیم بگوییم که ایرانی هستیم. مثلاً اگر بخواهید به‌عنوان شهروند یکی از کشورهایی که نامش را نمی‌برم پذیرفته بشوید، مجبور هستید به ۱۰۰ سوال مختلف مربوط به فرهنگ این کشور جواب دهید و آن‌ها را بلد باشید. تمام فرهنگ و هویت این کشور در این ۱۰۰ سوال گنجانده شده چون برای کشورشان ارزش قائل هستند در حالی که ما به ۲ سوال تاریخی کشورمان هم اشراف نداریم!

    ادامه دارد…

    منبع

  • وقتی داریوش ارجمند «دندون طلا» شد/ ماجرای انتقام نَیر از قنبردیزل

    وقتی داریوش ارجمند «دندون طلا» شد/ ماجرای انتقام نَیر از قنبردیزل

    نمایش «دندون طلا» به کارگردانی داود میرباقری از جمله آثار خاطره‌انگیز تئاتر در دهه ۷۰ است که با استقبال بسیار مخاطبان همراه بود و سال‌ها بعد میرباقری سریالی نیز از روی این اثر تولید کرد.

    تئاتر آنلاین -گروه هنر-آروین موذن زاده؛ ا یران پس از پیروزی انقلاب اسلامی و با سپری کردن بیش از ۴ دهه پا به قرنی تازه گذاشت؛ در این عمر سپری شده ۴۳ ساله، آثار مختلفی با موضوعاتی متنوع از دفاع مقدسی، دینی، کمدی، اجتماعی و … تولید و در سالن‌های تئاتر به صحنه رفتند. برخی از این آثار بسیار جریان ساز بودند و برخی آثار خاطره‌انگیز و پرمخاطب.

    شاید خالی از لطف نباشد مروری داشته باشیم بر آثاری که طی دهه‌های ۶۰، ۷۰، ۸۰ و ۹۰ تولید و اجرا شدند، روندی که این آثار برای تمرین و تولید طی کردند، گروهی که در تولید و اجرای اثر حضور داشتند و دیدن تصاویر این اجراها اعم از عکس یا فیلم.

    از این رو در گروه هنر تصمیم بر این شد که از آغاز سال ۱۴۰۰ با جمع‌آوری اطلاعات مختلف اجراهای ۴ دهه گذشته، مروری‌بر تولیدات تئاتر ایران در این بازه زمانی داشته باشیم که این گزارش‌ها در سال ۱۴۰۱ هم ادامه می‌یابند.

    در چهل و چهارمین گام از مرور «چهار دهه خاطرات صحنه» سراغ نمایش «دندون طلا» به نویسندگی و کارگردانی داوود میرباقری رفته‌ایم.

    وقتی داریوش ارجمند «دندون طلا» شد/ ماجرای انتقام نَیر از قنبردیزل

    نمایش «دندون طلا» سال ۷۸ به کارگردانی داوود میرباقری در سالن اصلی مجموعه تئاتر شهر به اجرا در آمد و با استقبال بسیار زیاد مخاطبان روبرو شد. داریوش ارجمند، اصغر همت، مهدی فتحی، ستاره اسکندری، بهنار جعفری، سیروس گرجستانی، حسن پورشیرازی، محسن قاضی مردادی، امیریل ارجمند، شهرام فرضی پور از جمله بازیگران این اثر نمایشی در سال ۷۸ بودند.

    داوود میرباقری چهره شناخته شده‌ای برای مخاطبان سینما و تلویزیون محسوب می‌شود که در تئاتر، سینما، تلویزیون و حتی شبکه نمایش خانگی به فعالیت پرداخته و در همه این عرصه‌ها هم آثار خاطره انگیز و موفقی را کارگردانی کرده است. در واقع می‌توان گفت مهمترین تصویری که طی چند دهه اخیر از تاریخ اسلام و ساخت سریال‌های مذهبی که با دیالوگ نویسی تفکربرانگیز، موزون و آهنگین نیز همراه است در اذهان مخاطبان حک شده مربوط به سریال‌های داوود میرباقری است؛ سریال‌هایی چون «امام علی (ع)» و «مختارنامه» جزو شاخص‌ترین آثار مذهبی هستند که تاکنون ساخته شده‌اند و به اعتقاد بسیاری از منتقدان و تماشاگران حرفه‌ای و متخصص شاید تا سال‌ها بعد هم کسی نتواند آثاری به این عظمت و کیفیت در ایران تولید کند.

    وقتی داریوش ارجمند «دندون طلا» شد/ ماجرای انتقام نَیر از قنبردیزل

    میرباقری فعالیت هنری اش را از تئاتر و همزمان تلویزیون آغاز کرد که نویسندگی و اجرای آثاری چون «معرکه در معرکه» که توسط سیاوش طهمورث به صحنه رفت و «عشق آباد»، «دندون طلا» و «پرده عاشقی» که خودش کارگردانی کرد از جمله نمایش‌های خاطره انگیر و پرمخاطبی هستند که میرباقری در دهه ۷۰ به صحنه برد. البته میرباقری پیش از اجرای این آثار و در دهه ۶۰ با کارگردانی سریال‌هایی چون «رعنا» و «گرگ‌ها» که از اولین سریال‌های خانوادگی اجتماعی میرباقری در تلویزیون هستند توانست نظرها را به خود جلب کند و بعد از آن بود که مسیر ساخت آثار سینمایی و تلویزیونی دیگری چون «آدم برفی»، «ساحره»، «مسافر ری»، «امام علی (ع)»، «مختارنامه»، «معصومیت از دست رفته»، «شاه گوش»، «دندون طلا» و در نهایت پروژه «سلمان فارسی» که این سال‌ها درگیر تولید آن است، برای وی باز شد. مسیری که البته از مشکلات سخت ممیزی و مصائب و چالش‌های مالی هم به دور نماند؛ مصائبی که در سینما با توقیف فیلمی چون «آدم برفی» و در شبکه نمایش خانگی با متوقف شدن سریالی چون «ماه تی‌تی» همراه شد و در تلویزیون نیز سال‌ها به نتیجه نرسیدن «سلمان فارسی» و انتظار میرباقری برای به انجام رساندن آنچه را که وصیت خود می‌خواند، در برداشت.

    نمایش «دندون طلا» یکی از نمایش‌هایی است که میرباقری در اواخر دهه ۷۰ به صحنه برد و در زمان خود از مرداد تا دی ۷۸ با نزدیک به ۱۴۰ اجرا یکی از موفق ترین و پرمخاطب ترین آثاری بود که در تئاتر ایران به صحنه رفت. «دندون طلا» را شاید بتوان جزو اولین نمایش‌های خصوصی ایران نامید که به تهیه کنندگی عبدالله اسکندری طراح گریم شناخته شده ایران اجرا شد و حتی قیمت بلیت ۱۵۰۰ تومانی نمایش در دوره‌ای که قیمت بلیت نمایش‌ها بین ۴۰۰ تا ۷۰۰ تومان بود در زمان خود بدعت گذار شد.

    وقتی داریوش ارجمند «دندون طلا» شد/ ماجرای انتقام نَیر از قنبردیزل

    در خلاصه داستان «دندون طلا» آمده است: نَیر دختری مهاجر با پدری علیل ساکن حلبی آبادهای حاشیه شهر تهران و مشغول دوره گردی و دست فروشی است. او با پاسبانی به جرم سعد معبر کردن درگیر شده و پا به فرار می‌گذارد و به قهوه خانه‌ای پناه می‌برد که پاتوق عده‌ای از لات و لوت های شهر است. صاحب قهوه خانه شخصی است به نام قنبر دیزلی ملقب به «دندون طلا» است که به نیر پناه می‌دهد. قنبر از شجاعت و پاکدامنی و زحمت کشی نیر خوشش می‌آید و نیر نیز از جوانمردی و حق طلبی او. این آشنایی منجر به عشقی آتشین شده که فرجامش بارداری نیر است. قهوه چی بعد از آنی که عشقش فروکش کرده است پشیمان شده و منکر بچه می‌شود … نیر وقتی با طینت ناپاک قنبر مواجه می‌شود تصمیم هولناکی می‌گیرد. او قصد دارد به کمک بچه‌ای که در شکم دارد از قهوه‌چی انتقام بگیرد اما…

    عوامل پشت صحنه این اثر نمایشی نیز از جمله چهره‌های حرفه‌ای و شناخته شده حوزه فعالیت خود بودند که همین امر نمایش «دندون طلا» را به اثری جذاب و تاثیرگذار در دنیای نمایش تبدیل کرد که بعد از گذشت سال‌ها همچنان در اذهان مخاطبان باقی مانده و خود میرباقری هم بعد از ۱۶ سال تصمیم گرفت از این نمایش اقتباسی برای شبکه نمایش خانگی تولید کند که البته سریال «دندون طلا» نتوانست موفقیت نمایش را برای این کارگردان به دنبال داشته باشد.

    از جمله عوامل این نمایش می‌توان به آهنگساز: وارطان ساهاکیان، برنامه ریز: فرید سجادی حسینی، طراح صحنه: محسن شاه ابراهیمی، عکاس: محمدرضا شریفی نیا، مسعود پاکدل، طراح گریم: بابک اسکندری، گریمور (اجراکننده گریم): یوحنا حکیمی، مهدی محمدی، سینا خاکساری، سارا اسکندری، فریبا ایزدشناس، طراح نور: مرتضی ممیز، دستیار اول کارگردان: فرید سجادی حسینی، طراح پوستر، بروشور و اقلام تبلیغاتی: محمدرضا شریفی نیا، طراح لباس: محسن شاه ابراهیمی، دستیار طراح لباس: سیما گرجستانی، مجری طرح: عبدالله اسکندری، نوازنده: حمید قنبری، مهدی فلاح، مشتاق قاراداشخانی، طراح فرم و حرکت: نادر رجب پور، مدیر صحنه: عادل بزدوده، منشی صحنه: سیما گرجستانی، دستیار نور: محمد اسدی، همسرایان: انوش معظمی، افشین هنری، جواد گودرزی، علی کریمی، آرش دلدار، احسان مجیدی، رضا کشاورز، پیام مرادی، علیرضا سعادتی، محسن سلیمانی، سعید لشگری اشاره کرد.

    وقتی داریوش ارجمند «دندون طلا» شد/ ماجرای انتقام نَیر از قنبردیزل

    داوود میرباقری از معدود کارگردان‌هایی بود که در نمایش «دندون طلا» از تصنیف سرایی برای پیشبرد داستان استفاده کرد؛ تکنیکی که سال هاست به دست فراموش سپرده شده است. سرودن اشعار و و نگارش و تنظیم تصنیف‌های نمایش و بعدها سریال «دندون طلا» را هنگامه مفید نمایشنامه‌نویس، شاعر و ترانه‌سرای شناخته شده کودک و نوجوان برعهده داشت که نه تنها خاطره تصنیف‌سازی برپایه موسیقی سیاه‌بازی و تخت‌حوضی و این سبک موسیقی از دست‌رفته را برای مخاطبان بیدار کرد بلکه این تصنیف‌ها را با ساختاری منطبق بر اثر و شخصیت‌ها به بخشی از متن تبدیل مبدل ساخت. همچنین استفاده از تمثیل و ضرب المثل‌های عامیانه و بهره گیری از واژگان جدید که در ادبیات عامیانه کاربرد زیادی دارد از جمله ویژگی‌های آثار میرباقری است که به نوعی به مهر و امضای او بدل شده و در این اثر نمایشی نیز مفاهیم کنایی جذابی را در روند داستان رقم می‌زد.

    در نمایش «دندون طلا» داریوش ارجمند در نقش قنبردیزل ملقب به دندون طلا بازی می‌کرد که در سریال مهدی فخیم زاده این نقش را برعهده داشت. نقش عنایت که همان سیاه نمایش بود را در مقطع کوتاهی زنده یاد مهدی فتحی (پیری سیاه) و در بقیه اجراها اصغر همت (جوانی و پیری) برعهده داشت که در سریال حمیدرضا آذرنگ این نقش را ایفا می‌کرد. نقش نَیر نیز به صورت مشترک برعهده ستاره اسکندری و بهناز جعفری بود که البته اسکندری در شب‌های بیشتری این نقش را برعهده داشت و جزو اولین تجربیات حرفه‌ای او در تئاتر به حساب می‌آمد که در سریال هم همین نقش را برعهده گرفت.

    وقتی داریوش ارجمند «دندون طلا» شد/ ماجرای انتقام نَیر از قنبردیزل

    در همین راستا اصغر همت بازیگر باسابقه تئاتر، سینما و تلویزیون ایران در صحبت کوتاهی که درباره نقش سیاه در این نمایش با تئاتر آنلاین داشت گفت: آقای اسکندری و میرباقری برای ایفای نقش سیاه با من صحبت کردند که البته در آن زمان زنده یاد فتحی نیز تمرین‌های نمایش را آغاز کرده بود. من با آقای فتحی صحبت کردم و در واقع برای بازی در نقش سیاه از ایشان اجازه گرفتم چون از حدود ۱۴۰ شب اجرا فقط ۵ شب من و آقای فتحی به صورت مشترک نقش سیاه را ایفا کردیم یعنی آقای فتحی عزیز نقش پیری و من نقش جوانی سیاه را بازی کردیم اما از شب ششم به بعد نقش جوانی و پیری را من بازی کردم.

    وی درباره استقبالی که از نمایش صورت گرفت، عنوان کرد: نمایش حدود ۵ ما روی صحنه بود و با استقبال عجیبی از سوی مخاطبان روبرو شد اما متاسفانه طبق روانی که معمولاً درباره نمایش‌های پرمخاطب وجود دارد بدخواهانی بودند که علاقه به ادامه اجرای نمایش نداشتند و کار دی ماه ۷۸ مجبور به خاتمه اجراهای خود شد در حالی که «دندون طلا» این ظرفیت را داشت که در صورت در اختیار داشتن سالن بیش از یک سال هم روی صحنه بماند و همچنان مورد استقبال تماشاگران قرار گیرد.

    بازیگر سریال «امام علی (ع) افزود: بلیت‌های نمایش در زمان اجرا تا یک ماه بعد پیش فروش شده بود و حتی اگر نزدیک ترین آشنایمان هم می‌خواست به دیدن نمایش بنشیند بلیتی برای ارائه به او در اختیارمان نبود. مخاطبان از شهرستان‌ها با اتوبوس برای دیدن نمایش به تهران می‌آمدند و کلاً نمایش به دل تماشاگران نشسته بود.

    وقتی داریوش ارجمند «دندون طلا» شد/ ماجرای انتقام نَیر از قنبردیزل

    همت ادامه داد: به دلیل استقبال مردم بلیت نمایش از ۱,۰۰۰ تومان به ۱,۵۰۰ تومان رسید و کار آن زمان ۱۰۴ میلیون تومان فروش داشت که اگر با قیمت امروز حساب کنیم مبلغی بین ۵-۶ میلیارد تومان می‌شود. بعدها گروه‌های دیگری نیز نمایش «دندون طلا» را به صحنه بردند که البته هیچ گاه نتوانستند توفیق نمایش میرباقری را به دست بیاورند.

    این هنرمند در پایان درباره خاطراتی که از ایفای این نقش در نمایش برعهده دارد، گفت: خاطرات زیادی از حضور در این نمایش دارم که یکی از آنها مربوط به گریم نقش عنایت (سیاه) است به شکلی که در طول نمایش باید ۱۲ بار گریم من عوض می‌شد و از سیاه به عنایت و از عنایت به سیاه می‌رسیدم و در صحنه‌ای فقط یک دقیقه فرصت داشتم که گریمم را تغییر دهم و خودم را به صحنه بعد برسانم که البته به کمک دوستان پشت صحنه، سه گریمور و آقای فرید سجادی حسینی، زیر یک دقیقه آماده می‌شدم.

    عکس‌ها از آرشیو روابط عمومی مجموعه تئاتر شهر است.

  • طهمورث مهرماه در تئاتر شهر معرکه برپا می‌کند

    طهمورث مهرماه در تئاتر شهر معرکه برپا می‌کند

    به گزارش تئاتر آنلاین، سیاوش طهمورث که پیش از این قصد داشت در نیمه اول سال جاری نمایش «معرکه در معرکه» اثر داوود میرباقری را در مجموعه تئاتر شهر روی صحنه ببرد درباره وضعیت اجرای این اثر به مهر گفت: به دلیل برخی شرایط و پروژه های کاری زمان اجرای این نمایش را تغییر دادیم و قرار است «معرکه در معرکه» در پاییز سال جاری اجرا شود.

    وی درباره زمان و سالن اجرای این اثر نمایشی افزود: قرار است از ۱۷ مهر سال جاری نمایش «معرکه در معرکه» را در سالن چهارسوی مجموعه تئاتر شهر به صحنه ببریم.

    طهمورث با بیان اینکه تمرین های این اثر نمایشی آغاز شده است درباره گروه بازیگران «معرکه در معرکه» اظهار کرد: به زودی بازیگران این نمایش معرفی می شوند.

    «معرکه در معرکه» نمایشنامه ای از داوود میرباقری است که طهمورث در مقام بازیگر و کارگردان و با حضور هنرمندانی چون سیروس گرجستانی، رضا رویگری و رویا تیموریان آن را حدود ۲ دهه پیش به صحنه برد.

    کد خبر 4376506
    فریبرز دارایی
  • نمایشنامه‌خوانی «معرکه در معرکه» در «همای سعادت»

    نمایشنامه‌خوانی «معرکه در معرکه» در «همای سعادت»


    مجلس عاشق کشی و نمایشنامه‌خوانی «معرکه در معرکه» به کارگردانی حمیدرضا بلورچی در تماشاخانه «همای سعادت» اجرا می‌شود.

    به گزارش تئاتر آنلاین به نقل از روابط عمومی تماشاخانه «همای سعادت»، نمایشنامه حماسی و تراژیک «معرکه در معرکه» نوشته داوود میرباقری روایت قصه عاشقانه یک پهلوان است که شنبه ۳۰ تیر ساعت ۲۰ در تماشاخانه «همای سعادت» اجرا می‌شود.

    «معرکه در معرکه» با نقش خوانی سعید دولتی، علیرضا علیمحمدی، فردین یغما، عسل سلیمانی و آیدا موسوی خوانده می‌شود و از دیگر عوامل آن می توان به سعید دولتی مشاور کارگردان، کسری کاریان دستیار کارگردان، شیوا بسطامی صحنه خوان اشاره کرد.

    تماشاخانه «همای سعادت» در شهر زیبا، خیابان آیت الله کاشانی، زیر پل شهید باکری، جنب بانک پارسیان، پلاک ۲۶۱، طبقه چهار، واحد۵ قرار دارد و علاقه‌مندان برای حضور در این نمایشنامه خوانی می‌توانند حضوری بلیت تهیه کنند.

    کد خبر 4352848
    فریبرز دارایی
  • سیاوش طهمورث «معرکه در معرکه» برپا می کند

    سیاوش طهمورث «معرکه در معرکه» برپا می کند

    سیاوش طهمورث قصد دارد بعد از ۲۰ سال بار دیگر نمایش «معرکه در معرکه» نوشته داوود میرباقری را از نیمه دوم بهمن به صحنه ببرد.

    به گزارش تئاتر آنلاین، سیاوش طهمورث قصد دارد بعد از ۲۰ سال نمایش «معرکه در معرکه» را که ۸ ماه در شهرهای مختلف ایالات متحده آمریکا، یک ماه در آلمان و همچنین فستیوال بین المللی آوینیون فرانسه به صحنه برده بود، بار دیگر به صحنه ببرد.

    این نمایش که با کارگردانی طهمورث حدود ۱۵۰ اجرا در ایران داشته، قرار است بعد از سی و ششمین جشنواره بین المللی تئاتر فجر و از نیمه دوم بهمن در یکی از سالن های حرفه ای تئاتر به صحنه برود.

    در اجراهای پیشین «معرکه در معرکه» علاوه بر سیاوش طهمورث، رضا رویگری، رویا تیموریان، ماهایا پطروسیان و سیروس گرجستانی به ایفای نقش پرداخته بودند.

    «معرکه در معرکه» از جمله نمایشنامه های نگاشته شده داوود میرباقری است که نگارش آثاری چون «عشق آباد»، «پرده عاشقی» و «دندون طلا» را در کارنامه کاری خود دارد.

  • نمایش نامه نویسان در ایستگاه آخر

    نمایش نامه نویسان در ایستگاه آخر

    شاهرود – آئین اختتامیه نخستین جشنواره نمایش نامه نویسی و نمایش نامه خوانی استان سمنان با تقدیر از نفرات برتر رشته های مختلف به میزبانی شاهرود برگزار شد.

    تئاتر آنلاین – محمدحسن عابدی: سالن همایش های مهر مجموعه فرهنگ و ارشاد اسلامی شاهرود غروب یکشنبه میزبان خیل عاشقان هنر نگارش بود آنانی که از سراسر دیار قومس گردهم آمده بودند تا با یک دست قلم، یک مشت کاغذ و یک دنیا استعداد، اثری بیافرینند که در خور ستایش باشد و پیشکسوتان عرصه خاک صحنه، عشق و هنر از آنها تجلیل کنند.

    پرده اول؛ فضای بیرونی فرهنگ و ارشاد اسلامی شاهرود

    ۴۰نمایش نامه نویس از دیار خوبان، استان هنر و فرهنگ و ایثار برای نخستین بار در محفلی گردهم آمده بودند که نخستین جشنواره نمایش نامه نویسی استان نام داشت و در آن ۴۸اثر به دبیر خانه ارائه شد آثاری که در رده های مختاف شامل هنر و دفاع مقدس، هنر و حماسه عاشورا، هنر و مقاومت، هنر و انقلاب و هنر و شهروندی به داوری استادانی چون خسرو حسن رابط و محسن جابری نشستند و در نهایت نخستین جشنواره نمایش نامه نویسی استان سمنان را به ملقمه ای از شور، استعداد، عشق و هنر بدل ساختند.

    در این بین اما چه زیباست حضور عاشقانی که از لابلای کلمات، مهر می بافند و بر کاغذ میهمان می سازند تا جادوی عبارات در مخاطب کار خویش را کرده و اثر هنری از استعداد، خاک صحنه، عشق و مهر به مخاطب عرضه شود آنانی که امروز دل در گرو قلم و مرکبی نهاده اند که سال هاست در میان هنرهای هفتگانه مظلوم واقع شده و چه زیباست چنین گردهمایی هایی که در آنها جوانان این عرصه بیایند، بدرخشند و مورد تشویق قرار گیرند.

    از چهره های متفاوتشان می توان دریافت کدام هایشان دل در گرو صحنه دارند با این عاشقان که سخن می گویی وجه مشترکشان یک چیز است آن هم این که دنیا را به چشمی دیگر می بینند، شاید در قاب تصویر، شاید در صحنه تئاتر و شاید در عرصه هنر… اما در این میان انگیزه همه شان یکی است … عشق به صحنه و عشق به تئاتر.

    پرده دوم بیرونی؛ فضای مقابل کتابخانه مهر

    نوای دف و آوای موسیقی سنتی همه جا پیچیده است و حاضران غرق در توجهی خاکستری رنگ، نیم نگاهی به میهمان ویژه این مراسم دارند او که به قول خودش رنج سفر را تنها برای حضور در این جشنوراه به خود خریده است و چه زیبا تصویرش می کند جوان شاهرودی حاضر در این جشنواره که می گوید: حضورش مایه مباهات تک تک ماست.

    این جوان شاهرودی که در عرصه نمایش نامه مونولوگ حضور دارد، تاکید می کند: حضورش اینجا مایه قوت قلب هایمان است کسی که با امام علی(ع) اش کودکی کردیم و با مختارش به دنیای صدر اسلام رفتیم.

    داوود میرباقری در میان همهمه حضار از صحنه دور می شود … نوای دف و آواز همچنان برگوش می رسد…

    پرده سوم درونی؛ سالن مهر ارشاد اسلامی شاهرود

    صندلی های سالن مهر شاهرود که گویی از خستگی پاهایشان را در سینه جمع کرده اند، یکی یکی باز می شوند و حضار تک تک برآنها تکیه می زنند شور و همهمه در نوای ملکوتی قرآن کریم گم می شود آنجا که قاری از روز قیامت می خواند و لحظه ای سکوت برای همه قوت قلب می شود.

    مراسم با لحظاتی تاخیر آغاز می شود و در کنار داوود میرباقری، چهره هایی مانند حجت الاسلام علی شکری مدیرکل تبلیغات اسلامی استان سمنان، احمد خرم معاون فرماندار شاهرود، جان محمد خوب پور رئیس فرهنگ و ارشاد اسلامی شاهرود، سیما رجبی معاون مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان سمنان و حجت الاسلام حمید عبدالهیان امام جمعه موقت و رئیس تبلیغات اسلامی شاهرود به چشم می خورند.

    در این بین خوب پور ضمن خوش آمد به حضار، می گوید: هدف از برگزاری این نوع همایش ها کشف متون جدید و غیرتکراری با چاشنی بومی بودن است نکته ای که سالهاست مورد انتقاد هنرمندان قرار دارد و برگزاری این نوع همایش ها می تواند به کشف استعدادهای بومی، متون بومی و نمایش های غیرتکراری کمک کند.

    خوب پور معتقد است: نوشتن جسارت می خواهد چرا که کار سختی است و وقتی کسی اثری مکتوب را از خود به جای می گذارد یا نقد می شود و یا تحسین که در هر دوحالت نشان می دهد که هنرش مدنظر قرار داشته است از سوی دیگر برگزاری جشنواره هایی از این دست با حمایت بخش خصوصی و اجرای موسسات غیر دولتی که در سیاست های کلان وزارت فرهنگی و ارشاد اسلامی است، می تواند به کشف آثار متعدد مناسب بیانجامد.

    پرده سوم؛ درونی، داوود میرباقری

    میهمان ویژه جشنواره نمایش نامه نویسی استان سمنان بالاخره پشت میکروفون قرار می گیرد با همان متانت همیشگی که از او در زادگاهش به یاد داریم سخن خود را خطاب به برگزار کنندگان این همایش آغاز می کند و می گوید: برگزاری این همایش ها فرصت خوبی است چرا که شاهرود دیار عارفان، هنر و ادب است و نمایش متعلق به حوزه اندیشه لذا همه مکاتب دنیا امروز اگر حرفی برای گفتن داشته باشند، از طریق نمایش و ساخته های مکتوب این حوزه مانند نمایش نامه و رمان، آنرا بیان می کنند لذا باید به این هنر اهمیت ویژه ای بخشید.

    داوود میرباقری سخنی هم با جوانان این حوزه دارد آنجا که انگشتانش را نشان می دهد و می گوید: بسیار بنویسید من برای اجرای پروژه ماه تی تی روزها و شب ها می نویسم تا آنجا که پینه را بر انگشتانم می بینم و توصیه من به شما جوانان هم این است که فراوان بخوانید و فراوان بنویسید چرا که امروز عرصه هنر و اندیشه با نمایش میسر است و زبان نمایش، زبانی بین المللی است.

    وی از استعدادهای ذاتی درونی انسان نیز سخن می گوید و می افزاید: برای خلق اثر محتوا را به نوشتن بسپارید، فرم را نیز می توان با کلاس، دانشگاه، دوره آموزشی، مطالعه و تجربه آموخت اما چیزی که در درون انسان وجود دارد، بخش خلق هنر و اندیشه است که این مقوله اکتسابی نیست و باید در درون فرد باشد.

    کارگردان سینما و تلویزیون در طولانی ترین سکانس جشنواره نمایش نویسی استان سمنان، راهکارهایی را نیز برای بهتر نوشتن خطاب به جوانان ارائه کرد و گفت: نوشته هایتان را برای خود بلند بلند بخوانید تا ببینید کجای کارتان ایراد دارد شاید باور نکنید اما همسرم که اکنون در سالن حضور دارد، می تواند شهادت دهد که برای نوشتن این موضوع روزها و شب ها بی وقفه می نویسم و نوشته هایم را برای خودم می خوانم از سوی دیگر باید گفت در این قبیل همایش ها بیشتر شرکت داشته باشید چرا که می توان در میان آثار حاضر در آنها، استعدادهایی را نیز کشف کرد.

    پرده چهارم؛ درونی، سالن مهر، میرباقری بخش پایانی

    داوود میرباقری تنها بازیگر سکانس چهارم از جشنوراه نمایش نامه نویسی استان سمنان نیست این سکانس بازیگر دیگری به نام محمد دارد که از نوجوانان مستعد تئاتر و گویندگی است محمد در حضور استاد میرباقری شعری را تقدیم می کند که اشک حضار گره در تحسینش می خورد و از گونه ها فرو می ریزد و شاید میرباقری این بار خطاب به محمدهای شهر و دیارمان می گوید: یکی از ویژگی برپایی این جشنواره ها کشف همین استعدادهای درون شهرستانی و استانی است.

    وی معتقد است: توسعه این جشنواره می تواند به نحوی صورت بپذیرد که در سال های آتی از همه کشور آثار ارسالی به این همایش داوری شود چرا که شاهرود و استان سمنان این ظرفیت را دارد که در مقوله نمایش نامه نویسی و تئاتر، سری در سرها در بیاورد و کم کم شاهد رونق این جشنواره در سطح کشور باشیم که این مقوله اهتمام ویژه مسئولان فرهنگ و ارشاد اسلامی استان را می طلبد.

    میرباقری با خوش بینی ویژه ای از روزهایی می گوید که این جشنواره می تواند در کشور نامی برای خود دست و پا کند چرا که اهمیت نمایش در دوران امروزی بر هیچکس پوشیده نیست؛ وی می گوید: ویژگی هر ملت هنر نمایشی آن است که خوشبختانه این امر در ایران با وجود نمایش تعزیه و روحوضی قدمتی دیرین دارد لذا ما بر این اعتقاد هستیم که جریان نمایش ریشه در اندیشه دارد و جریان های کلان فکری در قالب آن به جهان عرضه می شوند.

    پرده پنجم؛ درونی، تقدیر و تشکر

    «امرالله احمد جوی در سالن است؟»پرسشی که میرباقری با حیرت مطرح می کند چرا که نور موضعی سالن مهر شاهرود بر ردیف صندلی ها می تابد و برای لحظاتی میرباقری را به دوران رفاقتش با این اصفهانی موی سپید عرصه سینما می برد اما در میان تعجب حضار متوجه می شود که او را با شخصی دیگر اشتباه گرفته…

    نوبت تقدیر است استاد صحنه را ترک نمی کند … حسن سرچاهی دبیر اجرایی جشنواره نمایش نامه نویسی استان سمنان هفت اثر برگزیده پس از دو دور داوری را اعلام می کند و در میان آنها سه اثر بدون اولویت خاص تقدیر می شوند نسیم زارع ناصر، حکایت معرکه پهلوان دیار ما، نشانه های بی پایان، بچه های پارک، ریجکت، مورچه ها و شغادنامه…

    اما در این جشنواره همه تقدیر می شوند چرا که به قول سرچاهی در این جشنواره همه ۴۰نمایش نامه نویس مورد تقدیر قرار می گیرند و با لوح و جایزه نقدی شاهرود را ترک خواهند کرد چرا که این جشنوراه در نخستین سال برگزاری است و امیدواریم بتوانیم برای جلب انگیزه هنرمندان در سال های آتی اقدامات بهتری را انجام دهیم.

    پرده آخر؛ بیرونی فضای محوطه ارشاد اسلامی شاهرود

    همهمه حضار بیرون سالن همایش های فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان شاهرود مشهود است درب سالن مهر زمانی که باز می شود، بیشتر به کلونی مورچه ها شبیه است و در این بین مشایعت داوود میرباقری حال و هوایی دیگر دارد میرباقری نیز در میان مشایعت حضار و در حالی که برای یافتن همسر خود در بین جمعیت سر می چرخاند، از میان درب اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی می گذرد.

    مجالی برای سخن با برگزیدگان جشنواره محیا است اما بسیاری شان امروز در این مکان حضور ندارند چرا که در این همایش دو روزه از بین ۴۸اثر، تنها ۲۴اثر از شاهرود حضور دارند و مابقی از دیگر شهرستان های استان سمنان هستند و در این بین دوری راه و کمبود امکانات حتی یکبار دیگر برای هنر و هنرمند مانعی درست کرده است.

    عده ای خوشحالند و در این بین بوسه تبریک مادر بزرگ یکی از حضار در این جشنواره جلوه ای ویژه دارد …

    دایره آدم های عاشق به تئاتر و صحنه کم کم به خط هایی موازی در دل خیابان کارگر شاهرود بدل می شود و آخرین سکانس جشنوراه نمایش نامه نویسی استان سمنان همین جا به اتمام می رسد تا شاید یکبار دیگر سال دیگر، همایشی دیگر بازهم عاشقان قلم، کاغذ، اندیشه و خاک صحنه را گردهم آورد.

  • راه اندازی موزه تعزیه/ اکبر عبدی در تئاتر میرباقری

    راه اندازی موزه تعزیه/ اکبر عبدی در تئاتر میرباقری

    راه اندازی موزه تعزیه، تئاتری شدن بهنوش بختیاری و اندیشه فولادوند، بازگشت اکبر عبدی به تئاتر با حضور در اثری از داوود میرباقری، برگزاری مجالس تعزیه در تئاتر شهر و فرهنگسرای نیاوران و… مهمترین اخبار تئاتر در هفته گذشته هستند.

    نمایشگاه “تصویر عاشورایی” از مجموع برنامه‌های “گوهر هدایت” با حضور حمید شاه‌آبادی، معاون وزیر روز گذشته در نگارخانه شماره یک هنر ایران گشایش یافت. حمید شاه آبادی معاون هنری وزارت ارشاد در این نمایشگاه بر ضرورت صیانت از هنر تعزیه تاکید کرد.

    حمید شاه‌آبادی در حاشیه این مراسم در سخنانی گفت: در شرایط فعلی که دشمنان هجمه‌های سختی علیه اهداف بزرگ کشور ما دارند، باید به هنرمندانی که به حوزه هنرهای دینی اهتمام دارند عنایت بیشتری شود.

    وی افزود: آیین‌ها، تعزیه‌ها و هنرهای سنتی به صورت ملی جای خودش را در کشور باز کرده و اصولا نیازمند حمایت است. بر این اساس است که نقاشی قهوه خانه‌ای مورد حمایت جدی ماست، بنای ما توسعه این حوزه و ایجاد یک مجموعه خاص برای آموزش این رشته است.

    وی در ادامه تصریح کرد: خوشبختانه ما این حرکت را در بنیاد رودکی برای آموزش نقاشی قهوه خانه‌ای انجام دادیم و انتظار ما اقبال بیشتر هنرجویان است. اگر قرار باشد ما این هنرها را فقط به شکل گلخانه‌ای نگهداری کنیم، عملا نمی‌تواند در فرآیند کشور تاثیرگذار باشد.

    معاون امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: امسال به طور جدی به موضوع تعزیه توجه کردیم، در اداره کل هنرهای نمایشی به موضوع تعزیه توجه ویژه‌ای شده است. کانون تعزیه تشکیل شده و مدیر مربوطه‌اش حکم گرفته و به این ترتیب اطلاعات مربوطه به آیین‌های تعزیه در سراسر کشور حفظ و نگه‌داری می‌شود.

    وی در ادامه با تاکید بر ضرورت حفظ و نگهداری آیین‌های تعزیه گفت: تشکل‌های صنفی و تخصصی به موضوع تعزیه می‌پردازد که این‌ها باید یکپارچه‌سازی شود. هنر تعزیه از قدیم در کشور ما مورد توجه بوده و باید از آسیب بر آن جلوگیری شود و از این هنر صیانت کنیم.

    موزه تعزیه راه‌اندازی می‌شود

    شاه‌آبادی عنوان کرد: مجموعه آلات و ادوات تعزیه باید در موزه نگه‌داری شود که در این زمینه مصوبه ویژه شورای عالی انقلاب فرهنگی برای موزه تعزیه را داریم که به طور جدی آن را دنبال می‌کنیم.

    وی درباره هنر نقالی نیز گفت: در این زمینه نیازمند ایجاد یک بدنه تخصصی هستیم تا کار ویژه‌ای در این زمینه صورت بگیرد و امیدواریم همان‌طور که به سایر هنرهای دینی توجه می‌شود، به این حوزه هم عنایت شود.

    شاه‌آبادی در خاتمه اظهار داشت: ماه محرم و صفر فرصتی فراهم می‌کند تا هنرهای سنتی و آیینی ما بیشتر مورد توجه قرار بگیرد و لازم است اصحاب رسانه هم بیشتر به این هنرها بپردازند و در ارشاد هم تدارک ویژه‌ای برای آن دیده شود.

    نمایشگاه هنرهای تجسمی به مناسبت ماه محرم با مضامین عاشورایی از 29 آبان تا 12 آذرماه در نگارخانه شماره 1 هنر ایران برگزار می‌شود. دراین نمایشگاه آثاری از جمشید بایرامی، علی اکبرلرنی، رضوان صادق‌زاده، احمد خلیلی‌فرد، حمیدرضا ناظمیان، فاطمه هدایتی، طاهره ایوبی، مونا هنرمند، سیدحسین حسینی و… در این مجموعه به نمایش در آمده‌اند.

    اجرای مجالس تعزیه در فرهنگسرای نیاوران

    برگزاری مجالس تعزیه از ابتدای دهه اول محرم آغاز شده و علاقمندان هر شب ساعت 21 شاهد برگزاری یکی از مجالس این آیین معنوی در سالن اصلی فرهنگسرای نیاوران تهران هستند. برگزاری مجالس تعزیه از روز جمعه ، اولین روز محرم با مجلس غلام ترک آغاز شد و در روزهای شنبه و یکشنبه تعزیه خوانان انجمن تعزیه خوانسار مجالس شهادت مسلم و طفلان مسلم را به روی صحنه بردند.

    در ادامه اجرای آیین تعزیه عاشورایی دوشنبه شب ساعت 21 مجلس تعزیه حربن یزید ریاحی و روز سه شنبه مجلس شهادت حضرت علی اکبر برگزار شد. مجالس تعزیه تا روز 5 آبان به صورت رایگان هر شب ساعت 21 در سالن اصلی فرهنگسرای نیاوران تهران به آدرس انتهای خیابان پاسداران – روبروی پارک نیاوران ، برگزار خواهد شد.

    امسال مراسم آیینی تعزیه برای سومین سال متوالی با حمایت معاونت هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در دهه اول محرم و در مجموعه فرهنگسرای نیاوران تهران برگزار می شود و اینبار گروه منتخب تعزیه خوانان انجمن تعزیه خوانسار اجرای این مراسم را بر عهده دارند.

    برگزاری 10 مجلس تعزیه در تئاتر شهر

    ده مجلس تعزیه همزمان با ماه محرم در محوطه باز تئاتر شهر پس از اذان مغرب و عشا اجرا می‌شود. این مجالس با عنوان مجلس تعزیه شاهچراغ، متوکل بنی‌عباس، فضل و فتاح، قانیای فرنگ، حضرت مسلم، جناب حر، حضرت علی‌اکبر، حضرت قاسم، حضرت عباس و امام حسین(،)، از سه‌شنبه – 30 آبان‌ماه – به مدت 10 شب توسط گروه شبیه‌خوانی “شب دهم” به سرپرستی علاالدین قاسمی برگزار می‌شود.

    این مجالس به نیت زنده نگه‌داشتن قیام عاشورا، اشاعه هنر تعزیه و حفظ این میراث گرانبها با زمینه میرعزای تهران اجرا خواهدشد.

    حضور بهنوش بختیاری و اندیشه فولادوند در تئاتر

    حضور بهنوش بختیاری و اندیشه فولادوند که بیشتر به عنوان بازیگران سینما و تلویزوین شناخته می شوند نیز کی از خبرهای جالب توجه هفته گذشته بود.

    بهنوش بختیاری که به تازگی در نمایشنامه‌خوانی”خواستگاری” برای کمک به کودکان سرطانی بازی داشته است درباره فعالیت‌های اخیرش گفت: قرارست به زودی در نمایشی موزیکال به کارگردانی علی هاشمی بازی کنم. این نمایش هنوز نام مشخصی ندارد اما قرارست در تماشاخانه ایرانشهر روی صحنه برود.

    وی با اشاره به اینکه وجه موزیکال بودن این نمایش برایش بسیار جذاب بوده است، بیان کرد: بازی در این نمایش اولین تجربه اجرا برای من به حساب می‌آید اما قبلا شاگرد مهتاب نصیرپور بودم و قرار بود در چند نمایش بازی کنم که متاسفانه امکان اجرای آنها فراهم نشد. در نمایش‌های”سرگذشت آرش قزوینی”، سری اول تمرینات “هامون‌بازها” به کارگردانی محمد رحمانیان و نمایشی در حوزه دفاع مقدس با حضور رویا بختیاری قرار بود کار کنم که متاسفانه به دلایل مختلف اتفاق نیفتاد.

    وی افزود: البته قبلا نیز یک اجرای نمایشنامه‌خوانی از “آرامسایشگاه” بهمن فرسی با حضور رحیم نوروزی و سید مهرداد ضیائی داشتم. به تازگی نیز نمایشنامه‌خوانی”خواستگاری” چخوف به کارگردانی بهنام زینعلی را در خانه هنرمندان اجرا کردم. این اثر که در آن با رابعه اسکویی همراهی داشتم قرار بود به نفع کودکان سرطانی اجرا شود که با کمال میل بازی در آن را به دلیل کمک به این بچه‌ها پذیرفتم.

    همچنین پیش فروش بلیت های نمایش “چاله” به کارگردانی سهیل بیرقی و بازی اندیشه فولاوند، عمار تفتی و عاطفه نوری از چهارشنبه اول آذر ماه آغاز می شود. این اثر نمایشی به نویسندگی و کارگردانی سهیل بیرقی از 9 آذر هر شب ساعت  20:00در تماشاخانۀ پارین واقع در موزۀ زمان روی صحنه خواهد رفت.

    بیرقی که سالها در سینما و تلویزیون فعالیت داشته است این نمایشنامۀ را در سال 86 نوشته و امسال از اوایل آبان ماه تمرین هایش را با گروه آغاز کرده است. در توضیح موضوع “چاله” آمده است: داری راه میری که یهو زیر پات خالی میشه…

    اکبر عبدی با داود میرباقری به صحنه تئاتر بازمی‌گردد

    اکبر عبدی بازیگر با سابقه سینما و تئاتر ایران از حضور مجدد خود در مقام بازیگر تئاتر با اثری از داود میرباقری در نوروز سال 92 خبر داد.

    عبدی که از بازیگران مطرح و با سابقه عرصه تئاتر ایران است درباره جدیدترین فعالیت خود در زمینه بازیگری تئاتر به خبرنگار مهر گفت: به احتمال زیاد در دو اثر نمایشی به ایفای نقش بپردازم. یکی از این آثار توسط مهدی متوسلی در حال نگارش است و اثر دیگر نیز قرار است توسط داود میرباقری نوشته شود.

    این هنرمند ادامه داد: قرار است اثر میرباقری نوروز 92 اجرا شود و من نیز به عنوان یکی از بازیگران اثر باشم. این نمایشنامه داستان بسیار زیبا و جذابی دارد ولی هنوز مکان اجرای نمایش مشخص نیست.