برچسب: حمید امجد

حمید امجد نمایشنامه نویس و کارگردان تئاتر، متولد سال ۱۳۴۷ است. او آثاری در حوزه نمایشنامه، فیلمنامه، ترجمه نمایشنامه، داستان، داستان کوتاه و رمان دارد و پیش از این، رمان «کوچه درختی» را منتشر کرده است.

نوشتن رمان «زیر نگاه کلاغ ها» به عنوان کتاب جدید امجد، مهرماه سال ۹۹ به پایان رسیده است.

این رمان در ۱۳ فصل نوشته شده است.

در قسمتی از این کتاب می خوانیم:

به اداره هم که وارد شد، وقتی کارتِ ورود می زد به ساعت نگاه نکرد. توی راه به خودش گفته بود هیچ کدام این چیزها اتفاق نیفتاده، پشت سرش هیچ جلسه ای نگذاشته اند و هیچ کس آن حرف ها را بهش نزده، همه چیز خوب است و هیچ مشکلی وجود ندارد _ باید خودش را تا شب سر حال نگه دارد؛ چون این بار نباید بگذارد بازی ناتمام بماند، این بار باید تا تهش برود. به لبخند نگهبان دم در، که چشمش به بسته بزرگ دست بیتا بود، با لبخند جواب داد؛ و گرچه سنگینی بسته بازو و کمرش را خسته کرده بود از چندتا پله ای که می رسید جلوی آسان سُر با قدم های محکم بالا رفت. از آسان سر که درآمد صاف رفت توی آبدارخانه، و داشت سعی می کرد توی یخچال برای بسته اش جا باز کند که خود اقبال آقا رسید. یخچال پر از ظرف های غذای همکاران بود و تا ظهر که می آمدند بردارند خالی نمی شد. بیتا عوض جواب دادن به اقبال آقا که یکی دوبار پرسید توی این بسته چی هست؟ خودش را با جابه جا کردن ظرف های غذا مشغول کرد، و پرسید این جا یخچال دیگری نیست که تا بعد از ظهر کسی سراغش نرود _ مخصوصا همکاران خودمان؟ اقبال آقا گفت یخچالِ پناه خالی ست، تا بعد از ظهر هم کسی کاری به کارش ندارد.

این کتاب با ۱۶۸ صفحه، شمارگان ۲ هزار و ۲۰۰ نسخه و قیمت ۴۵ هزار تومان منتشر شده است.

تئاتر آنلاین -گروه هنر-آروین موذن‌زاده؛ ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی و با سپری کردن بیش از ۴ دهه پا به قرنی تازه گذاشت؛ در این عمر سپری شده ۴۳ ساله، آثار مختلفی با موضوعاتی متنوع از دفاع مقدسی، دینی، کمدی، اجتماعی و… تولید و در سالن‌های تئاتر به صحنه رفتند. برخی از این آثار بسیار جریان ساز بودند و برخی آثار خاطره‌انگیز و پرمخاطب.

شاید خالی از لطف نباشد مروری داشته باشیم بر آثاری که طی دهه‌های ۶۰، ۷۰، ۸۰ و ۹۰ تولید و اجرا شدند، روندی که این آثار برای تمرین و تولید طی کردند، گروهی که در تولید و اجرای اثر حضور داشتند و دیدن تصاویر این اجراها اعم از عکس یا فیلم.

از این رو در گروه هنر تصمیم بر این شد که از آغاز سال ۱۴۰۰ با جمع‌آوری اطلاعات مختلف اجراهای ۴ دهه گذشته، مروری‌بر تولیدات تئاتر ایران در این بازه زمانی داشته باشیم.

در سی و پنجمین گام از مرور «چهار دهه خاطرات صحنه» سراغ نمایش «پستوخانه» به نویسندگی و کارگردانی حمید امجد رفته‌ایم.

نمایش «پستوخانه» از جمله آثار حمید امجد است که در اواخر دهه ۷۰ در تالار قشقایی مجموعه تئاتر شهر به صحنه رفت و مورد توجه مخاطبان و منتقدان تئاتر نیز قرار گرفت. حمید امجد یکی از نمایشنامه نویسان نسل متأخر ایرانی است که وجوه متنوع فرهنگ عامیانه در خلق و بازنمایی جهان نمایشی آثارش مشاهده می‌شود. این نویسنده و کارگردان در آثارش شاخص‌هایی نظیر زبان گفتار، باورها و آداب و رسوم، رفتارها یا نشانه‌های رایج در فرهنگ عامیانه ایران را مورد تحلیل قرار می‌دهد که نمایش «پستوخانه» نیز از جمله همین آثار است.

این اثر نمایشی در بهمن و اسفند ۷۸ با حضور بازیگرانی چون جمشید جهانزاده، بهروز بقایی، شکرخدا گودرزی، حسین رفیعی، پرستو گلستانی، شهره سلطانی، امید شهبازی، روح الله ایرجی، محمد بنان، فرهنگ ملک در سالن قشقایی به صحنه رفت. یکی از نکات جالب توجه در اجرای این اثر نمایشی حضور رضا کیانیان به عنوان طراح صحنه و لباس نمایش است.

نمایش که بر پایه شیوه‌های اجرایی نمایش‌های آیینی و سنتی بنا شده است داستان سه برادر را روایت می‌کند که هر سه به طمع به دست آوردن زمین مرغوبی که به دختر عموی خود آزاده خانم ارث رسیده است قصد ازدواج با او را دارند. از این رو ضیافتی تدارک می‌بینند تا خودشان را در دل دخترعمو جا کنند در حالی که هر یک مشغول توطئه علیه رقبای خویش هستند. تمام داستان نمایش در پستوی این ضیافت می‌گذرد. الماس نوکر سه برادر که شیفته آزاده خانم است برای اینکه او فریب دروغ‌های هر یک از سه برادر را نخورد شایعه می‌کند که تاجری از چین و ماچین با صد قافله برای ازدواج با آزاده خانم در راه است. برادرها هرکدام صندوقی در پستوخانه می‌گذارند و سعی می‌کنند با خوش خدمتی، زبان بازی و بدگویی پشت سر دیگر برادرها، دل آزاده خانم را به دست بیاورند. الماس خود را به شکل تاجر در می‌آورد و به ضیافت می‌رود، برادرها نیز تصمیم می‌گیرند در ازای گرفتن پول آزاده خانم را تحویل او بدهند. الماس حقیقت را برای آزاده خانم آشکار می‌کند و او با تغییر لباس و شبیه کردن خودش به الماس پی به توطئه‌ها می‌برد و در انتها هم برادرها به سبب توطئه‌های خود مسموم و زخمی می‌شوند و واقعاً هم تاجری از چین و ماچین می‌رسد و با آزاده خانم ازدواج می‌کند. الماس و مونس ندیمه آزاده خانم هم به وصال هم می‌رسند.

در این نمایش جمشید جهانزاده در نقش داداش بزرگه، شکرخدا گودرزی در نقش داداش وسطی و حسین رفیعی در نقش داداش کوچیکه ایفای نقش می‌کردند. شهره سلطانی هم نقش آزاده خانم را برعهده داشته است.

در همین راستا با حسین رفیعی که بازی در این نمایش اولین تجربه حرفه‌ای اش روی صحنه تئاتر محسوب می‌شده است گفتگو کردیم که در ادامه می‌خوانید.

رفیعی درباره بازی در نمایش «پستوخانه» به تئاتر آنلاین گفت: نمایش «پستوخانه» را زمستان ۷۸ به مدت یک ماه در تالار قشقایی مجموعه تئاتر شهر اجرا کردیم که تمرین‌ها کار هم در پلاتوی حوزه هنری انجام می‌شد. گروه بازیگران نمایش ابتدا افراد دیگری بودند که بعداً کار دچار تغییراتی شد به این شکل که علی عمرانی به جای شکرخدا گودرزی ایفای نقش می‌کرد و قرار بود به جای شهره سلطانی نیز فقیه سلطانی نقش آزاده خانم را ایفا کند که این اتفاق نیفتاد و نمایش با گروه فعلی بازیگران به صحنه رفت.

وی افزود: شروع کار من با برنامه «جنگ ۳۹» به کارگردانی داریوش کاردان بود که سال ۷۳ روی آنتن شبکه دو سیما رفت. قبل از پخش آن برنامه من تجربه دیگری با علی عمرانی داشتم که میسر نشد و چندسال بعد دوباره آقای عمرانی را در این نمایش ملاقات کردم که متاسفانه باز هم همکاری با ایشان اتفاق نیفتاد. تاسف می‌خورم که افرادی مثل حمید امجد که سال‌ها در عرصه ادبیات نمایشی و دیگر حوزه‌های تئاتر و سینما زحمت کشیدند، مدت‌هاست کار نمی‌کنند

رفیعی درباره تجربه همکاری با امجد بیان کرد: تجربه همکاری با آقای امجد برای من افتخاری بزرگ، خاص و ایده آل بود و چیزهای بسیاری زیادی از ایشان یاد گرفتم. تاسف می‌خورم که افرادی مثل وی که سال‌ها در عرصه ادبیات نمایشی و دیگر حوزه‌های تئاتر و حتی سینما زحمت کشیدند، مدت‌هاست که کار نمی‌کنند. البته ممکن است این گزیده کاری تصمیم شخصی خودشان باشد و یا اینکه بستر مناسبی برای کار کردن برایش ایجاد نمی‌شود در حالی که حمید امجد به شدت کارش را بلد است و قلم قوی و محکمی دارد.

وی یادآور شد: «پستوخانه» اولین تجربه بازیگری حرفه‌ای من در تئاتر بود و به یاد دارم که در این نمایش خانم فرخ زرین کفش موسیقی این کار را برعهده داشت که همسر وی زنده یاد احمد آقالو هم گاهی سر تمرین‌ها حضور می‌یافت که برای ما جزو جذاب ترین خاطراتمان محسوب می‌شود. طراح لباس و صحنه نمایش هم رضا کیانیان بود همچنین بهرنگ بقایی فرزند بهروز بقایی نیز به عنوان یکی از نوازندگان نمایش، تار می‌نواخت. در کل می‌توانم بگویم که حضور در این نمایش تجربه فوق العاده ای برای من به حساب می‌آید و یکی از افتخاراتم بازی در «پستوخانه» بوده است چون این نمایش علاوه بر وجود گروه بازیگران و کارگردانی حرفه‌ای و با درایت با نگاهی متفاوت به نمایش‌های آیینی و سنتی اجرا می‌شد؛ اتفاقی که این روزها جایش در تئاتر ما خالی است و سالن‌هایی مثل سنگلج، وحدت و یا سالن اصلی تئاترشهر چنین اجراهایی را کم دارند.

این بازیگر درباره نقشی که در این نمایش برعهده داشته است، توضیح داد: در این نمایش من نقش داداش کوچیکه را برعهده داشتم و آقای جهانزاده و گودرزی نقش داداش بزرگه و داداش وسطی را ایفا می‌کردند. نمایش براساس تمام استانداردها و تکنیک‌های نمایش‌های آیینی و سنتی به صحنه رفته بود و اگر علاقه مندان یک بار نمایشنامه «پستوخانه» را مطالعه کنند، خواهند دید که چطور برای نوشتن هر دیالوگ زحمت کشیده شده است به شکلی که آنقدر دیالوگ‌ها درست و دقیق در کنار هم چیده شده بودند که خود بازیگران دلشان نمی‌آمد چیزی غیر از دیالوگ اصلی نمایشنامه را جایگزین گفته‌هایشان کنند.

رفیعی با اشاره به خاطره‌ای که از بازی در نمایش «پستوخانه» به یاد دارد، عنوان کرد: چند روز مانده به اجرا در پلاتویی واقع در خیابان نوفل لوشاتو مراحل آخر تمرین‌ها را سپری می‌کردیم و برای اجرای ژنرال آماده می‌شدیم. در این پلاتو سکویی چوبی داشتیم که متاسفانه آقای جهانزاده به آن سکو برخورد کرد و ساعد دستش شکست که مجبور شدند آن را گچ بگیرند به شکلی که مجبور شد تمام طول اجرا را با دست گچ بازی کند اما ایشان آنقدر حرفه‌ای نقششان را ایفا کردند که اصلاً هیچکس متوجه نشد و همه فکر می‌کردند که دست گچ گرفته وی جزو نقش اوست.

وی ادامه داد: من چنین تجربه‌ای را هم در نمایش «دوشیزگان هگزا» محمد حاتمی داشتم که یکی از بازیگران اصلی به دلیل اینکه در جاده مانده بود به اجرا نرسید و آقای حاتمی دستیارش را روی صحنه فرستاد تا نقش او را از روی متن بخواند و هیچکس هم متوجه نشد و فکر کردند شیوه اجرایی نمایش به این شکل بوده است. همین اتفاقات نشان دهنده قداست تئاتر است و تئاتر را نسبت به هنرهای دیگر یک سر و گردن بالاتر نگه می‌دارد. من چون تجربه کار در تئاتر و تلویزیون را دارم معتقدم که تئاتر کار کردن و اجرای زنده تلویزیونی تقریباً شبیه به هم هستند چون هر اتفاق و حادثه‌ای که برایتان پیش بیاید باید به اجرا برسید و کارتان را انجام دهید. تجربیات اینچنینی به من یاد داده است که چقدر تماشاگر ارزشمند است و ولی نعمت ما به حساب می‌آید از این رو همه تلاش ما این است که مخاطب در اوج احترام و آرامش سالن را ترک کند و اوقات خوشی را تجربه کرده باشد.

معتقدم هنرمندان ما در بدترین شرایط جسمی و روحی هم که باشند اگر یکی بار دیگر روی صحنه کنار دوستانشان قرار بگیرند، عمری دوباره پیدا می‌کنند بازیگر «سفر به چزابه» ادامه داد: خدا امثال جمشید جهانزاده را بر هنر این مملکت حفظ کند. من گاهی اوقات افسوس می‌خورم که چرا هنرمندانی مانند وی این روزها کم کار هستند البته ایشان انقدر کار خوب کرده‌اند که هیچ وقت از خاطره هنری مردم ما پاک نخواهند شد. معتقدم هنرمندان ما در بدترین شرایط جسمی و روحی هم که باشند اگر یکی بار دیگر روی صحنه کنار دوستانشان قرار بگیرند، عمری دوباره پیدا می‌کنند. هنرمندانی مثل محمد کاسبی، علی عمرانی، رضا فیاضی، محمد عمرانی، محمود بصیری و … اسم‌هایی هستند که نمی‌توان به راحتی از کنارشان رد شد؛ افرادی که در عرصه تئاتر، تلویزیون، رادیو، دوبله و هرجایی که بوده‌اند درخشیده‌اند. البته یادمان نرود که اگر هنرمندی در خیلی از کارها نیست به دلیل این است که حاضر نیست در هر فیلم و سریال و تئاتری ایفای نقش کند و ترجیح می‌دهد گزیده کار باشد.

رفیعی درباره حضور کم رنگ ترش در حوزه تئاتر نسبت به کارهای تصویری عنوان کرد: اتفاقاً من در سال‌های اخیر در چندین اثر نمایشی به ایفای نقش پرداختم و نمایش‌هایی چون «قحط الرجال»، «محرمانه»، «دوشیزگان هگزا»، «آرامسایش»، «جمعه کشی» از جمله آثاری است که در آنها بازی داشتم. این نکته را درباره خودم می‌گویم چون من زیاد اهل فضای مجازی نیستم و فعالیت آن‌چنانی در این حوزه‌ها ندارم معمولاً افرادی که به من می‌گویند چرا این روزها کم کار هستی ملاک شان میزان فعالیت من در فضای مجازی است و این روزها اگر کسی کلاً در فضای مجازی حضور نداشته باشد استنباط بقیه این است که یا فوت شده یا اصلاً هیچ کاری انجام نمی‌دهد. البته من حضور و فعالیت در این فضا را نه تایید و نه رد می‌کنم اما این فضا، رسانه من نیست.

وی افزود: من عاشق کار هنری هستم و دوست دارم در این فضا نفس بکشم و تجربه کنم و روحیه هنرجویی ام را از سال‌ها قبل که هنرجوی هنرستان هنرهای تجسمی ارشاد بودم حفظ کرده‌ام و دوست ندارم از دستش بدهم اما اهل حضور در فضای مجازی نیستم. بزرگی در سینما می‌گفت که لازم نیست یک بازیگر همیشه نقش اول بازی کند بلکه لازم است همیشه بازی کند و باشد.

این هنرمند در پایان صحبت‌هایش متذکر شد: ورود به عالم هنر این روزها مثل آب خوردن راحت شده است اما ماندن در این فضا سخت است. برخی از دوستان هم به من می‌گویند چرا در تلویزیون کم کاری در حالی که خودشان اصلاً برنامه‌های تلویزیون را دنبال نمی‌کنند وگرنه من همین اواخر برنامه «ایستگاه» را در شبکه نسیم داشتم و سریال «پلاک ۱۳» را هم روی آنتن دارم و در شبکه نمایش خانگی نیز در سریال «نارگیل» حضور دارم. خیلی کارها هم ممکن است به من پیشنهاد شود اما به لحاظ روحی و اخلاقی ممکن است با آنها ارتباط برقرار نکنم و برای کار کردن از میان انتخاب‌هایم دست به گزینش بزنم.

به گزارش تئاتر آنلاین، هیأت داوران بیستمین مسابقه مطبوعاتی سالیانه انجمن منتقدان، نویسندگان و پژوهشگران تئاتر متشکل از حمید امجد، یونس شکرخواه، فریدون صدیقی و با همراهی سیف‌الله صمدیان (کارشناس و مشاور عالی هیأت داوران در بخش عکس) بیانیه خود و نیز فهرست نامزدهای بخش‌های مختلف این دوره را منتشر کردند.

در بیانیه هیأت داوران بیستمین مسابقه مطبوعاتی سالیانه انجمن منتقدان، نویسندگان و پژوهشگران تئاتر آمده است:

«انسانِ تک‌افتاده‌ای که در گذر از کوچه‌ای تاریک و دراز، در محاصره‌ ترس، لب به آواز می‌گشاید به ‌غریزه تعادلی جُسته است میانِ هراس و امید، پناهی جُسته است از ترس به زیبایی، نسبتی جُسته است میانِ نیازهای روحِ آدمی با خلاقیت و هنر.

آنها که در روزهای سختِ چهره‌پوشاندن از کابوسِ مرگ ـ در نقابِ بیماری همه‌گیر ـ همچنان بر آفرینشی هنری پا می‌فشرند که حاصلِ رودررویی انسان با انسان است، جلوه‌ روشنِ امیدی‌اند که هزاران سال با گوهرِ نمایش آمیخته بوده است. و آنها که این کوششِ جان‌فرسا برای زنده نگه‌داشتنِ زیبایی را می‌بینند و شرح می‌کنند، کیستند جز گزارشگرانِ امید؟

همه‌ ما که در این روزهای تیره‌ تقویم آینده ـ لابه‌لای خاطرات محو و غبارآلود آیندگان از سال مرگ‌های دسته‌جمعی زندگی می‌کنیم، در کوشش‌های خلاقه و نیز در گزارش‌های‌مان از این خلاقیت، ضمناً در کارِ ثبتِ ردّ و نشانی از این زمانه‌ غریب برای آن ناظرانِ آینده‌ایم. آیا این زمانه در هنر ما بازتاب درستی یافته؟ و آیا در درک و دریافت و ثبت و نقد آن به واکاوی نسبت این دوران با هنر خلاقه‌اش اندیشیده‌ایم؟ در این بیستمین دوره‌ مسابقه‌ مطبوعاتی انجمن منتقدان، نویسندگان و پژوهشگران خانه‌ تئاتر ایران، گردِ هم جمع‌شدن ما و داوری‌کردن‌مان در این سال و زمانه با چه پرسش و انگیزه‌ای بدیهی‌تر از این ممکن می‌بود؟

پیش از پیدایی عکاسی، از اجراهایی که هر شب بر صحنه‌ تئاتر جان می‌گرفتند هیچ‌چیز باقی نمی‌ماند. هنر عکاس تئاتر ثبتِ لحظه‌هایی زنده از اثری هنری است در اثر هنری دیگر؛ یافتن نقطه‌ای، منظری، لحظه‌ای، سوسویی از حسّ و آوا و حرکت، و قابی مشترک میان درک و دریافت خلاقه‌ عکاس با تجربه‌ هنری جاری بر صحنه‌ نمایش، که حس‌وحال و اندیشه و تاثیر و طرح و رنگ و فضای اجرا، حتی سکوت و نجوا و فریادش را در تک‌قاب‌هایی ثبت و ماندگار می‌کند. اگر تئاتر هنری ترکیبی و چندرسانه‌ای‌ست عکاسیِ تئاتر از مهم‌ترین رسانه‌های خویشاوند آن است که رگی از پیوند و خویشاوندی با جهان ثبت و ضبط و نقد و بازتاب تئاتر در مطبوعات نیز دارد و «عکاسی تئاتر» امروز ما، شاید از حرفه‌ای‌ترین شاخه‌های تخصصی مرتبط با تئاتر و رسانه باشد. بسیاری از عکس‌های رسیده به مسابقه گواه همین حقیقت‌اند.

در بخش «گفت‌وگو»، جای خالی وجه چالشگرانه و نگاه نقاد بیش از همیشه احساس می‌شود. اغلب گفت‌وگوها به همنشینی ساده‌ای در تاییدِ یکدیگر تقلیل یافته و پرسش‌های تعارف‌آمیز بسیاری از گفت‌وگوها را به مجال تک‌گویی بلند مصاحبه‌شونده بدل کرده‌اند. نقش ذاتیِ پرسشگر در جدل و نقد، در بسیاری موارد فراموش شده و جای به تک‌جمله‌های تاییدآمیزی داده که لابه‌لای تک‌گوییِ مصاحبه‌شونده در حکمِ نقطه‌گذاری و علائم مکث و ادامه از سرِ سطر عمل می‌کنند. از یاد نبرده‌ایم که گوهرِ گفت‌وگو از نقد و پی‌جویی و استدلال جدا نیست بلکه مجرایی شفاهی و دوسویه است برای آن‌چه مظروفش می‌تواند به اندازه‌ی مقاله‌ای عمیق باشد، به اندازه‌ گزارشی افشاگر باشد و به اندازه‌ نقدی روشنگر باشد. هم رسانه و هم تئاتر، گفت‌وگو را تجسم مواجهه، برخورد و جدلی می‌شناسند که روایت را خواهد ساخت و صدای زمانه را بازتاب خواهد داد.

در زمینه‌ «ترجمه»، علاوه بر میزان تسلط بر زبانِ مبدأ و تبحّر در قواعد ترجمه و نکته‌ مهمی که اغلب بسیار دست‌کم گرفته می‌شود یعنی تسلط بر زبان مقصد که فارسی‌ست، باید از جنبه‌ مهم دیگری هم یاد کرد که «انتخاب» مطالب برای ترجمه است. ترجمه دریچه ارتباط و جست‌وجو در جهان است و از جمله به‌واسطه‌ همین عنصرِ «انتخاب» بوده است که از آغاز نهضت ترجمه در عصر پایه‌گذاری تجدد تا امروز، مترجمان در صف اول نخبگان اثرگذار بر شکل‌گیری فرهنگ جدید و تعریف قلمروهای تازه و عرصه‌های تعامل فکری با جهان محسوب شده‌اند.

مترجم به‌جای بخشِ بزرگی از جامعه به «انتخاب» دست می‌زند. و مترجم مطالب تئاتر خواه‌ناخواه در مقام بخش فعالی از ذهن جامعه‌ تئاتری، در شناختِ تازه‌های جهانِ تئاتر، گسترشِ منظرهای خلاقیت و درک و تفسیر و نقد، گزینشِ زمینه‌های تعامل و حوزه‌های آموزش و عرصه‌های رشد و تعمیق تجربه‌های هنری اثرگذار است. جدا از امیدی که به توجهِ مترجمان به تقویت تسلط‌شان بر زبان ــ به‌ویژه بر زبانِ فارسی ــ می‌باید بست، باید بر ضرورتِ سنجیدگیِ «انتخاب»ها، فراتر از اکتفا به منابعِ آسان‌یاب اینترنتی یا مطالبِ کهنه (تبعید به گذشته) یا زوایای تکراری در نگاه به موضوعات رایج روز (حبس در لحظه‌ اکنون) تأکید کرد.

آثار رسیده به بخش «مقالات»، اکثرا قسمتی یا چکیده‌ای از یک رساله‌ پژوهشی و مفصل دانشگاهی‌اند ــ نکته‌ای که از یک سو می‌تواند پشتوانه‌ علمی و پژوهشیِ مقالات را نوید دهد و از سوی دیگر حاوی این نکته‌ تاسف‌بار است که گویا توان و اثرگذاری و سرمایه‌ی مادی و معنویِ نهادهای معمولِ حامی یا خواهان تولید مقاله و مشخصاً مطبوعات و رسانه‌های جمعی، رو به کاستی نهاده و بسیار کم‌تر از گذشته‌ها از عهده‌ انگیزش و اقتضا و حمایت تولیدِ فرهنگی در این زمینه برمی‌آید، چنان‌که بسیاری رسانه‌ها صرفاً به مصرف‌کننده‌ مقالاتی بدل شده‌اند که جایی دیگر، به‌منظور مصارفی دیگر، در قالب مضروفی متناسب با نیازها یا تعریف‌های دیگر تولید شده‌اند. نیاز به جدّی‌گرفتن جایگاه حرفه‌ای و ظرفیت و ویژگی‌های قالبِ مقاله ـ مستقل از نهادهای آموزشی، فراتر از تولیداتِ چندمنظوره‌ی آنها، و در امان از ضعف‌های ساختار و مضامین تکراری و عادات و آفت‌های رایج «صنعتِ» تولید پایان‌نامه ـ بیش از پیش احساس می‌شود.

قلمروِ «نقد» با جدّیتی که خودِ این قالب به‌همراه می‌آورد از زمینه‌هایی‌ست که می‌تواند یک دوران را ـ با تمام شرایط و موانع و دستاوردهایش ـ هم بازتاب دهد و هم به چالش بگیرد. در میانِ نقدهای شرکت‌کننده در مسابقه، بودند نمونه‌هایی حاصلِ مواجهه‌ سالم و شجاعانه نه‌فقط با یک اثر بلکه فراتر از آن با جریان‌های رایج و مسلط در تئاتر موجود؛ نمونه‌هایی که ضمنِ برخورداری از ساختار نقد مستدل، نقد اثری نمایشی را به نقد زمینه و زمانه نیز پیوند می‌زدند و عملاً زیرساخت‌هایی نهفته را هم به نقد می‌کشیدند که اثرِ مورد نقد، چون قلّه‌ی کوه یخ، تنها بخش آشکار آن است.

اگر نقد و تفسیر و تحلیل با درجات مختلف بر اندیشه و نگره و استدلال و توجه به جزئیات بنا می‌شوند از «یادداشتِ» مطبوعاتی توقع می‌رود با طرحِ سریعِ موضوع از منظری خاص، بر نکته‌ای مشخص انگشت گذارد و ذهنِ مخاطب را با تلنگری موجز به موضوعش معطوف کند. بسیاری از مطالبی که با عنوان یادداشت تئاتر در مسابقه شرکت کرده‌اند از جنبه‌های زبانی، شکلی و ساختاری یا مضمونی در طیفی از خاطره‌نگاریِ شخصی تا نامه و مقاله و … می‌گنجند، یا موضوعی از موضوعات جاری و رایج روز را، بی ‌طرح نکته‌ای تازه یا نظرگاهِ نویسنده مکرر می‌کنند. با این حال، در میان یادداشت‌های رسیده نمودهایی از مواجهه‌ جدی با وجهِ «پروبلماتیکِ» تئاترِ موجود و شرایطِ این‌جایی و اکنونی‌اش ـ چون غیابِ امرِ اجتماعی از بدنه‌ تئاتر موجود، یا جست‌وجوی نسبت میانِ این غیاب با پس‌زمینه‌های تاریخی و اجتماعی ـ نیز به چشم می‌خورد.

قالب «گزارش» شاید از دشوارترین قالب‌ها در کار مطبوعاتی باشد؛ پدیده‌ای سهل و ممتنع که با هیچ‌کدام از قالب‌های پیش‌گفته انطباق ندارد ولی. به یک تعبیر ـ بهره‌ای از هرکدام می‌طلبد. در کنار تمام اصول ساختاری و حرفه‌ای، ارائه‌ گزارش هنر، شناختی از هنر نیز می‌طلبد؛ و گزارش هنر در زمانه‌ سخت، دریافت و لمس و تجسمی از دشواری زمانه. خاصه در این گرهگاهِ تجاربِ آفرینشگران و ثبت‌کنندگان در روزگارِ همسایگی مرگ‌های آسان و جان‌های ارزان.
راست شاید این باشد که هم هنرمندان و هم ناظران فرهیخته‌ ایشان و هم ما چند تنی که این بار بر صندلی داوری آنها نشسته‌ایم، با ادای احترام به آن‌ها که سالی پیش‌تر در زمره‌ اهلِ تئاتر یا مطبوعات بودند و اکنون رفته‌اند، همه و همه گزارشگران زمانه‌ای سختیم برای آیندگانی که کاش در پرتو کوشش‌های امروز، فردایی آسوده‌تر داشته باشند.»

فهرست اسامی نامزدهای بخش‌های مختلف بیستمین مسابقه مطبوعاتی سالیانه انجمن منتقدان، نویسندگان و پژوهشگران تئاتر:

بخش گفتگو:

مهدی میرمحمدی از ماهنامه شبکه آفتاب، میثم جهانگیری از فصلنامه نمایش شناخت و عباس غفاری از خبرگزاری هنرآنلاین.

بخش نقد:

سمیرامیس بابایی از ماهنامه دنیای تصویر، آزاده فخری از ماهنامه نمایش و شهرام خرازی‌ها از ماهنامه نمایش.

بخش یادداشت:

عباس غفاری از خبرگزاری هنرآنلاین، سیدحسین رسولی از روزنامه اعتماد و رویا سلیمی از روزنامه مردم سالاری.

بخش ترجمه:

اَنیسا رئوفی از ماهنامه شبکه آفتاب، فاطمه صمدزاده از ماهنامه نقش صحنه و نسیبه جمشیدی شاهرودی از ماهنامه نقش صحنه.

بخش مقاله:

محسن خیمه‌دوز از روزنامه اعتماد، علی منصوری از سایت تئاتر شورایی تهران و بهزاد خاکی‌نژاد از کتاب انجمن مدرسان تئاتر.

بخش عکس:

حسین گلستان، علی‌اصغر اظهاری خوشکار و حمید رضایی.

بخش گزارش:

در این بخش هیأت داوران، نامزدی را معرفی نمی‌کند.

با توجه به وضعیت بیماری کرونا در کشور و ضرورت رعایت و اجرای دستورالعمل‌های بهداشتی، در آینده نزدیک که زمان آن متعاقباً اطلاع‌رسانی خواهد شد از برگزیدگان بیستمین مسابقه مطبوعاتی سالیانه انجمن منتقدان، نویسندگان و پژوهشگران تئاتر، طی مراسمی تقدیر می‌شود.

به گزارش تئاتر آنلاین، با پایان یافتن مهلت تمدید شده فراخوان بیستمین مسابقه مطبوعاتی سالیانه انجمن منتقدان، نویسندگان و پژوهشگران خانه تئاتر و انجام امور دبیرخانه‌ای آثار رسیده با روش اعمال کدگذاری متقاضیان شرکت در مسابقه، آثار رسیده و رسانه‌های شرکت کننده، اسامی هیأت داوران این دوره اعلام شد.

بر همین اساس، فریدون صدیقی روزنامه نگار و منتقد، یونس شکرخواه روزنامه‌نگار و عضو هیأت علمی دانشگاه تهران و حمید امجد نویسنده، پژوهشگر و کارگردان تئاتر با همراهی سیف‌الله صمدیان عکاس، مستندساز و دبیر جشن سالیانه تصویر سال به عنوان مشاور عالی هیأت داوران در بخش عکس، کار داوری آثار این دوره را از ۱۲ تیر آغاز کردند.

پس از پایان فرایند داوری، انجمن منتقدان، نویسندگان و پژوهشگران با معرفی نامزدهای بخش‌های هفت‌گانه گزارش، گفتگو، نقد، مقاله، ترجمه، یادداشت و عکس در مورد نحوه برگزاری آئین پایانی این رویداد اطلاع‌رسانی خواهد کرد.

به گزارش تئاتر آنلاین به نقل از روابط عمومی نمایش، گروه اجرایی نمایش «روزمرگی» که این روزها به نویسندگی و کارگردانی لیلی عاج در خانه نمایش مهرگان روی صحنه رفته، بعد از پایان اجرای این اثر نمایشی جمعه شب ۹ آذرماه سالروز تولد ۵۰ سالگی حمید امجد را با حضور محمد رحمانیان، نگاراسکندرفر، علیرضا تابش، رضا یزدانی، سهیلا گلستانی، خاطره اسدی، شهرام زرگر و … جشن گرفتند.

لیلی عاج نویسنده و کارگردان «روزمرگی» بعد از اتمام اجرای این اثر نمایشی در حضور تماشاگران گفت: امشب در بین ما کسی حضور دارد که به هیچ عنوان نیازی به معرفی ندارد و فکر می کنم هیچ واژه ای هم در تجلیل از این بزرگمرد ادبیات نمایشی پیدا نخواهد شد. او بدون تردید یکی از چهره های ممتاز تئاترکشورمان است که همگی به وجودش می بالیم.

وی ادامه داد: امشب بسیار مفتخریم که توسط گروه اجرایی نمایش «روزمرگی» و همراهی محمدرحمانیان و علیرضا فولادشکن تولد ۵۰ سالگی استاد حمید امجد را گرامی می داریم و تصور می کنم این حداقل کاری بود که می توانستیم در کنار شما تماشاگران برای شاگرد خَلَف استاد بیضایی انجام دهیم.

حمید امجد هم در سخنانی کوتاه گفت: از همه دوستانی که امشب برای من جشن تولد گرفتند قدردانی می کنم البته بسیار هم خوشحالم که امشب به تماشای نمایش «روزمرگی» با هنرنمایی شاگردان مهتاب نصیر پور و محمد رحمانیان نشستم که دوست دارم درباره جزییات آن بیشتر با گروه اجرایی صحبت کنم.

نمایش «روزمرگی» عنوان جدیدترین اثری است که به نویسندگی و کارگردانی لیلی عاج از چهارم آذر ماه در خانه نمایش مهرگان (سالن شماره ۲) روی صحنه می‌رود. در این اثر که علیرضا فولادشکن تهیه کنندگی آن را به عهده دارد آلاله زارع‌طلب، غزل میرزایی، الناز اسماعیلی، المیرا صارمی ایفای نقش می کنند.

به گزارش تئاتر آنلاین به نقل از روابط عمومی مجموعه تئاتر شهر، اجرای نمایش «دیرراهبان» نوشته و کارگردانی کیومرث مرادی دوشنبه شب ۲۱ خرداد ماه با قدردانی از حمید امجد نویسنده و کارگردان تئاتر، حمیدرضا آذرنگ نویسنده، کارگردان و بازیگر تئاتر و سینما در تالار چهارسو مجموعه تئاتر شهر آغاز شد.

کیومرث مرادی ضمن ابراز خرسندی از حضور حمیدرضا آذرنگ در اجرای اول این اثر نمایشی خطاب به تماشاگران گفت: به راستی که نسل من مدیون نسلی است که طی سال های گذشته و در زمانی که ما در دانشگاه مشغول به تحصیل بودیم از آنها نکات بسیار زیادی آموخته و هنوز هم با خواندن نمایشنامه های آنها مشغول یادگیری هستیم.

وی ادامه داد: به طور حتم ما به پشتوانه های تئاتر کشورمان مدیونیم و امشب بسیار خوشحالم که حمید امجد به عنوان یکی از این هنرمندان که هم نمایشنامه نویس هم کارگردان و هم مدرس بسیار ارزشمندی در حوزه تئاتر است، مهمان گروه ماست و ما با افتخار اجرای اول نمایش «دیر راهبان» را به او و حمیدرضا آذرنگ تقدیم می کنیم.

نمایش «دیرراهبان» هر روز ساعت ۲۰:۳۰ با بازی (به ترتیب الفبا) رضا داودوندی، حمیدرضا رفاهی، هامون سیدی، سلمان صالحی، پانته‌آ قدیریان، محمد مسگری، میلاد معیری، محسن نوری و محمد ولی‌زادگان به صحنه می رود.