خلبانی که ایران مدیون اوست و روایت «در لانه زنبور»

کارگردان نمایش رادیویی «در لانه زنبور» می‌گوید این اثر درباره کسی است که همه ایرانیانی که امروز در امنیت و آرامش هستند، بدون استثنا مدیون او هستند. به گزارش تئاتر آنلاین، هجدهمین جشنواره بین‌المللی تئاتر مقاومت، بخشِ «رادیو تئاتر» خود را در شیراز برگزار می‌کند. نمایش‌های مختلفی از نقاط مختلف ایران به این جشنواره راه‌یافته‌اند […]

کارگردان نمایش رادیویی «در لانه زنبور» می‌گوید این اثر درباره کسی است که همه ایرانیانی که امروز در امنیت و آرامش هستند، بدون استثنا مدیون او هستند.

به گزارش تئاتر آنلاین، هجدهمین جشنواره بین‌المللی تئاتر مقاومت، بخشِ «رادیو تئاتر» خود را در شیراز برگزار می‌کند. نمایش‌های مختلفی از نقاط مختلف ایران به این جشنواره راه‌یافته‌اند که طی سه روز در شیراز اجراهای‌شان را به صحنه می‌برند.

یکی از نمایش‌های حاضر در این جشنواره «در لانه زنبور» نام دارد. نمایشی به کارگردانی صادق وفایی که به مرحله نهاییِ بخشِ «رادیو تئاتر» در جشنواره تئاتر مقاومت راه پیدا است.

صادق وفایی کارگردان نمایش «در لانه زنبور» در گفتگو با تئاتر آنلاین گفت:‌ پیامی که این‌ اثر برای سازندگان و مخاطبانش دارد این است که حقیقت مثل خورشید، هیچ‌وقت پشت ابر نمی‌ماند. هر عملی به‌قول بزرگان، ظاهر و باطنی دارد و باطنش در تاریخ پژواک خواهد داشت. مثل بمباران پل شناور عراق روی پل اروندرود که باعث آزادسازی خرمشهر شد و اگرچه سال‌ها از نظرها پنهان ماند اما در نهایت عامل این‌کار به مردم معرفی شد.

وی درباره شکل‌گیری ایده نمایش رادیویی «در لانه زنبور» گفت: مواد خام و اطلاعات این‌کار از مصاحبه‌ها و گفتگوهایی که با خلبانان نیروی هوایی در سال‌های جنگ داشتم، تهیه شد. پاییر سال ۱۳۶۲ پالایشگاه تهران توسط میراژهای عراقی بمباران شد که بلافاصله پس از این‌اتفاق، جلسه شورای عالی دفاع با حضور هاشمی رفسنجانی برگزار شد. در این‌جلسه قرار شد ایران عملیاتی به انتقام انجام دهد تا هاشمی رفسنجانی در نمازجمعه آن‌هفته از تریبون نماز جمعه درباره‌اش صحبت کند. ضربه متقابل ایران، باید زدن پالایشگاه الدوره در جنوب بغداد می‌بود اما با توجه به درصد کیل (kill) این‌ ماموریت که ۱۰۰ درصد بود، بنا شد پالایشگاه کرکوک با درصد کیل ۹۸ درصد بمباران شود.

وفایی در ادامه گفت: امیران خلبان هوشنگ صدیق و عباس بابایی به آیت‌الله هاشمی پیشنهاد می‌کنند به‌جای الدوره، کرکوک را بمباران کنند تا به خاطر آن ۲ درصد خطر کمتر، احتمال بازگشت فانتوم ایرانی به این‌ماموریت بیشتر باشد. در نهایت هم خلبانی برای این‌ ماموریت انتخاب می‌شود که یکی از تاپ‌گان‌های هواپیمای فانتوم اف‌چهار مملکت ماست و در معرفی خودش و خدماتش سال‌ها اجحاف و کم‌کاری شده بود. یکی از دلایلی که سراغ نوشتن و اجرای این‌کار رادیویی رفتم، بزرگی این‌شخصیت و ظلمی بود که با فراموشی‌اش به او شده بود.

وی ادامه می‌دهد: اسکندری کسی است که در عملیات بغداد، وقتی هواپیمای عباس دوران در آسمان مورد اصابت قرار گرفت، با وجود این‌که هواپیمای خودش مورد اصابت گلوله‌های زیاد پدافند قرار گرفت و خودش و کابین عقبش به مقام جانبازی نائل شدند، موفق شد فانتوم آسیب‌دیده‌اش را به ایران برگرداند. در واقع پیروزی ایران در عملیات بغداد و لغوکردن برگزاری کنفرانس عدم تعهدها در این‌شهر، به‌ خاطر بازگشت فانتوم اسکندری است که طی سال‌های گذشته صحبتی از آن نشده بود و فقط به نقش عباس دوران و ایثارش در این‌ ماموریت اشاره می‌شد.

این‌ کارگردان تئاتر گفت: جای تاسف است که محمود اسکندری با وجود همه خدمات عظیم و عجیب و غریبش به ایران، به اتهامی واهی دستگیر و سپس از ارتش اخراج شد. کسی هم از او دلجویی نکرد. اما این‌مرد بزرگ هیچ‌وقت به ایران پشت نکرد. نه پشت سر ارتش صحبتی کرد نه ایران و نه جمهوری اسلامی. بلکه به اصطلاح سرش را در لاک خود فرو کرد و در گوشه‌ای مشغول زندگی شد تا آن‌ که در سال ۱۳۸۰ در سانحه رانندگی از دنیا رفت. اسکندری یک اجکت و یک زخم بزرگ در پشت گردن داشت که علاوه بر افتخارات دیگر، مدال جانبازی را هم به او ارزانی می‌دارد.

وفایی ادامه داد: یکی از حسرت‌های من این است که یکی از راویان نمایشم چندروز پیش درگذشت. شخصیت‌های درون داستان واقعی هستند و من پای صحبت‌شان نشسته‌ام. بنا داشتم پس از اجرا در جشنواره، فایل صوتی کار را برای تک‌تک این‌عزیزان ارسال کنم اما متاسفانه امیر جانباز خلبان اسماعیل امیدی که دوست و رفیق نزدیک اسکندری است، پنجشنبه ۱۲ آبان درگذشت و این‌حسرت را به دل من گذاشت که با شنیدن کاری درباره اسکندری که خود امیدی هم در آن حضور داشت، خوشنودش کنم.

کارگردان «در لانه زنبور» گفت: شخصیت خلبان محمود اسکندری، که پهلوان، جوانمرد و قهرمان من است، جذابیت‌های زیادی دارد. می‌توانم به راستی ادعا کنم که از شهریور سال گذشته تا امروز با این‌شخصیت زندگی کرده‌ام و واقعا در او ذوب شده‌ام. با توجه به این‌که گفتم آفتاب پشت ابر نمی‌ماند، خوشحالم که می‌توانیم جوانمردی‌ها و خدمات این‌مرد بزرگ ایرانی را به هموطنان، در قالب اثر هنری نمایش دهیم. به‌نظرم اگر مردم و جوانانمان بدانند چه قهرمان‌هایی در عالم واقعیت داشته و داریم، هرگز به قهرمان‌های مجازی و پوشالی‌ای چون تام کروز در فیلم‌های هالیوودی امید نمی‌بندند.

وی درباره مراحل تمرین این نمایش گفت: مانند کارهایی که در رادیونمایش تولید می‌شوند، پس از نهایی‌شدن متن، دوستان بازیگر را برای تمرین دعوت کردم و پس از تمرین، به استودیو رفته و کار را ضبط کردیم.

نمایش «در لانه زنبور» یکی از نمایش‌های راه‌یافته به بخش نهاییِ هجدهمین جشنواره تئاتر مقاومت است.

عوامل این نمایش به این‌ترتیب‌اند: نویسنده و کارگردان:صادق وفایی. بازیگران: جلال محبی، عبدالرضا صفری دریایی، مجید تیزرو، سید علیرضا وهاب‌فر، رضا شرفی، صادق وفایی، بهمن بخشور و مهدی محمدیان. افکتور این‌نمایش رادیویی نیز محمدرضا قبادی‌فر است.